Uzasadnienie
W dniu 23 listopada 2011 r. Wojewoda Zachodniopomorski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem Rady Miejskiej w Chojnie, skargę na uchwałę Nr X/106/2011 Rady Miejskiej w Chojnie z dnia 29 września 2011 r. w sprawie wyboru ławników na kadencję w latach 2012-2015 żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Organ nadzoru wskazał w uzasadnieniu skargi, że Rada Miejska w Chojnie podjęła uchwałę z naruszeniem procedury uregulowanej w rozdziale 7 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070 z późn. zm.), tj. z pominięciem opinii powołanego przez Radę Gminy zespołu do spraw wyboru ławników.
Jednocześnie Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały wskazując, że wybór poszczególnych osób do pełnienia funkcji ławnika w sposób niezgodny z przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych rodzi niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Dopełnienie procedury przewidzianej w art. 163 § 2 ww. ustawy tj. przedstawienie radzie gminy przez powołany do tego zespół opinii o kandydatach na ławników jest niezwykle istotne, ponieważ opinia ta jest podstawą do wyłonienia osób orzekających następnie w sądach powszechnych w wielu sprawach (art. 47 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego; Dz. U. Nr 43 poz. 296 z późn. zm, oraz 28 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego; Dz. U Nr 89 poz. 555 z późn. zm.).
Zatem wybór ławników jest podstawą prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości wszędzie tam, gdzie udział ławników jest przez prawo wymagany. Ponadto, przepisy regulujące skład sądu orzekającego mają charakter bezwzględny, a nieważność postępowania zachodzi w każdym przypadku, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
Rada Miejska w Chojnie przekazała Sądowi skargę nie odnosząc się do zarzutów w niej zawartch. Wskazała jedynie, że na dzień 2 grudnia 2011 r. w Sądzie Rejonowym w Gryfinie planowane jest złożenie ślubowania przez wybranych ławników.
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, w piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2011 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 30 grudnia 2011 r.) Rada Miejska w Chojnie oświadczyła, że podziela opinię Wojewody Zachodniopomorskiego co do naruszenia procedury poprzedzającej podjęcie uchwały Nr X/106/2011.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały ocenia, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli przed rozpoznaniem skargi uchwała której wniosek dotyczy zostanie wykonana, a w następstwie rozpoznania skargi może być stwierdzona jej nieważność. Oceny tej Sąd dokonuje na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, jednakże winien mieć na względzie także charakter sprawy, jej przedmiot, z uwagi na trudne do odwrócenia skutki jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej uchwały. Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Chojnie w sprawie wyboru ławników na kadencję w latach 2012-2015. Jak wskazał Wojewoda Zachodniopomorski, ławnicy biorą udział w rozpoznawaniu wielu spraw w sądach powszechnych, a nieprawidłowy skład sądu powoduje w każdym przypadku nieważność postępowania.
Wykonanie zaskarżonej uchwały przed rozpoznaniem skargi organu nadzoru może zatem spowodować trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu, na mocy art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględnił wniosek Wojewody Zachodniopomorskiego.