Uzasadnienie
Pismami z dnia [...] r. D. S.-Ś., K. Ś., J. D., D. P. i J. M. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o kontrolę i nakazanie zaprzestania eksploatacji elektrowni wiatrowych usytuowanych przy ul.[...], będących własnością D. S. wskazując, że elektrownie powodują negatywne emisje w postaci efektu stroboskopowego, światłocienia, hałasu i infradźwięków wykraczające poza teren na którym są zlokalizowane.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. przekazał ww. pisma Wójtowi Gminy jako organowi właściwemu do wydawania decyzji, o których mowa w art. 150 ust. 1, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Z kolei Wójt przekazał te pisma Staroście jako organowi właściwemu w sprawie decyzji, wskazanych w art. 115a.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego przez dwie elektrownie wiatrowe zlokalizowane na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym G., w gminie S. z uwagi na to, że hałas powstaje w wyniku działalności osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 115a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż D. S. prowadzi działalność gospodarczą, a więc jest przedsiębiorcą. Wobec powyższego organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie, które pozwoli na ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie hałas związany jest z działalnością zakładu i czy ziszczeniu uległy pozostałe przesłanki pozwalające na wydanie decyzji w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu.
W dniu 2 listopada 2015 r. organ I instancji przeprowadził oględziny podczas których ustalił, że na działce nr [...] w obrębie G. znajdują się dwa wiatraki -elektrownie wiatrowe, wiata i kontener. Służą one do wytwarzania energii elektrycznej na potrzeby gospodarstwa domowego, tj. dla domu jednorodzinnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej nr[...], której właścicielem jest A. S. – żona D. S., Zarówno na działce nr [...] jak i nr [...] nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej ani istnienia zakładu.
Na podstawie powyższych ustaleń, Starosta postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r., na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 115a ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ponownie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego przez dwie elektrownie wiatrowe zlokalizowane na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym G., w gminie S. Na powyższe postanowienie wniósł zażalenie K. Ś. zaznaczając, że decyzja co do zmiany sposobu użytkowania masztów ze stacjami meteorologicznymi na maszty elektrowni jest nie do zaakceptowania zwłaszcza w sytuacji, gdy posiada dowody na negatywne oddziaływanie masztów.
Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], w działając na podstawie art. 61 a § 1 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 115a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu SKO podniosło, że organ I instancji nie uwzględnił wskazań zawartych w postanowieniu z dnia 25 września 2015 r., w który to wyraźnie podkreślono, że w sprawie nie ma zastosowania art. 115a ust. 2 ustawo Prawo ochrony środowiska, albowiem D. S. prowadzi działalność gospodarczą. Ustawodawca uzależnia wydanie decyzji jedynie od tego, czy podmiot dopuszczający się emisji hałasu jest przedsiębiorcą, natomiast nie wskazuje, że emisje te muszą być związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla zastosowania ww. przepisu wystarczy więc, że podmiot ma status przedsiębiorcy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powinien był zatem ustalić, czy emisja hałasu związana jest z działalnością "zakładu", o którym mowa w art. 3 pkt 48 ustawy.
Nadto Kolegium podkreśliło, że skoro organ I instancji w celu wyjaśnienia zasadności wszczęcia postępowania przeprowadził w dniu 2 listopada 2015 r. oględziny, to nie powinien był wydawać w sprawie postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. W sytuacji bowiem stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza wstępną kontrolę formalną wniosku, organ zobowiązany był do zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, przeprowadzenia kontroli wniosku i zależnie od dokonanych ustaleń wydania stosownej decyzji administracyjnej.
D. S. i A. S. zaskarżyli opisane postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie:
- 1) art. 115a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 61a k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu należy prowadzić, pomimo ustalenia, że hałas emitowany jest w związku z działalnością osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą,
- 2) art. 115a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną interpretację w zakresie ustalenia adresata potencjalnej decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu,
- 3) art. 115a ust. 2 w zw. z ust. 1 ww. ustawy poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że do wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu wystarczające jest, że osoba dopuszczająca się hałasu jest przedsiębiorcą, bez konieczności ustalania związku pomiędzy prowadzoną przez nią działalnością a emisją,
- 4) art. 115a ust. 2 w zw. z ust. 1 ww. ustawy poprzez ich błędną interpretację wyrażającą się w ustaleniu, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu może być przedsiębiorca tylko z uwagi na fakt, że prowadzi działalność gospodarczą, nie uwzględniając jednocześnie, że działalność ta nie jest prowadzona na nieruchomości, której dotyczy postępowanie, ani nie uwzględniając, że to nie przedsiębiorca emituje hałas,
- 5) art. 10 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie w przeprowadzonym postępowaniu A. S. i nieprzyznanie jej przymiotu strony, pomimo że jej nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości będącej przedmiotem postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi D. S. i odrzucenie skargi A. S. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę A. S. ze względu na brak posiadania interesu prawnego w kwestionowaniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela wszystkich argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sądowi znane jest stanowisko pojawiające się w orzecznictwie sądów administracyjnych, a dotyczące możliwości uchylenia orzeczenia w części dotyczącej uzasadnienia.
Jednak w tym przypadku Sąd nie zdecydował się na takie rozwiązanie, gdyż zdaniem składu orzekającego konieczna jest ponowna analiza wniosków z 30 marca 2015 r. jakie zostały skierowane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego
Wymienieni we wnioskach uczestnicy postępowania żądają, jak wynika to z treści wniosków, aby przeprowadzono kontrolę i wydano nakaz natychmiastowego zaprzestania eksploatacji elektrowni wiatrowych usytuowanych przy ulicy [...] gmina S. Nadto podpisani pod wnioskami uczestnicy postępowania stwierdzają, że narażeni są na:
- - efekt stroboskopowy,
- - efekt światłocienia,
- - hałas,
- - infradźwięki.
Starosta po przeprowadzeniu oględzin wydał postanowienie z 2.06.2015 r. na podstawie art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego, w którym odmówił wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego przez dwie elektrownie wiatrowe.
W ocenie Sądu z treści złożonych wniosków nie wynika, że uczestnicy postępowania domagali się wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.
Zdaniem Sądu Starosta powinien na wstępie ustalić istotę żądania uczestników postępowania, gdyż nie jest ona jasno przedstawiona.
Ustalenia wymaga czy wnioski dotyczą wydanej 18 sierpnia 2014 r. decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania dwóch masztów ze stacjami meteorologicznymi na maszty z przydomowymi elektrowniami wiatrowymi, czy też uczestnicy żądają działań związanych z eksploatacją bieżącą elektrowni wiatrowych.
Sąd uznał, że zajmowanie stanowiska co do stosowania art. 115 a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska na tym etapie jest przedwczesne.
Jednocześnie Sąd przypomina organowi I instancji, że odmowa wszczęcia postępowania uregulowana w art. 61a k.p.a. dotyczy żądania wniesionego przez osobę niebędącą stroną postępowania lub też może dotyczyć innych uzasadnionych przyczyn z powodu, których postępowanie nie może być wszczęte.
Podejmowanie przez organ czynności procesowych w tym przeprowadzanie oględzin oznacza, że postępowanie zostało wszczęte i musi być zakończone bądź przez wydanie merytorycznej decyzji bądź też przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku, gdy stanie się bezprzedmiotowe.
Natomiast jest rzeczą oczywistą, że przed podjęciem jakichkolwiek czynności w sprawie organ powinien ustalić treść żądania uczestników postępowania.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. widząc konieczność podjęcia przez organ I instancji wskazanych w uzasadnieniu działań.