Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania I. B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego. Powyższa decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie w dniu 8 listopada 2019 r. z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia od niej sprzeciwu w terminie 14 dni od daty jej otrzymania (dowód doręczenia w aktach administracyjnych sprawy).
W dniu 6 grudnia 2019 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek I. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie zaskarżenia ww. decyzji organu odwoławczego. Do wniosku tego strona nie dołączyła skargi.
Pismem z dnia 27 grudnia 2019 r. (doręczonym w dniu 7 stycznia 2020 r.) Sąd poinformował skarżącą, że procedura związana z przyznaniem prawa pomocy, może zakończyć się po upływie terminu do wniesienia skargi w związku z tym dla zachowania terminu celowym byłoby, aby skarżąca samodzielnie sporządziła i wniosła przedmiotową skargę, która po ewentualnym przyznaniu prawa pomocy z urzędu, mogłaby zostać w dalszym toku postępowania przez skarżącą uzupełniona lub zmodyfikowana.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r., pod sygn. akt II SPP/Sz 164/19 referendarz sądowy ustanowił skarżącej radcę prawnego, w pozostałym zakresie umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy do zaskarżenia ww. decyzji.
W dniu 8 stycznia 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżąca skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Jednocześnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi, gdyby wpłynęła po terminie do dokonania tej czynności, wskazując, że nie miała wiedzy w zakresie sposobu wnoszenia skargi.
Pismem z dnia 5 lutego 2020 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jako niezawinioną przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała okoliczność złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu zaskarżenia rozstrzygnięcia. Skarżąca podkreśliła, że zwróciła się o ustanowienie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi. Argumentowała, że ustanowiony dla niej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 3 lutego 2020 r. w tut. Sądzie, zaś z aktami organu I instancji w siedzibie organu odwoławczego w dniu 4 lutego 2020 r. Skarżąca wyjaśniła, że jest obcokrajowcem i nie posługuje się w sposób biegły językiem polskim. Nie jest w stanie zrozumieć polskiego języka prawniczego, a tym samym nie jest w stanie poprawnie skonstruować swoich twierdzeń, żądań oraz nie potrafi właściwie odczytać i zrealizować zobowiązań organu bądź Sądu. Dlatego skarżąca udała się do punktu nieodpłatnej pomocy prawnej w celu uzyskania pomocy w zakresie prawidłowego wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przed tut. Sądem.
Na marginesie skarżąca zaznaczyła, że w zaskarżonej decyzji zawarto dla niej błędne pouczenie o możliwości wniesienia sprzeciwu od tej decyzji, w terminie 14 dni od daty jej otrzymania, co nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie. Zastosowanie ma termin 30 dni na złożenie skargi w miejsce błędnie wskazanego przez organ sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W okolicznościach sprawy niesporne jest, że skarżąca wnosząc skargę w dniu 8 stycznia 2020 r. uchybiła terminowi do wniesienia skargi, skoro trzydziestodniowy termin do jej wniesienia, liczony od doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu 8 listopada 2019 r., upływał w dniu 8 grudnia 2019 r. (niedziela) i stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a., ostatnim dniem do wniesienia skargi był 9 grudnia 2019 r. (poniedziałek). Należy przy tym zaznaczyć, że organ błędnie pouczył stronę o przysługującym jej prawie wniesienia sprzeciwu od decyzji w terminie czternastu dni od daty jej otrzymania, podczas gdy przysługiwało jej prawo wniesienia skargi w ww. terminie.
Skarżąca dokonała czynności wniesienia skargi w terminie siedmiodniowym o powzięcia informacji z pisma sądowego, że zakończenie procedury przyznania prawa pomocy, może nastąpić po upływie terminu do wniesienia skargi. W takiej sytuacji Sąd uznał, że powołany wniosek spełnia wymagania formalne, przewidziane w art. 87 § 1-2i § 4 p.p.s.a., co umożliwia merytoryczną ocenę tego wniosku.
Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, a ocena braku winy pozostawiona została uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1123/14, opubl. w Lex nr 1646163).
W ocenie Sądu, skarżąca przedstawiła okoliczności, które wskazują na prawdopodobieństwo braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co było wystarczające dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Skarżąca podniosła, że jest obcokrajowcem, nie zna w sposób biegły języka polskiego, nie jest w stanie skonstruować poprawnie swoich twierdzeń, żądań oraz nie potrafi właściwie odczytać i zrealizować zobowiązań organu bądź Sądu. W związku z tym skarżąca podjęła starania o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu w terminie otwartym do wniesienia skargi. Skarżąca została przy tym błędnie pouczona przez organ o możliwości zaskarżenia tej decyzji. Uwzględniając realne możliwości rozpoznania wniosku skarżącej o prawo pomocy przez sąd administracyjny oraz zapoznania się z aktami sprawy przez ustanowionego skarżącej pełnomocnika, uznać należy, że przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi jest w przedmiotowej sprawie w pełni zasadne.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.