Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 marca 2024 r., M. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na czynność Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. w przedmiocie udzielenia urlopu okolicznościowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący - pełniący terytorialną służbę wojskową, w dniu 23 listopada 2022 r. złożył wniosek do Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej o udzielenie w okresie od dnia 22 listopada 2022 r. do dnia 25 listopada 2022 r. oraz od dnia 28 listopada 2022 r. do dnia 1 grudnia 2022 r. i od dnia 6 grudnia 2022 r. do dnia 11 grudnia 2022 r. urlopu okolicznościowego celem przeprowadzenia prac sezonowych w gospodarstwie rolnym, które ww. żołnierz prowadzi osobiście.
Dowódca [...] nie wyraził zgody na udzielenie skarżącemu urlopu okolicznościowego, o czym ww. został poinformowany, z zachowaniem drogi służbowej, czyli zgodnie z pkt. 128 Regulaminu ogólnego Żołnierza Wojska Polskiego (Zarządzenie nr 7/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2023 r. w sprawie wprowadzenia do użytku "Regulaminu ogólnego żołnierza Wojska Polskiego" (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 49)).
Skarżący zakwestionował brak zgody na udzielenie mu urlopu okolicznościowego i pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. zatytułowanym "odwołanie od decyzji" zwrócił się do Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej o udzielenie urlopu we wnioskowanym wymiarze oraz podjęcie środków zapobiegających naruszeniu prawa w przyszłości.
W odpowiedzi na przedmiotowe pismo Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej poinformował skarżącego, że kwestia udzielenia żołnierzowi urlopu okolicznościowego nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie organ wyjaśnił powody, dla których wniosek o udzielenie urlopu okolicznościowego nie powinien zostać uwzględniony.
Organ wyjaśnił, że o udzielenie urlopu, w drodze wydania rozkazu (zamieszczenie punktu w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej, a nie wydaniem rozkazu personalnego, który jest decyzją administracyjną), decyduje przełożony. W tym kontekście należy przyjąć, że sprawy z zakresu udzielania urlopów okolicznościowych i ewentualnego odwołania z nich należą do spraw wynikających z podległości służbowej między podwładnym, a przełożonym, które z mocy art. 5 pkt 2 p.p.s.a. zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 5 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi.
Ze względu na przedmiot zaskarżenia istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stało się ustalenie charakteru prawnego czynności polegającej na odmowie udzielenia żołnierzowi niebędącemu żołnierzem zawodowym urlopu okolicznościowego.
Zgodnie z art. 331 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2235), żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi w czasie odbywania służby wojskowej można udzielać urlopu okolicznościowego - żołnierzom w trakcie pełnienia służby.
Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2022 r. w sprawie urlopów żołnierzy niebędących żołnierzami zawodowymi (Dz. U. poz. 1232), urlopu okolicznościowego udziela się żołnierzowi na jego udokumentowany wniosek w wymiarze do 14 dni roboczych m.in. w związku z pracami sezonowymi w prowadzonym osobiście lub wraz ze współmałżonkiem gospodarstwie rolnym. W myśl § 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia, udzielenie żołnierzowi urlopu, o którym mowa w art. 331 ust. 1 pkt 1 - 4 i 6 ustawy, ogłasza się w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej.
Zdaniem Sądu, zarówno udzielenie, jak i odmowa udzielenia żołnierzowi urlopu okolicznościowego na podstawie ww. przepisów nie spełniają kryteriów umożliwiających uznanie ich za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, że udzielenie żołnierzowi urlopu okolicznościowego ogłasza się w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej.
W ocenie Sądu, rozkaz dzienny jest to akt o charakterze wyłącznie wewnętrznym, wydawany jest bowiem przez dowódcę jednostki wojskowej w celu uregulowania wszystkich spraw dotyczących działalności służbowej danej jednostki wojskowej, w tym zarejestrowania w ewidencji udzielenie żołnierzowi - na jego wniosek – urlopu okolicznościowego. Akt ten nie stanowi decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 104 K.p.a., i nie przysługuje od niego odwołanie, o którym mowa w art. 127 K.p.a. Nie jest to również czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 879/23, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1308/13, wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2620/13).
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że sprawy z zakresu udzielania urlopów okolicznościowych należą do spraw wynikających z podległości służbowej między podwładnym, a przełożonym, które z mocy art. 5 pkt pkt 2 p.p.s.a. zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W konsekwencji powyżej przedstawionych ustaleń, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tego powodu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., skargę M. N. należało odrzucić.