Uzasadnienie
W dniu [...] r. i z dnia [...] r. D. P. wystąpił z wnioskami do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] r. albowiem decyzja ta pozbawia wnioskodawcę praw nabytych z decyzji z dnia [...] r. i decyzji z dnia [...] r.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia 3 września 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 65 § 1 Kpa przekazał pisma D. P. z dnia [...] r. i [...] r. Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w [...].
W uzasadnieniu postanowienia Minister powołał się na treść art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, który stanowi, że od decyzji organu emerytalnego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sadu powszechnego. Natomiast art. 32 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że decyzje ostateczne od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego. Organem właściwym w zakresie trybów nadzwyczajnych jest wojskowy organ emerytalny.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr RIU [...] Nr[...] odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji Nr RIU [...] z dnia [...] r. w części uchylającej decyzję z dnia 7 stycznia 2008r. o wysokości wojskowej renty inwalidzkiej oraz decyzji Nr RIU [...] z dnia [...] r. o zmianie wysokości wojskowej renty inwalidzkiej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ze względu na zaliczenie D. P. do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [..] r., wojskowy organ emerytalny wydał w dniu 26 marca 2008 r. dwie decyzję. Jedną z nich uchylił własną decyzje z dnia [...] r. ustalającą prawo wnioskodawcy do wojskowej renty inwalidzkiej od dnia 1 grudnia 2007 r. w wysokości 80% podstawy wymiaru, drugą zaś ustalił wysokość świadczenia rentowego od dnia 1 kwietnia 2008 r. w wysokości odpowiadającej 50% podstawy świadczenia. Od drugiej w wymienionych decyzji D. P. odwołał się do Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i sprawa jest w toku(sygn. akt VII U 367/09).
Organ pouczył D. P. o prawie wniesienia odwołania od decyzji do Sądu Okręgowego w [...] VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem organu emerytalnego, w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji.
D. P. na podstawie art. 16 § 2 Kpa oraz art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 5 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ww. organu z dnia [...] r. i wszystkich następnych decyzji oraz przywrócenia stanu prawnego określonego w decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] r. przywracającej świadczenie rentowe w wysokości 80% podstawy wymiaru.
D. P. wyjaśniał również, że organ błędnie pouczył go o prawie wniesienia odwołania do sądu powszechnego, a w jego przekonaniu – przysługuje mu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[...].
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wniósł o odrzucenie skargi podnosząc zarzut braku właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że na podstawie art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do art. 2 Kpc są powołane sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Zgodnie z art. 476 § 2 i § 3 Kpc, organami rentowymi są również wojskowe organy emerytalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 stycznia 2011 r. Nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 26 marca 2008 r. w części uchylającej decyzję z dnia 7 stycznia 2008 r. o wysokości wojskowej renty inwalidzkiej oraz decyzji z dnia [...] r. o zmianie wysokości wojskowej renty inwalidzkiej przysługującej D. P..
W pierwszej kolejności należało ustalić, czy skarga na decyzję podlega rozpatrzeniu przez sąd administracyjny (niezależnie od kwestii nie wyczerpania toku instancji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności).
Stosownie do przepisu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosowanie do przepisu art. 2 tego Kodeksu powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek nie wydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 K.p.c.), zaś organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.).
Również ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.) stanowi w art. 31 ust. 4 i 5, że w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku nie wydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego.
W tym kontekście należy wyjaśniać treść art. 32 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Przepis art. 32 ust. 2 stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu (sądu powszechnego), mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. To, że wojskowy organ emerytalny stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (może zmienić, uchylić lub unieważnić decyzje na zasadach określonych w tym Kodeksie), nie zmienia zasady, iż decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 20 grudnia 1993 r. są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Nie można z tego przepisu wyprowadzać wniosku, że skoro przepis nie wskazuje wyraźnie, że od decyzji wydanej na podstawie tego przepisu przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu powszechnego, to tym samym przysługuje zainteresowanemu skarga na taką decyzję do sądu administracyjnego. Zasadą jest przecież, że w sprawach nieuregulowanych w powołanej ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a mimo stosowania przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego przysługuje do sądu powszechnego (art. 11 i 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.).
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych żołnierzy zawodowych odwołanie do właściwego sądu powszechnego przysługuje od decyzji wojskowego organu emerytalnego oraz w przypadku nie wydania przez organ emerytalny decyzji (art. 31 ust. 4 i 5 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny decyzji na podstawie art.32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.
Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skarga wniesiona przez skarżącego do sądu administracyjnego była niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i podlegała odrzuceniu.