Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 września 2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy C. odmówił K. P. umorzenia nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w kwocie 800 zł. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 17 września 2007 r.
W dniu 4 października 2007 r. strona złożyła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na wypadek, gdyby uchybiła terminowi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podniosła, że została wprowadzona w błąd przez organ I instancji bowiem w podstawie prawnej decyzji organ podał jedynie numer i pozycję dziennika ustaw w którym była opublikowana ustawa o świadczeniach rodzinnych, nie podając, że jest to dziennik ustaw z 2006 r. co jest istotne, bo ustawa o świadczeniach rodzinnych jest z 28 listopada 2003 r. Spowodowało to, że strona potrzebowała więcej czasu aby zapoznać się z decyzją i złożyć odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie postanowieniem z dnia 8 listopada 2007 r. Nr SKO.PS.9/94/2007 wydanym na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 179 poz. 856) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając postanowienie Kolegium wskazało, że w myśl art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędną przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten zaczyna biec od dnia w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Strona powinna uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy i złożyć wniosek o jego przywrócenie w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia.
Kolegium wskazało, że to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia przez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niej samej i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie wyjaśnienie odwołującej się, iż organ nie podał rocznika powołanego w decyzji dziennika ustaw, nie usprawiedliwia złożenia odwołania po terminie. Brak jest więc podstawowej przesłanki ewentualnego przywrócenia terminu tj. uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. P. powtórzyła argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazała ponadto, że nie ma wykształcenia prawniczego i nie zna się na prawie, mieszka w małej miejscowości i ma utrudniony dostęp do bezpłatnej porady prawnej. W związku z tym musiała poświęcić więcej czasu na dotarcie do właściwych tekstów aktów prawnych celem zapoznania się z nimi i sporządzenia odwołania. Wskazała, że organ I instancji postanowieniem z dnia 8 października 2007 r. sprostował decyzję z dnia 10 września 2007 r. w zakresie dotyczącym podstawy prawnej tej decyzji w ten sposób, że w przypadku jednej ustawy podał rocznik dziennika ustaw, a w przypadku trzech innych aktów prawnych nie podał rocznika wydania dziennika ustaw.
W związku z tym trudno przyjąć, że chodzi tu o błąd pisarski. Skarżąca wskazała, podnoszone przez nią argumenty świadczą o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i zwracając się z prośbą o przywrócenie terminu spełniała przesłanki z art. 58 § 1 i 2 kpa, a § 3 tego przepisu nie powinien mieć zastosowania. W dalszej części skargi K. P. powołała się na art. 7 i 8 kpa, oraz art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzone pod kątem legalności badanie zaskarżonego postanowienia doprowadziło do uznania przez Sąd, że postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa).
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja odmawiająca umorzenia nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej została doręczona skarżącej w dniu 17 września 2007 r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 1 października 2007 r.
W dniu 4 października 2007 r. skarżąca złożyła w siedzibie organu I instancji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem pogląd skarżącej, że art. 58 § 3 kpa nie powinien mieć do niej zastosowania jest zasadny. Przepis ten stanowi bowiem, że przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Jednakże w niniejszej sprawie, wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła trzeciego dnia po jego upływie. Zatem nie zaistniała sytuacja o której mowa w art. 58 § 3 kpa.
Natomiast należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybiła terminowi bez jej winy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się takie przeszkody od strony niezależne, jak na przykład przerwę w komunikacji, nagłą chorobę która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.
Skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu wskazała błąd organu I instancji polegający na nie podaniu w podstawie prawnej decyzji rocznika dziennika ustaw w którym opublikowano ustawę o świadczeniach rodzinnych, co spowodowało, że nie zdążyła w terminie zapoznać się z przepisami prawa stanowiącymi podstawę wydania decyzji i sporządzić odwołania.
Organ odwoławczy trafnie uznał, że wskazane we wniosku powody uchybienia terminu nie dają podstaw do ustalenia, rozumianego w sposób wskazany powyżej, braku winy strony. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Stronę obciąża obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku.
Powody wskazane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu uzasadniają odmowę przywrócenia terminu. Ponadto, z akt sprawy wynika, że skarżąca mieszka w tej samej miejscowości w której ma siedzibą organ I instancji, zatem przy minimum staranności mogła uzyskać potrzebną informację, a także, że wcześniej doręczono jej kilka innych decyzji zawierających prawidłowe wskazanie miejsca publikacji ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Ponieważ skarga dotyczy postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie mogą być na tym etapie postępowania badane zarzuty skargi dotyczące decyzji odmawiającej umorzenia zaliczki alimentacyjnej, ani dotyczące postanowienia o sprostowaniu z dnia 8 października 2007 r. od którego skarżącej przysługiwało zażalenie.
W tym stanie sprawy, wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza – należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, zm: Dz. U. z 2004 r. Nr 162 poz. 1692).