Uzasadnienie
T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej, z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo w wyznaczonym terminie.
Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu wniosku, że nie ma stałej pracy, a dodatkowo został pozbawiony statusu bezrobotnego, a co miesiąc musi wykupić receptę z uwagi na stan zdrowia. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że mieszka sam w S. przy ul. [...], nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów. Ponadto komornik egzekwuje od niego ponad dwa tysiące złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że leczy się na depresję i przewlekły ból, regularnie zażywa leki. Aktualnie mieszka w mieszkaniu rodziców i korzysta ze wsparcia finansowego rodziny. Skarżący nie posiada wykształcenia prawniczego, ani oszczędności na sfinansowanie udziału pełnomocnika w postępowaniu.
Wezwaniem z dnia 27 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione przez rodziców na utrzymanie mieszkania (czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, wywóz odpadów, telefony itp.), w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wydatki na leczenie, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy i jego rodziców, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających dochody rodziców, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dokumentu potwierdzającego posiadane zadłużenie,
- - zaświadczenia z właściwej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat.
Przesyłka zawierająca wezwanie nie została doręczona skarżącemu skutecznie, dlatego wezwaniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. (doręczonym w dniu 4 maja 2018 r.) starszy referendarz sądowy ponownie zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia ww. dokumentów.
T. G. na wezwanie to nie odpowiedział.
W myśl art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, ponieważ skarga dotyczy statusu osoby bezrobotnej. Jak wynika z pkt. III zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 5 lutego 2018 r. w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Oceniając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego należało zauważyć, że skarżący podał we wniosku, iż nie ma żadnych oszczędności, majątku i nie uzyskuje dochodów, a mieszka samodzielnie. Jednocześnie wskazał, że mieszka u rodziców i korzysta ze wsparcia finansowego rodziny. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca ma [...] lata, z zawodu jest ekonomistą, ukończył Uniwersytet S. i Wyższą Szkołę Techniczno-Ekonomiczną w S., zna trzy języki obce. Ponadto, że pod obecnym adresem zamieszkania mieszka co najmniej od listopada 2016 r., nie jest to więc sytuacja krótkotrwała.
Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i zgodne z prawdą dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie wnioskodawcy o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, co uzasadniało wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych. Skarżący na wezwanie to nie odpowiedział. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 58/15). W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Należy zauważyć, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest wymagany, a sąd rozpoznając sprawę w jej granicach nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego z urzędu należało oddalić.