Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107, art. 127a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 40 ust. 1-3, 5, 10, 11, 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.) określanej dalej także jako "u.d.p.", Wójt Gminy D. zezwolił L. S. i S. S. na umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w gminnej drodze publicznej, działce nr [...], stanowiącej ul. [...]. Organ ustalił stronie opłatę roczną za 2016 r. za umieszczenie w pasie drogowym ww. przyłącza kanalizacji sanitarnej w wysokości [...] zł oraz opłatę roczną za 2017 r. i lata następne w wysokości [...] zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. S. i S. S.. Podnieśli, że zapłacili już za umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w drodze gminnej nr [...], a nadto są współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. [...] w W. i z opłaty zostali zwolnieni tak, jak inni mieszkańcy Gminy D..
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1-3, 5,10,11,13,16 u.d.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
Organ odwoławczy wskazał, że strony uzyskały zezwolenie zgodnie ze swoim wnioskiem z dnia 20 stycznia 2017 r. Przedłożona przez strony faktura nr [...] z dnia [...] r. opiewającą na kwotę [...]zł, dotyczy usług odprowadzania, czyszczenia i likwidacji ścieków i nie jest dowodem opłaty za usytuowanie przyłącza kanalizacji sanitarnej w drodze gminnej.
Jak zauważyło Kolegium, w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] r. zezwalająca stronie na czasowe zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...], ul. [...] w W. w celu wykonania budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki. Organ wyjaśnił, że było to zezwolenie i opłata za zajęcie pasa drogowego związane z prowadzeniem robót w pasie drogowym, a nie jak obecnie za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie i pozostawienie w nim urządzenia infrastruktury technicznej, tj. przyłącza kanalizacji sanitarnej.
L. S. i S. S. wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r.
Skarżący wyrazili niezadowolenie z wydania ww. decyzji i podkreślili, że w czasie budowy kanalizacji w W. właściciele przyległych działek partycypowali w kosztach tej inwestycji, wnosząc stosowną opłatę [...] zł każdy, na konto Urzędu Gminy D.. Jako potwierdzenie otrzymali fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r. Dlatego naliczoną przez organ opłatę roczną za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym, skarżący uważają za bezzasadną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. skarżący S. S. podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze i wniósł o zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu.
Na wstępie zasadnym wydaje się wyjaśnienie, że przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przewidują konieczność uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zarówno na cele związane z wykonywaniem robót budowlanych (dotyczących np. wykonania wykopu), które mają ze swej istoty charakter ograniczony czasowo na okres wykonywania tych prac (art. 40 ust. 2 pkt 1 u.d.p.), odrębnie zaś na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (np. ułożenie i pozostawienie w pasie drogowym urządzeń kanalizacyjnych, przesyłowych sieci telekomunikacyjnych lub energetycznych) – art. 41 ust. 2 pkt 2 u.d.p. Uzyskanie zatem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na wykonanie robót budowlanych nie jest tożsame z uzyskaniem zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem drogi.
Przedmiot skargi dotyczy decyzji wydanej w sprawie ustalenia opłaty za umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w gminnej drodze publicznej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
Osią sporu w sprawie jest zasadność ustalenia skarżącym opłaty za rok 2016 i lata następne z tytułu umieszczenia przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym drogi gminnej.
Na gruncie niniejszej sprawy celowym jest odwołanie się do definicji przyłącza kanalizacyjnego określonej w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328 ze zm.), zwanej dalej: "u.z.z.w.". Zgodnie z ww. przepisem, przez przyłącze kanalizacyjne należy rozumieć odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i z akt sprawy wynika, że jako miejsce umieszczenia przyłącza kanalizacji sanitarnej skarżących organ przyjął powierzchnię znajdującą się w gminnej drodze publicznej. Zdaniem Sądu, organ nie uwzględnił jednak faktu, że odcinek wykraczający poza granice nieruchomości skarżących, w świetle przedstawionej wyżej definicji zawartej w art. 2 pkt 5 u.z.z.w., nie może być uznany za przyłącze kanalizacyjne. Końcem przyłącza kanalizacyjnego jest granica nieruchomości przyłączanej do sieci kanalizacyjnej. Innymi słowy, w znaczeniu ustawowym, przyłączem kanalizacyjnym jest odcinek przewodu łączącego instalację wewnętrzną z siecią, ale wyłącznie do granicy nieruchomości przyłączanej do sieci. Poza granicą nieruchomości dalsza część przewodu stanowi element sieci.
Kontrola uzasadnień decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie wskazuje, że nie uwzględniły one tej okoliczności przy wydawaniu decyzji, dochodząc do błędnych wniosków, jakoby w pasie drogowym drogi gminnej skarżący umieścili przyłącze kanalizacji sanitarnej. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy D. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadzący sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej definicję przyłącza kanalizacyjnego, co pozwoli rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżących o zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym przyłącza kanalizacji sanitarnej i naliczenia z tego tytułu opłaty.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w z art. 205 § 2 ww. ustawy.