Uzasadnienie
Z. Ć. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] umarzające postępowanie zażaleniowe wywołane zażaleniem M. Ć. i Z. Ć. na postanowienie Burmistrza negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki nr [...] położonej w B. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, wpis uiścił. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku Z. Ć. podał, że mieszka sam w domu położonym w K. przy ul. Z., jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych z których uzyskuje dochód w granicach [...] zł miesięcznie, z czego ok. [...] zł miesięcznie przeznacza na leki. Wnioskodawca oświadczył, że jedynym jego majątkiem jest prawo współwłasności działki nr [...] położonej w B. Do wniosku Z. Ć. dołączył orzeczenie o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie (z adresem zamieszkania ul. [...]) z którego wynika, że leczy się z powodu cukrzycy i nadciśnienia tętniczego, zaświadczenie że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od [...] r., potwierdzenie przelewu kwoty [...] zł z konta bankowego M. Ć. (zamieszkałego przy ul. [...]), oraz kopię zeznania podatkowego skarżącego [...] r.
Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- - dowodu potwierdzającego dochody wnioskodawcy i jego syna M. Ć., z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu przy ul.[...], oraz domu położonego przy ul. [...], z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego syna rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - kserokopii decyzji w sprawie podatku od wszystkich skarżącego i jego syna nieruchomości, za ostatni rok podatkowy,
- - kserokopii aktu notarialnego dotyczącego nabycia działki nr [...] w B.,
- - oświadczenia, z jakiego rodzaju prac dorywczych utrzymuje się skarżący.
Z. Ć. na wezwanie nie odpowiedział.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W złożonym wniosku Z. Ć. podał, że mieszka sam w K. przy ul. [...]. Jednakże z akt administracyjnych oraz z potwierdzenia uiszczenia wpisu sądowego wynika, że w domu tym mieszka także syn skarżącego, M. Ć. Z zeznania podatkowego wnioskodawcy za [...] r. rok, oraz z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżący mieszka pod innym adresem niż podał w urzędowym formularzu tj. przy ul. [...]. Jednocześnie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu nie wynika, by wnioskodawca był właścicielem czy współwłaścicielem którejś z tych nieruchomości. Nie jest zatem jasne pod jakim adresem skarżący mieszka, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem czy też nie, ani do kogo należą wskazane wyżej dwa domy. Oświadczenie Z. Ć. zawarte w rzędowym formularzu budzi wątpliwości i nie było wystarczające do oceny Jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, a wnioskodawca nie złożył oświadczenia ani nie przedłożył dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu z dnia [...] r.
W tej sytuacji należało uznać, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, by znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych czy też częściowych kosztów postępowania. Z tej przyczyny wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.