Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta [...] odmówił S. W. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i tym samym dodatku do zasiłku rodzinnego.
Powodem odmowy przyznania świadczeń był brak zasądzenia wnioskodawczyni, jako osobie samotnie wychowującej dziecko, świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców.
Od przedmiotowej decyzji odwołała się S. W. podnosząc, że alimenty na dziecko nie zostały zasądzone od ojca dziecka, bowiem w wyroku rozwodowym to strona została zobligowana do ponoszenia kosztów utrzymania syna M. Odwołująca się wywodzi, iż musi istnieć przepis odnoszący się do takiej sytuacji, gdy każde z rodziców ma powierzoną władzę rodzicielską nad jednym ze wspólnych dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, iż na podstawie art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się. W myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje wyżej wymienionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
Oprócz powyższych pozytywnych przesłanek do przyznania świadczenia, ustawa przewiduje także przesłanki negatywne. I tak, zgodnie z art. 7 ustawy, zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli:
- 1) dziecko lub osoba ucząca się pozostaje w związku małżeńskim,
- 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej:
- 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
- 4) dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
- 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba że:
- a) drugi z rodziców dziecka nie żyje,
- b) ojciec dziecka jest nieznany,
- c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Strona niewątpliwie nie posiada zasądzonych świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka. Równocześnie nie występuje żadna z okoliczności wymienionych w cyt. art. 7 pkt 5 litera od "a" do "c". W szczególności powództwo o ustalenie alimentów nie zostało oddalone. Z tych względów zasiłek rodzinny, a tym samym wnioskowany dodatek do zasiłku rodzinnego, nie przysługuje.
Przepisy regulujące prawo do świadczeń rodzinnych mają charakter wiążący co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie mogą mieć wpływu na prawo do świadczeń w sytuacji, gdy jakikolwiek z niezbędnych warunków uprawniających do świadczenia nie został spełniony. Zatem warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego na dziecko jest przedłożenie organowi I instancji wyroku sądu w sprawie świadczeń alimentacyjnych.
Równocześnie Kolegium wyjaśniło, iż legitymowanie się przez osobę samotnie wychowującą dziecko wyrokiem lub ugodą przed sądem w sprawie alimentów jest jednym z warunków koniecznych do przyznania zasiłku rodzinnego. Natomiast dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (prawo do zasiłku musi istnieć) przysługiwałby stronie tylko wówczas, gdyby powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
W przypadku zaś zasądzenia alimentów od ojca dziecka strona jako osoba samotnie wychowująca dziecko mogłaby uzyskać prawo do zaliczki alimentacyjnej.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez S.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca podniosła, że spełnia warunki do otrzymania zasiłku rodzinnego. W sentencji wyroku rozwodowego, poza orzeczeniem rozwodu, ustalone zostały koszty utrzymania dwojga dzieci z tego związku. Mianowicie sąd orzekł, iż koszty utrzymania dziecka ponosi ten rodzic pod opieką którego ono pozostaje. Do tej pory było to jasne, nigdy nie było kwestionowane przy przyznawaniu zasiłku rodzinnego. Skarżąca podnosi, iż zasiłek rodzinny miała przyznawany nawet w trakcie rozprawy rozwodowej i uważa, że nie może być ofiarą dowolnej interpretacji przepisów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art.7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm.) stanowił, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje (nawet przy spełnieniu pozostałych wymogów), jeżeli:
- 1) dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
- 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej;
- 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
- 4) dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
- 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba że:
- a) drugi z rodziców dziecka nie żyje,
- b) ojciec dziecka jest nieznany,
- c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Bezsprzecznie S. W. w momencie wydawania zaskarżonej decyzji była osobą samotnie wychowującą syna M.W. (ur. [...] r.).Na rzecz jej syna jednak nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców – H. W., Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia 10 września 2004 r. sygn.akt X RC 229/02 nie oddalił świadczenia alimentacyjnego, a jedynie kosztami utrzymania małoletniego M. W. obciążył w całości matkę S. W., a kosztami utrzymania małoletniej M. W. obciążył w całości ojca H.W.
W świetle powyższego nie została spełniona przesłanka z art.7 pkt 5 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, umożliwiająca przyznanie zasiłku rodzinnego pomimo, iż nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców.
Zgodnie z art.8 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki – między innymi z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego. Skoro jednak zasiłek rodzinny nie przysługuje, dodatki również nie mogą przysługiwać.
Dodać należy, że zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W tym przypadku przedmiotem badania Sądu jest zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. Nie podlegają więc badaniu wcześniej wydane decyzje przyznające skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego. Należy jednak zwrócić uwagę, iż stan prawny stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji ustalony został z dniem [...] r.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.