Uzasadnienie
J.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
W dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych za które otrzymuje ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych.
Wezwaniem z dnia [...] (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni:
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich miesięcy,
- - oświadczenia dotyczącego rodzaju wykonywanych prac dorywczych,
- - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodu potwierdzającego, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną (zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy),
- - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy o korzystaniu z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, w ciągu ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy opieki społecznej, nie ponosi także kosztów utrzymania należącego do niego mieszkania ponieważ jest w sporze ze wspólnotą mieszkaniową. Podał, że wykonuje dorywcze prace porządkowe (sprzątanie, zamiatanie, odśnieżanie) na rzecz właścicieli nieruchomości wrocławskich. J.D. przedłożył oświadczenie W.S. stwierdzające, że skarżący jest zakwaterowany w Domu Wypoczynkowym "B" w [...] i uiszcza z tego tytułu opłatę w kwocie [...] zł. miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, w pozostałej części odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu [..] J.D. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zwalniającego go od wpisu sądowego w niniejszej sprawie w kwocie [...] zł.
W sprzeciwie skarżący podał, że w mieszkaniu, które posiada nikt nie mieszka. Toczy się spór ze wspólnotą mieszkaniową polegający na kwestionowaniu sposobów naliczania i wysokości zaliczek na poczet utrzymania nieruchomości. Nie ma poboru mediów, a naliczone zaliczki w sposób znaczący przewyższają rzeczywisty koszt utrzymania mieszkania.
W dniu [...] Sąd zobowiązał do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez podanie adresu lokalu mieszkalnego, którego jest właścicielem oraz wskazanie i udokumentowanie kwoty miesięcznego czynszu ustalonego dla tego lokalu oraz przedstawienie zaświadczenia zarządu wspólnoty nieruchomości o zaleganiu bądź nie zaleganiu z opłatami z tytułu czynszu, w terminie 10 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
Pismem z dnia [... J.D. uzupełnił wcześniejszą swoją odpowiedź dotyczącą wezwania Sądu z dnia [...] Do pisma załączył kopię pisma z Powiatowego Urzędu Pracy wyjaśniającego jego status oraz kopię decyzji z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]
Pismem z dnia [...] skarżący podał, że jest właścicielem lokalu przy ul.[...]. Wysokość czynszu wynosi tam ok. [...] zł. Zadłużenia około [...]zł. Aktualny adres jego pobytu to ul. [...].
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuję:
Jak wynika z akt sprawy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. zwolnił skarżącego od wpisu sądowego w wysokości [...] zł, a w pozostałej części odmówił zwolnienia od kosztów. J.D. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia.
Zgodnie z art. 260 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając na względzie ww. przepis Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych na nowo.
W tej sytuacji, Sąd - rozpoznając ponownie wniosek skarżącego - dokonał ponownej oceny sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej skarżącego na podstawie wniosku oraz dokumentów nadesłanych do akt niniejszej sprawy przez skarżącego w kolejnych jego pismach.
Zgodnie z art. 245 § 1 Ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 tej ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 4).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przesłanką przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest sytuacja, w której strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynoszącego [...] zł.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się wyłącznie z prac dorywczych, z których dochód wynosi ok. [...] zł miesięcznie. Jak wynika z akt skarżący, pomimo deklarowanego braku stałego zatrudnienia i dochodu z prac dorywczych poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie [...] zł miesięcznie, skarżący w okresie ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy społecznej.
Ponadto, skarżący posiada własne mieszkanie, jednakże z niewyjaśnionych Sądowi przyczyn nie mieszka w tym lokalu, lecz w domu wypoczynkowym, za który płaci [...] zł, co udokumentował. Skarżący, podał że czynsz w jego lokalu mieszkalnym wynosi [...] zł, zaś kwota zaległości wynosi około [...] zł. Jednakże skarżący nie udokumentował w zakreślonym terminie powyższych oświadczeń i nie przedstawił żadnego zaświadczenia o zaleganiu bądź nie z opłatami za lokal mieszkalny będący jego własnością. Do akt skarżący dołączył decyzję o utracie przez niego statusu bezrobotnego z dniem [...]
Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że faktycznie jest osoba bezrobotną, a jego dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Tymczasem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Samo udokumentowanie faktu zamieszkiwania w domu wypoczynkowym i ponoszenie z tego tytułu opłat w wysokości zbliżonej do deklarowanych dochodów, nie jest wystarczające do uznania, że wnioskodawca wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił w sposób jasny i czytelny swojej sytuacji finansowej jak i mieszkaniowej. Ponadto, Sąd zważył, że w aktach sprawy podawane są różne adresy pobytu skarżącego i tej kwestii również skarżący nie wyjaśnił i nie sprecyzował.
Są uznał, że oświadczenia i dowody przedłożone przez wnioskodawcę nie były wystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i jego możliwości płatniczych.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże z uwagi na to, że wpis od skargi wynosi w rozpoznawanej sprawie [...] zł, a wnioskodawca deklaruje dochody w kwocie [...] zł miesięcznie, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w części obejmującej połowę należnego wpisu od skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.