Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez D.T. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] nakładającej na D.T. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu, w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu [...], zatem termin na złożenie odwołania upływał z dniem [...]. Jednocześnie organ stwierdził, że odwołanie nadane przez D.T. dnia [...] zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia do sądu został wysłany na wskazany przez skarżącego adres i odebrany w dniu 9 listopada 2012 r. przez B.T., czyli dorosłego domownika, który podjął się oddania przesyłki adresatowi - (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. [...] akt administracyjnych).
Kwestionując postanowienie z dnia [...] D.T. złożył, w dniu [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia (vide: data stempla pocztowego k. [...] akt sądowych).
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że rzeczywiście zaskarżone postanowienie zostało doręczone jego żonie w dniu 7 listopada 2012 r., która przekazała je skarżącemu dopiero w dniu 8 grudnia 2012 r., bowiem małżonkowie pozostawali w konflikcie i separacji faktycznej od początku listopada do końca grudnia. Powyższa sytuacja spowodowała, że małżonka skarżącego nie przekazała mu kierowanej do niego przesyłki, a sama wyprowadziła się. Niemniej jednak, w dniu 8 grudnia 2012 r., małżonka skarżącego przekazała mu przedmiotowe postanowienie, informując go jednocześnie o upływie terminu do złożenia skargi oraz, że w przedmiotowym postanowieniu błędnie określono datę odebrania przez nią przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Po tym zdarzeniu skarżący niezwłocznie udał się do właściwego urzędu pocztowego celem wyjaśnienia daty doręczenia skierowanej do niego przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Odpowiedź na powyższe skarżący uzyskał dopiero w dniu 31 grudnia 2012 r.
Zdaniem wnioskodawcy, w świetle przytoczonych okoliczności, brak jego winy nie może być kwestionowany. Dopiero bowiem od dnia otrzymania odpowiedzi z urzędu pocztowego ustała przeszkoda do złożenia skargi, w której mógł wskazać prawidłową datę doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji określając ją na dzień 5 października 2012 r.
Ponadto skarżący wskazał, że skoro faktycznie dopiero w dniu 8 grudnia 2012 r. otrzymał zaskarżone postanowienie, zatem nie minął mu termin do wniesienia skargi do sądu, niemniej jednak z ostrożności procesowej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części ustawą "P.p.s.a.", skargę wnosi się do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącego, termin do złożenia skargi do sądu upłynął w dniu 10 grudnia 2012 r., bowiem jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżone postanowienie zostało doręczone, w trybie zastępczym, żonie skarżącego – B.T. w dniu 9 listopada 2012 r.
W myśl art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie dokonane w trybie powołanego przepisu ma skutek taki jak doręczenie przesyłki stronie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego co do rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi dopiero od dnia przekazania przesyłki skarżącemu przez jego żonę, które faktycznie nastąpiło w dniu 8 grudnia 2012 r., czyli w terminie otwartym do złożenia skargi.
Zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4).
Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnił przesłanki wynikające z art. 87 § 3 i 4 powołanej ustawy, bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył skargę do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi.
W sytuacji zaś subiektywnego przeświadczenia skarżącego o możliwości złożenia skargi do sądu dopiero po uzyskaniu stanowiska Poczty Polskiej, należy stwierdzić brak możliwości jednoznacznego wskazania zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w judykaturze jeżeli nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 728/09, publ. Lex nr 552400).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie zatem terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, publ. Lex nr 821331). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu można zaliczyć np. stany nadzwyczajne takie jak powódź, pożar, czy też nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że D.T. nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do złożenia skargi do sądu nastąpiło bez jego winy.
Zdaniem sądu, błędne przekonanie skarżącego o możliwości złożenia skargi do sądu dopiero po uzyskaniu stanowiska innego podmiotu – w tym przypadku Poczty Polskiej – nie może stanowić przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Podane przez skarżącego okoliczności wskazują na jego aktywność - po dniu 8 grudnia 2012 r., kiedy to otrzymał zaskarżone postanowienie, czyli w terminie otwartym do złożenia skargi – która jednak nie doprowadziła do terminowego złożenia skargi, a została skierowana na uzyskanie informacji dotyczącej terminu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.