Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 28 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 237/23

Uzasadnienie

Pismem z dnia 9 lutego 2023 r. J. R. wniósł skargę na pismo Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w S. z dnia [...] stycznia 2023 r. wydane w imieniu Prezydenta Miasta w sprawie przedłużenia wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym.

W skardze skarżący wskazał, że kwestionuje decyzję Urzędu Miasta S. odmawiająca mu wypłaty ww. świadczenia pieniężnego, za okres powyżej 120 dni. Skarżący dołączył do skargi kopię pisma Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych z dnia [...] stycznia 2023 r., w którym w nawiązaniu do negatywnie rozpatrzonych wniosków o wypłatę świadczeń pieniężnych, został poinformowany, że Gmina może wydłużyć okres wypłaty świadczenia na okres dłuższy niż 120 dni w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobom określonym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2022 r. w sprawie maksymalnej wysokości świadczenia pieniężnego przysługującego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy oraz warunków przyznawania tego świadczenia i przedłużania jego wypłaty. Po weryfikacji wniosków nie stwierdzono za zasadne przyznanie świadczenia powyżej 120 dni. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę o treści art. 13 ust. 1a i ust. 1b specustawy ukraińskiej.

W odpowiedzi na skargę, działając na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta Miasta, Dyrektor Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w S. wniósł o odrzucenie skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i nie mogą być poddane kontroli sądowoadministracyjnej.

Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej badaną skargą należy wskazać, że pisemna odmowa przedłużenia wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. kategorii aktów lub czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Żaden też przepis szczególny nie przewiduje w tego rodzaju sprawie kontroli sadów administracyjnych.

Kwestie dotyczące świadczenia pieniężnego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy normują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103). W świetle art. 13 ust. 1 powołanej ustawy każdemu podmiotowi, w szczególności osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, który zapewni, na własny koszt, zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1, może być przyznane na jego wniosek świadczenie pieniężne z tego tytułu nie dłużej niż za okres 120 dni od dnia przybycia obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Okres wypłaty świadczenia może być przedłużony w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

W sprawach świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się decyzji administracyjnych oraz nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 13 ust. 1a). W razie sporu dotyczącego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, podmiot, który złożył wniosek o jego przyznanie, może wystąpić z powództwem o świadczenie przeciwko gminie właściwej do rozpoznania wniosku (art. 13 ust. 1b).

Jak wynika z powyższych regulacji ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżenia przedmiotowej odmowy przedłużenia wypłaty w drodze skargi do sądu administracyjnego. W przepisach wskazane zostało wprost, że w sprawach wymienionych świadczeń nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego (Kodeksy postępowania administracyjnego), zaś stronie przysługuje roszczenie cywilne przeciwko gminie, a więc powództwo cywilne do sądu powszechnego.

Oznacza to, że sprawa z rozpoznawanej skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako taka podlega odrzuceniu.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.