Uzasadnienie
W dniu [...] M.B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015 dla dzieci D.B i B.B., jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 dla dziecka D.B. oraz jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia, w dniu [...], dziecka B.B.
Do rozpatrzenia powyższego wniosku Burmistrz Miasta odrębnymi decyzjami z dnia [...]:
- - Nr [...] - przyznał zasiłek rodzinny dla dzieci na okres zasiłkowy 2014/2015 i jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla D.B.,
- - Nr [...] - odmówił przyznania jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka B.B..
W uzasadnieniu drugiego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456) wskazując, iż dziecko ukończyło pierwszy rok życia przed uzyskaniem uprawnień do zasiłku rodzinnego.
Od powyższej decyzji odmownej w zakresie jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka, M.N. wniosła odwołanie, uznając ją za krzywdzącą, a nadto sprzeczną ze stwierdzeniem zawartym w decyzji SKO z dnia [...], nr [...], którą odmówiono jej przyznania jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka związku z nieprzyznaniem, na skutek przekroczenia kryterium dochodowego, zasiłku rodzinnego, stwierdzając jednocześnie, iż wniosek o przyznanie tego dodatku może złożyć ponownie do dnia [...] na kolejny okres zasiłkowy i jeśli będzie spełniać kryterium dochodowe zostanie jej przyznany zasiłek rodzinny a także będzie mogła otrzymać dodatek z tytułu urodzenia dziecka.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że według art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych okresem świadczeniowym jest okres na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych, tj. od dnia 1 listopada do 31 października następnego roku. Wobec powyższego wniosek strony z dnia [...] mógł być rozpatrzony przez organ pierwszej instancji na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r., tj. dotyczący okresu świadczeniowego 2014/2015, lub na okres od 1 września 2014 r. do 31 października 2014 r. - dotyczący okresu świadczeniowego 2013/2014.
Podstawą wydania decyzji na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. są dochody rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w roku 2013, z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego po tym roku. W okresie tym dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kryterium dochodowego, od którego ustawa uzależnia przyznanie świadczeń rodzinnych i organ pierwszej instancji przyznał wnioskowane świadczenia, z pominięciem dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Natomiast, zaskarżoną decyzją odmówił przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka na podstawie art. 9 ust. 2 przytoczonej ustawy, który stanowi, iż dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Ukończenie przez dziecko pierwszego roku życia miało miejsce w roku zasiłkowym do 31 października 2014 r. Z powyższego wynika, iż przyznanie przedmiotowego dodatku, wymaga rozpatrzenia wniosku w oparciu o dochody rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym 2012, z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego po tym roku, tj. 2013 i 2014, do miesiąca złożenia wniosku.
Z akt sprawy wynika, że dochód 4 osobowej rodziny w roku kalendarzowym 2012 stanowiły wynagrodzenie za pracę wykonywaną na podstawie umowy o dzieło przez konkubenta wnioskodawczyni. Natomiast dochody z roku 2013 i 2014 uzyskane przez wnioskodawczynię i konkubenta na podstawie art. 5 ust. 4 cyt. ustawy stanowią dochód utracony za wyjątkiem dochodów pochodzących z aktualnego zatrudnienia wnioskodawczym od 1 kwietnia 2014 r.
Do dochodu rodziny nie wlicza się dochodów uzyskanych z umów o dzieło na podstawie art. 23 lit. c 24 lit. c ustawy. Według przytoczonych przepisów uzyskanie dochodu spowodowane jest uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i analogicznie utrata dochodu spowodowana jest utratą zatrudnienia, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Biorąc pod uwagę powyższe - zdaniem SKO - dochód miesięczny rodziny za okres obliczeniowy obliczono następująco: dochód rodziny w roku 2012 w kwocie [...] zł + dochód członka rodziny z miesiąca maja 2014 r. w kwocie [...] zł. Dochód ten wynosi zatem [...] zł., co w przeliczeniu na członka rodziny stanowi kwotę [...] zł. W powyższym przypadku dochód rodziny na członka rodziny został przekroczony. Wobec powyższego, w trybie powyższego przepisu, zasiłek rodzinny na okres od 1 września 2014 r. do 31 października 2014 r. nie może być przyznany. Ponieważ zasiłek rodzinny nie może być przyznany, nie przysługuje również dodatek z tytułu urodzenia dziecka dla B.B. zgodnie z wymaganiami art. 8 ustawy.
Wobec powyższego, Kolegium stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Powyższą decyzję M.N. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, iż nie zgadza się z jej treścią. Wskazuje również na jej sprzeczność z wcześniejszym stwierdzeniem SKO zawartym w decyzji dotyczącej okresu zasiłkowego 2013/2014, iż o zasiłek z tytułu urodzenia dziecka będzie mogła się ubiegać w następnym okresie, jeśli spełni kryterium dochodowe, które obecnie spełnia.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie akt, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle określonych w powyższych przepisach zasad i kryteriów badania legalności zaskarżonych do Sądu aktów administracyjnych skargę należało uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na treść art. 9 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przepis ten stanowi, iż dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.
Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym, iż prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
- 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie uczącej się.
Z treści wniosku jak i skargi zdaje się wynikać, iż skarżąca jest matką, a więc rodzicem dziecka. Powołanie się zatem przez organy obu instancji na treść art. 9 ust. 2 ustawy jest niezrozumiałe i wskazuje na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Definicję opiekuna faktycznego dziecka podaje art. 3 pkt 14 ww. ustawy, stanowiąc, iż oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka.
Zaskarżona decyzja jak i akta postępowania nie zawierają żadnych ustaleń, dających podstawę do stosowania wobec skarżącej art. 9 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnoszącego sią do opiekuna faktycznego dziecka w rozumieniu ww. art. 3 pkt 14.
Należy też zwrócić uwagę, iż przedmiotem skargi jest decyzja SKO z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] nr [...] odmawiającą skarżącej dodatku z tytułu urodzenia dziecka B.B..
W tym stanie rzeczy niezrozumiałe są wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, odnoszące się do dochodów skarżącej z 2012 r., stanowiących podstawę do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej dotyczącego zasiłku rodzinnego za okres zasiłkowy 2013/2014. Taka decyzja (odmowna), została wydana i skarżąca jej nie zaskarżyła. Rozważenie kwestii uprawnień skarżącej do świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy 2013/2014 było więc w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Natomiast na okres zasiłkowy 2014/2015 organ przyznał skarżącej wnioskowany zasiłek, do którego przysługują określone w art. 8 ww. ustawy dodatki, w tym dodatek z tytułu urodzenia dziecka.
W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta należało, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylić.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać prawidłowej wykładni i subsumpcji właściwych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię art. 9 ustawy o zasiłkach rodzinnych.