Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] r. oddalił skargę A. K.-Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 listopada 2010 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w[...] z dnia [...] r. nr [...] nakazującej skarżącej rozbiórkę samowolnie wykonanej altanki wolnostojącej na działce [...], obręb [..] przy ul. [...] w[...].
Zarządzeniem Sądu z dnia 4 maja 2011 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Niniejsze wezwanie zostało doręczone skarżącej 23 maja 2011 r., a pismem z dnia 26 maja 2011 r. (nadanym w UP 27 maja 2011 r.) skarżąca wniosła o udostępnienie wyroku bez konieczności dokonywania żądanej opłaty.
W formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że samotnie wychowuje czworo dzieci. Dwoje starszych studiuje w innych miastach i wymaga utrzymania, natomiast do dwójki malutkich dzieci zatrudnia nianię. W związku z powyższym wnioskodawczyni ponosi duże koszty utrzymania rodziny, nadto spłaca kredyt hipoteczny i samochodowy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że zamieszkuje z czwórką dzieci. Posiadany majątek to dom o powierzchni[...]. Miesięczny dochód pięcioosobowego gospodarstwa domowego stanowi pensja wnioskodawczyni, która wynosi [...] zł brutto. Końcowo skarżąca podała, iż miesięczne wydatki jej rodziny to koszty rzędu [...] zł – studia dzieci 2 x [...] zł, kredyty – [...] zł, utrzymanie domu, niani i wyżywienie – [...] zł.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- - zaświadczenia od pracodawcy o dochodach skarżącej oraz innych osób pozostających w gospodarstwie domowym, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącej oraz pozostałych dorosłych domowników, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - oświadczenia skarżącej, czy C. S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym,
- - dowodów potwierdzających wysokość alimentów otrzymywanych przez skarżącą na dzieci (kserokopie wyroków zasądzających alimenty oraz dowody wpłat z okresu ostatnich trzech miesięcy),
- - dowodów potwierdzających, że dwoje starszych dzieci studiuje,
- - kserokopii umów kredytowych oraz harmonogramów spłat kredytów,
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Powyższe zobowiązanie zostało doręczone A. K.-Ż. w dniu [...] r., jednakże skarżąca nie wykonała go do dnia dzisiejszego.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy zważył:
Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącą częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 ww. ustawy.
Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawczynię od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 ustawy, zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, że sama wychowuje czworo dzieci a dochód jej rodziny stanowi wyłącznie jej pensja w wysokości [...] zł brutto. Wnioskodawczyni z tej kwoty utrzymuje dwoje studiujących dzieci, nianię, spłaca kredyt mieszkaniowy i samochodowy oraz ponosi koszty bieżącego utrzymania rodziny. Mając na uwadze opisane okoliczności należało ustalić sytuację finansową wnioskodawczyni i jej dzieci (m.in., czy otrzymują alimenty), wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków, w tym rat kredytów.
Jednakże skarżąca, nie zastosowała się w całości do wezwania sądowego i nie wyjaśniła wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną, nadto potwierdzenie odbioru wezwania podpisał C. S. – mąż, którego skarżąca w formularzu PPF nie wskazała.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, należy stwierdzić, że A. K.-Ż. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.