Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. E. B. zwróciła się do Starosty K. o zwrot nadpłaty kwoty [...] zł za niesłusznie pobrana opłatę za kartę pojazdu samochodu osobowego marki F. nr rej. [...].
Starosta K. pismem z dnia [...]r. numer [...] odmówił E. B. dokonania zwrotu żądanej kwoty oświadczając, iż nie uznał przedmiotowego roszczenia.
E. B. w kolejnym piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Starosty K. zwróciła się do organu o poinformowanie jej o terminie i sposobie wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] r. o odmowie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, którą otrzymała [...]r., gdyż jej zdaniem taka informacja winna być zawarta w tym piśmie.
W odpowiedzi, organ w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że wniosek z dnia [...] r. o zwrot opłaty w wysokości [...] zł za kartę pojazdu nie został rozpatrzony w trybie administracyjnym i od stanowiska Starosty K. wyrażonego w piśmie z dnia [...] r. nie przysługuje odwołanie do żadnego innego organu administracyjnego.
E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , za pośrednictwem Starosty K., pismo z datą [...]r. zatytułowane "odwołanie", na wstępie którego podała, że odwołuje się od decyzji Starosty K. z dnia [...] r., otrzymanej w dniu [...]r. odmawiającej stronie zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł za kartę pojazdu samochodu F. o nr rej. [...]. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wyjaśniła, że jej żądanie oparte jest na art. 410 kodeksu cywilnego dotyczącego nieuzasadnionego wzbogacenia się poprzez nienależne świadczenie pobrane przez Wydział Komunikacji w K. Nadto, powołała się na sprzeczność polskiego przepisu, na podstawie którego pobrano opłatę, z nadrzędnym prawem wspólnotowym.
Zarządzeniem z dnia [...]r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poinformował Starostę K., że pismo E. B. z dnia [...] r. przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trybie art. 133 kpa zostało uznane przez Sąd jako skarga. Jednocześnie zobowiązano organ do nadesłania, w terminie 14 dni, odpowiedzi na skargę w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz do uporządkowania akt administracyjnych poprzez ich połączenie w sposób trwały, ponumerowanie oraz potwierdzenie odpisów dokumentów za zgodność z oryginałem lub nadesłanie oryginalnych dokumentów.
Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2009 r. Sąd - w związku ze złożonym "odwołaniem od decyzji Starosty K. z dnia [...] r.", które zawiera elementy skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej - zobowiązał skarżącą do wskazania, czy przed wniesieniem tej skargi, stosownie do art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wzywała Starostę do usunięcia naruszenia prawa, jeśli tak to należy przesłać odpis tego pisma - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia.
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu skarżąca przesłała do akt sprawy ksero pisma kierowanego do Starosty K. z dnia [...] r. i ksero pisma Starosty K. z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Należy podnieść, że kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu była już przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, iż o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza zatem dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zatem zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę.
W ocenie Sądu pismo Starosty K. z dnia [...] r., w którym organ odmówił E. B. dokonania zwrotu żądanej kwoty [...] zł, stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dlatego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadzie przepisów art. 52 § 1 i § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz 53 § 2 tej ustawy.
Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku natomiast aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).
Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi na czynności organów administracji publicznej.
W niniejszej sprawie skarżąca, przed wniesieniem skargi, nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa.
Znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia [...] r., które skarżąca określiła w piśmie procesowym z dnia [...] r. jako wezwanie, nie stanowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Także pismo skarżącej z dnia [...]r. nie może być uznane za takie wezwanie, gdyż zawiera jedynie wniosek o udzielenie informacji odnośnie możliwości zaskarżenia odmowy zwrotu nadpłaty, nie zaś żądanie usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym aktem.
W tej sytuacji skarga E. B. nie spełnia warunków formalnych do jej rozpoznania i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.