Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) Prezydent Miasta odmówił wydania J.B. prawa jazdy kategorii "B".
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż obywatel Niemiec – J.B., wnioskiem z dnia [...], zwrócił się o wydanie prawa jazdy kategorii B. W toku postępowania organ stwierdził, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki warunkujące uzyskanie prawa jazdy, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Prezydent Miasta, w oparciu o nadesłane pismo władz niemieckich z dnia [...] ustalił, że wnioskodawca uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało mu cofnięte, od dnia [...], ze względu na prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, jednocześnie orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów przez okres 9 miesięcy. Z kolei, w dniu [...] odmówiono skarżącemu wydania prawa jazdy z uwagi na brak dostarczenia opinii specjalisty. Dodatkowo poinformowano, że J.B. mógłby otrzymać w Niemczech nowe prawo jazdy wyłącznie po pomyślnym przejściu testu medyczno – psychologicznego. Powołując się na kolejne pismo władz niemieckich z dnia [...], stanowiące uzupełnienie pisma z dnia [...], organ stwierdził, że na terenie Niemiec prawo jazdy skarżącego jest nadal zatrzymane.
W świetle powołanych okoliczności organ I instancji uznał, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku i wydania prawa jazdy.
Organ I instancji uzasadniając swoje stanowisko powołał się dodatkowo na przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami uznając, iż zachodzi także negatywna przesłanka ujęta tym przepisem w postaci posiadania przez skarżącego prawa jazdy, na które to stwierdzenie nie ma wpływu fakt czasowej nieważności tego prawa jazdy w momencie rozpoznawania sprawy.
Kwestionując wskazaną decyzję J.B. złożył od niej odwołanie zarzucając podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- - przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 Kpa, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym pominięcie faktu, iż okres zatrzymania prawa jazdy minął,
- - przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewydanie prawa jazdy osobie, w stosunku do której orzeczone zagranicznymi wyrokami zakazy prowadzenia pojazdów minęły.
Zdaniem odwołującego się, najistotniejszy dowód w sprawie w postaci pisma władz niemieckich z dnia [...] został rozpatrzony w sposób pobieżny, w sytuacji gdy z jego treści wynika, że okres zatrzymania prawa jazdy wynosił jeden miesiąc, który bez wątpienia minął, zatem brak jest podstaw do uznania trwania w dalszym ciągu okresu zatrzymania uprawnień wobec strony.
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie decyzją z dnia [...]
Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na treść art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami Kolegium uznało, że wynikający z jego treści zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą i czy to prawo jazdy nie zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy powołał się na ustalenia poczynione przez organ I instancji w oparciu o przesłane faxem pismo organu niemieckiego z dnia [...], w sytuacji gdy w aktach administracyjnych znajduje się oryginał pisma oraz jego tłumaczenie na kartach innych niż wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Kolegium stwierdziło, że w świetle przepisów polskiego prawa, cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest zwykle konsekwencją uprzedniego aktu lub zdarzenia stanowiącego przyczynę cofnięcia (m.in. orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, przeciwwskazań psychologicznych, utraty kwalifikacji, niezgłoszenia się na egzamin państwowy- art. 103), przy czym decyzja taka nie określa terminu obowiązywania cofnięcia, a przywrócenie uprawnień związane jest z ustaniem przyczyny cofnięcia przy ewentualnym uzależnieniu od spełnienia dodatkowych wymogów ustawowych (art. 104).
Zdaniem organu odwoławczego, dopowiedzenie w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w okresie cofnięcia uprawnienia, wymaga ustalenia tego okresu, co wobec braku terminowości cofnięcia, wymaga dokonania interpretacji tego pojęcia w powiązaniu z przyczyną cofnięcia uprawnienia. W ocenie Kolegium, na gruncie ustawodawstwa polskiego - okres cofnięcia uprawnienia trwa od momentu jego ostatecznego orzeczenia do dnia przywrócenia uprawnienia.
Niniejszą zaś sprawę ze skargi J.B. należy jednak odnieść do ustawodawstwa niemieckiego.
Powołując się na art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L. 2006.403.18), który to przepis nakazuje odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej - organ odwoławczy stwierdził, że sformułowania te nie są tożsame z terminologią ustawodawstwa krajowego i nie uzależniają odmowy od pozostawania w okresie wskazanych ograniczeń, ułatwiając tym samym ocenę stanu faktycznego.
Zdaniem Kolegium, ograniczenie odmowy wydania prawa jazdy analizowanym przepisem do pozostawania w okresie zatrzymania lub cofnięcia prawa jazdy, wymaga zatem dodatkowo ustalenia okresu cofnięcia uprawnienia, a zatem czy cofnięcie uprawnienia skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech, czy też możliwym jest w takiej sytuacji ubieganie się o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych takich, które obowiązują dla osób nabywających to uprawnienia po raz pierwszy.
Kolegium zwróciło uwagę na pismo organu niemieckiego z dnia [...] w oparciu o które ustaliło, że warunkiem uzyskania przez skarżącego prawa jazdy w Niemczech jest konieczność pomyślnego zaliczenia badania medyczno-psychologicznego jednocześnie wskazując na domniemanie o pozostawaniu skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia, które trwa do momentu pomyślnej weryfikacji ustania przyczyny cofnięcia, uzasadniającej przywrócenie lub wydanie prawa jazdy na nowo.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro J.B., pozostaje w okresie cofnięcia prawa jazdy więc podjęte rozstrzygnięcie jest zasadne.
W ocenie Kolegium, nie znajduje natomiast uznania powołanie jako dodatkowej podstawy odmowy wydania prawa jazdy przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który w zakresie pojęcia "inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym", należy rozpatrywać w powiązaniu z przepisem art. 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie zaś w odniesieniu do ważności samego prawa jazdy.
J.B. nie zgadzając się z powołaną decyzją złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że nieposiadanie pozytywnych badań medycznych i psychologicznych wymaganych przez przepisy prawa niemieckiego przez stronę, wobec której sądowy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez organy niemieckie minął, wskazuje, że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy fakt niespełnienia przez stronę warunków do uzyskania prawa jazdy w Niemczech nie wskazuje, że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Zgodnie z art.11 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz.151 ze zm.) prawo jazdy jest wydawane osobie, która:
- 1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii;
- 2) uzyskała orzeczenie:
- a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
- b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T;
- 3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii;
- 4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii;
- 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy.
Skarżący spełnił wszystkie powyżej przedstawione wymagania dla uzyskania prawa jazdy kategorii B. Kolejny przepis ww. ustawy, tj. art.12 ust. 1, w pkt 5 stanowi, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Przepis ten stanowił podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta.
Zdaniem organu I instancji, fakt pozostawania przez J.B. w okresie cofnięcia wynika wprost z pism organu niemieckiego z dnia [...] oraz z [...] natomiast, zdaniem organu odwoławczego "uprawnione jest domniemanie, iż Skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia, który trwa do momentu pozytywnej weryfikacji ustania przyczyny cofnięcia".
W ocenie sądu, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy jest jednoznaczne ustalenie, czy J.B. pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stosownie do art.12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, a nie domniemanie takiego stanu rzeczy. W tym miejscu sąd stwierdza, że pismo organu niemieckiego takiej odpowiedzi nie daje.
Z pisma z dnia [...] wynika, że skarżący nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy, bowiem dnia [...] jego uprawnienia zostały cofnięte oraz orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów przez 9 miesięcy, a dnia [...] skarżący otrzymał wyraźną odmowę wydania prawa jazdy ze względu na niedostarczenie opinii specjalisty. Dodatkowo z tłumaczenia wynika, że w Niemczech skarżący mógłby otrzymać nowe prawo jazdy tylko po pomyślnym przejściu testu medycznego i psychologicznego. W dalszej części pisma zawarte są pytania organu niemieckiego odnośnie spełnienia przez J.B. wszystkich wymogów przewidzianych do wydania nowego prawa jazdy, a na końcu organ niemiecki zwrócił się z pytaniem: "czy istnieje możliwość odmowy wydania panu B. polskiego prawa jazdy, ze względu na fakt, że złożył wniosek o polskie prawo jazdy zatajając ważne informacje i próbując wprowadzić w błąd polską administrację". Zdaniem sądu, taki sposób sformułowania pisma nie pozwala wyprowadzić domniemania, wbrew zajętemu przez organy stanowisku, że skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.
Wątpliwości sądu budzi fakt, że korespondencja z organem niemieckim toczyła się w języku angielskim, co powodowało konieczność najpierw tłumaczenia informacji z niemieckiego na angielski, a dopiero następnie na język polski. Tłumaczenie języka prawnego (treści przepisów) każdorazowo powoduje pewne trudności związane z koniecznością znalezienia terminów fachowych, odpowiednich dla danego języka.
Ponadto sąd zwrócił uwagę na fakt, że organ I instancji, uzasadniając swoje stanowisko powołuje się dodatkowo na pismo z dnia [...], przesłane przez organ niemiecki w postaci korespondencji mailowej, stanowiące w ocenie organu, uzupełnienie pisma z dnia [...], a dotyczące dalszego zatrzymania prawa jazdy skarżącego na terenie Niemiec, podczas gdy w aktach administracyjnych sprawy brak jest tłumaczenia owego pisma podpisanego przez tłumacza.
W ocenie sądu, zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, wydane zostały w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a tym samym z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dla uzyskania niezbędnej dla rozstrzygnięcia informacji, należało sformułować pytania do organu niemieckiego w taki sposób by odpowiedź nie wzbudzała wątpliwości. Chodzi tu, przede wszystkim, o konsekwencje wydanego rozstrzygnięcia z dnia [...], z którego można również przeprowadzić dowód, bowiem z pewnością znajduje się w posiadaniu skarżącego.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję. Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 ww. ustawy, a w przedmiocie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.