Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 243/23

Uzasadnienie

Decyzją z [...] stycznia 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania T. spółka jawna w O. reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] września 2022 r., znak [...], nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem obowiązku określonego w art. 12a ust. 3 SENT, tj. nieprzedstawieniem do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...]

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2022 r. o godz. 12:14:11 został przez pracownika skarżącej spółki zarejestrowany przewóz makulatury, zaklasyfikowanej do pozycji CN 0005 o kodzie odpadu 191201, w łącznej ilości 22840 kg. Rejestracji dokonano przy użyciu formularza typu 300, co oznacza przewóz towaru rozpoczynający się i kończący poza terytorium RP.

Z treści zgłoszenia wynika, że przewóz odbywał się zespołem pojazdów o numerach rejestracyjnych: ciągnika [...] i naczepy [...] oraz numerze lokalizatora [...], a nadawcą towaru była firma V. Podmiotem odbierającym była z kolei firma L. natomiast jako przewoźnika wskazano T. spółka jawna w O. Jako zadeklarowane miejsce wjazdu na terytorium Polski zostało wskazane T, a miejsce wyjazdu poza terytorium kraju: K..

Dalej organ wyjaśnił, że niezwłocznie po przesłaniu zgłoszenia, w związku ze stwierdzeniem że przewóz towaru wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, w trybie wynikającym z art. 12 a ustawy o SENT, w dniu [...] marca 2022r. o godz. 12:14:11 w rejestrze SENT wygenerowane zostało wezwanie, do przedstawienia środka transportu wraz z towarem na parkingu buforowym S. ul. [...], w celu przeprowadzenia kontroli. W treści wezwania zawarto również informację o obowiązku powiadomienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru do "miejsca dostarczenia towaru lub miejsca zakończenia przewozu" pod numer telefonu +[...].

Organ wskazał, że spółka do wezwania się nie zastosowała. Z danych udostępnianych w rejestrze SENT, w tym zdjęć z kamer ANPRS wynika, że zarejestrowały one środek transportu o numerach rej. [...] i [...] w przywozie na teren Polski w T. [...] marca 2022 r. o godz. 14:37:47 oraz wywozie przez przejście graniczne w K. [...] marca 2022 r. o godz. 09:04:16. Zgłoszenie zostało zamknięte automatycznie przez system w dniu [...] marca 2022 r. o północy.

Po wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 18 lipca 2022 r. zwrócił się do Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. o odstąpienie od nałożonej kary pieniężnej wskazując, że nie przedstawienie przez kierowcę ww. zespołu pojazdów wraz z towarem do kontroli w wyznaczonym miejscy nastąpiło wskutek popełnionej przez niego omyłki. Pełnomocnik strony wyjaśnił, że po przekroczeniu przez kierowcę granicy i rozładowaniu towaru w N. w dniu [...].03.2022r. przewoźnik zorientował się, że doszło do omyłki i kierowca niezwłocznie zawrócił do miejscowości K. (przejście graniczne [...]) celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i poddania się kontroli. Kierowca "T. " Sp. j. w dniu [...].03.2022r. przedstawił pojazd na zatoczce w miejscowości K. i przedłożył celnikom mobilnym z Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., Pierwszego Działu Kontroli Mobilnej dokumenty transportowe, w tym dokumenty wagowe z załadunku jak i rozładunku przewożonego towaru, które to znajdują się w załączeniu do niniejszego pisma.

Po dokonaniu weryfikacji tych dokumentów przez służbę celno-skarbową kontrolujący nie stwierdzili żadnego ubytku w masie towaru; co świadczy o tym, że na trasie przewozu nie doszło do uszczuplenia przewożonego towaru i towar w całości trafił do finalnego odbiorcy w N. Kontrolujący nie mieli żadnych uwag i nie sporządzili protokołu z przeprowadzonej kontroli. Na dowód przedstawienia ww. pojazdu przez przewoźnika do odbycia kontroli, pełnomocnik strony przedłożył zdjęcie z dnia [...].03.2022 r. z godz. 8:.50.

Organ I instancji pismem z dnia 1 sierpnia 2022 r. zwrócił się do Pierwszego Działu Kontroli Mobilnej z prośbą o przesłanie stosownej dokumentacji dotyczącej okoliczności opisanych w piśmie z 18.07.2022 r.

Z uzyskanych informacji wynika, że nie odnotowano przypadku, aby kierowca zespołu pojazdów o numerach rej. [...] oraz [...] zgłosił się do kontroli. Jednocześnie poinformowano, że podczas służby pełnione w dniu [...].03.2022, r funkcjonariusze przeprowadzili kontrole dwóch innych zestawów pojazdów należących do Skarżącego i przewożących towar, wobec których w systemie PUESC została nałożona dyrektywa z art. 12a ustawy SENT, co wskazuje zdaniem organu, na to że Skarżący był świadomy obowiązku, otrzymania dyrektyw przedstawienia pojazdów wraz z towarem do kontroli.

Organ wskazał, że objęcie odpadów w postaci makulatury systemem monitorowania przewozów wynika z obowiązującego od 22 lutego 2022r., wydanego na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy SENT rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi z dnia 25 stycznia 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 178), dalej jako "rozporządzenie".

Zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia monitorowaniem objęty jest przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt l-3a ustawy SENT będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów bez względu na ich ilość w przesyłce.

Przy czym zgodnie z § 2 ust. 7 pkt 1 i 2 (pkt 3 odnosi się do przesyłek nie przekraczających 20 kg, a zatem nie dotyczy niniejszego przypadku), monitorowanie nie dotyczy przewozu odpadów:

1. 1) których przewóz jest realizowany na podstawie art. 5 ustawy SENT (przemieszczanych zarówno między miejscowościami w kraju w ramach dostawy, jak i z terenu kraju z przeznaczeniem poza kraj),
2. 2) objętych procedurą celną tranzytu.

Przewożone przez spółkę odpady z opakowań z papieru i tektury podlegają zatem ustawie SENT, ponieważ:

1. - są towarem niewymienionym w art. 3 ust. 2 pkt l-3a ustawy SENT;
2. - mimo powyższego spełniają definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. w Dz. U. z 2020 r. 797 ze zm.) zgodnie z którą przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany";
3. - posiadają kod odpadu 15 01 01 - wynika on z klasyfikacji umieszczonej w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz.10); zgodnie z nim grupa 15 należy do "Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach", w grupie 15 wyodrębniona została podgrupa 15 01 "Odpady opakowaniowe(włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowaniowymi)" oraz kolejna podgrupa 15 01 01 czyli "Opakowania z papieru i tektury";
4. - podlegają przepisom Rozporządzenia (WE) 1013/2006 jako odpady przemieszczane pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej jak również przywożone na teren Unii (ww. rozporządzenie jest aktem prawa unijnego obowiązującym w sposób bezpośredni określającym procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia);
5. - nie podlegają wskazanym wyżej włączeniom, ponieważ były przewożone w relacji [...] z przejazdem przez teren Polski, a zatem nie odnosi się do nich art. 5 ustawy SENT; w chwili wjazdu na teren kraju nie były objęte celną procedurą tranzytu i przemieszczano je bez ograniczeń, ponieważ jako towar pochodzący z [...] zostały dopuszczone do wolnego obrotu na terenie Unii Europejskiej przez czeską administrację celną. W ocenie organu, nieprzedstawienie środka transportu wraz z przewożonym towarem, objętym numerem [...], w celu przeprowadzenia kontroli miało poważny charakter. Uniemożliwiło to bowiem kontrolę przewozu, a co za tym idzie także jego monitorowanie.

Następnie organ przeanalizował przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowania tego instrumentu nie uzasadnia ani ważny interes przewoźnika, ani ważny interes społeczny.

Od decyzji tej spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie:

1. 1. art. 187 § 1, art. 191 i art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów, z pominięciem przedłożonej przez przewoźnika dokumentacji transportowej wraz z dokumentami wagowymi oraz listem CMR, jak również zdjęcia z dnia [...].03.2022 r. z godz. 8:50. W konsekwencji nieuwzględnienie okoliczności braku ubytku w masie towaru załadowanego i rozładowanego objętego przewozem oraz okoliczności zawrócenia z terytorium [...] (miejsce rozładunku) do Polski i zgłoszenia się do mobilnej jednostki kontrolnej na terytorium Polski [...].03.2022 r., w celu wyjaśnienia powstałej omyłki. Doprowadziło to do bezzasadnego nieuwzględnienia przez organ wniosku przewoźnika o odstąpienie od nałożenia kary,
2. 2. art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez niewyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego wniosku, że kierowca zgłosił się do służb z jednostki kontroli mobilnej w K. celem wyjaśnienia sytuacji i przedstawienia dokumentów przewozowych. Miałoby to wynikać z danych z systemu SENT-GEO. System ten [...].03.2022 r. około godz. 7:22 zarejestrował przejazd pojazdu z [...] do Polski i około godz. 8:50 przekroczenie granicy [...] na moście w K.. Następnie zarejestrował postój środka transportu za mostem w K. trwający do około godz. 9:04, a potem ponowny wjazd na teren [...]. Dane te i zdjęcia z godz. 8:50 potwierdzają, że nie przewoźnik nie uchlał się od wykonania obowiązku, zaś nieprzedstawienie pojazdu w pierwotnie wskazanym terminie związane było jedynie z omyłką kierowcy. W konsekwencji doprowadziło to do bezzasadnego nieuwzględnienia wniosku przewoźnika o odstąpienie od nałożenia kary, gdy zaistniały przesłanki to warunkujące;
3. 3. art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania przyczyn, dla których organ pierwszej instancji odmówił wiarygodności dowodom przekazanym przez przewoźnika w piśmie z 18.07.2022 r. oraz wskazania wszystkich istotnych przesłanek, którymi kierował się organ. Brak analizy pod kątem wystąpienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary z uwzględnieniem realiów i stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, z ograniczeniem do ogólnikowego wskazania, że "sytuacja, która doprowadziła do naruszenia przepisów ustawy SENT wynikła z lekceważącego podejścia do realizacji stosowania przepisów ustawy SENT", bez wyjaśnienia dlaczego w tej konkretnej sytuacji, pomimo postępowania kierowcy oraz braku ubytku w masie towaru załadowanego i rozładowanego objętego ww. przewozem, jak również incydentalnego charakteru naruszenia i dotychczasowego wywiązywania się przewoźnika z obowiązków nałożonych ustawą SENT, Organ uznał, że brak jest podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary;
4. 4. art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny ze względu na postawę przewoźnika, incydentalność zdarzenia, jak również znikomy rozmiar uchybienia, które nie doprowadziło do uszczuplenia należności publicznoprawnych, a za które to nałożona została nieproporcjonalnie wysoka kara pieniężna;
5. 5. art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy przewoźnik spełniał przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, po zrelacjonowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania i dokonania analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy SENT uznał, że nałożenie kary było uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że wszystkie okoliczności, na które strona odwołująca się powoływała zostały przez organ I instancji zweryfikowane. Z ustaleń tych wynika, że system ANPRS (Automatyczny System Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych) zarejestrował wjazd do Polski, w K., ciągnika samochodowego [...] o godz. 9:04:06, a następnie o godz. 9:04:16 zarejestrował wyjazd z Polski naczepy [...] Organ uzyskał także od właściwego organu (Centrum Informatyki Resortu Finansów - mail z 17.08.2022 r.) pełne dane geolokalizacyjne, z których wynika, że [...].03.2022 r. około godz. 7:22 system SENT-GEO zarejestrował początek przemieszczania i oddalania się pojazdów od miejsca rozładunku, a około 8:50 przekroczył granicę [...]. Do około 9:04 trwał postój rozładowanego środka transportu w K., po czym ponownie wjechał on na terytorium [...].

Organ II instancji dokonał analizy danych mających znaczenie dla sprawy (szerokość geograficzna, długość geograficzna, czas urządzenia, czas otrzymania danych) i uznał, że dane wskazują, iż:

1. • o godz. 8:50 środek transportu wjechał do Polski,
2. • bezpośrednio, od razu po wjeździe z [...] do Polski, środek transportu zatrzymał się i pozostawał w bezruchu między 8:51 a 9:02. Zdaniem organu jeżeli w tym momencie miałaby mieć miejsce kontrola, to wykonane przez kierowcę zdjęcie ukazywałoby widok na K., a nie na most na kierunku z Polski do [...], co ukazuje zdjęcie nadesłane przy piśmie z 18.07.2022 r.,
3. • od 9:03 pozycja środka transportu zaczęła się zmieniać, ponownie znajdował się w ruchu - manewrował, aby znaleźć się na właściwym pasie drogi i ponownie wjechał do [...].

Na potwierdzenie tych okoliczności organ dokonał zrzutów z ogólnodostępnej mapy internetowej, które ukazują lokalizację środka transportu oraz dokonałem również zrzutów zdjęć z systemu ANPRS, które dostępne są w systemie SENT GEO (karty 213-215). Dowody te wskazują ostatni moment manewrowania, gdzie pojazd nr [...] wjeżdża na drogę w kierunku do [...] (07.03.2022, 09:04:06), a dziesięć sekund później ([...].03.2022, 09:04:16) widać ciągniętą przez ten pojazd naczepę nr [...]. Środek transportu przejeżdża obok miejsca, na którym według stanowiska strony skarżącej miał stać i być kontrolowany przez funkcjonariuszy ZUCS, a kierowca miał wykonać zdjęcie stojącego przed nim radiowozu.

W ocenie organu II instancji nie jest możliwe, aby w przeciągu dwóch minut (9:03 - 9:05) kierowca rozpoczął jazdę, przeprowadził manewr zwracania, zatrzymał się do kontroli, - kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy, kierowca wykonał zdjęcie, ponownie ruszył i znalazł się na moście granicznym.

Zdaniem organu ustalenie, że przewidziane ustawą SENT obowiązki nie zostały wykonane przez osoby do tego zobowiązane, to organy zobligowane są do nałożenia kary pieniężnej. Odstąpić od jej nałożenia mogą tylko w sytuacji określonej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Mowa w nim o ważnym interesie przewoźnika lub interesie publicznym. Przy tym - po ustaleniu, że któryś z tych interesów występuje - muszą także uwzględnić stosowne przepisy dotyczące pomocy, wymienione w art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

Organ oceniając ważny interes przewoźnika wziął pod uwagę okoliczności wskazane przez Spółkę w piśmie z dnia 18 lipca 2022 r., których po zweryfikowaniu nie uwzględnił. Dokonał oceny sytuacji finansowej strony na podstawie informacji uzyskanych z ZUS i organów podatkowych i uznał, że nałożenie kary nie stanowi zagrożenia funkcjonowania Spółki.

Natomiast dokonując oceny ważnego interesu publicznego organ kierował się celem i zadaniem przepisów w ustawie SENT tj.;

1. • szeroko rozumianym interesem publicznym, pojmowanym jako "korzyść służącą ogółowi" - ochroną legalnego handlu towarami "wrażliwymi",
2. • walką z funkcjonowaniem "szarej strefy", której konsekwencją są uszczuplenia należności publicznoprawnych,
3. • zapewnieniem uczciwej konkurencji - poprzez przestrzeganie (zarówno przez podmioty gospodarcze, jak i właściwe organy) reguł określonych w przepisach prawa, egzekwowanie nałożonych obowiązków oraz nakładanie kar.

Organ uznał, że niewątpliwie w interesie publicznym leży, aby szeroko rozumiane gospodarowanie odpadami przebiegało w sposób właściwy i odpowiednio kontrolowany, bez uszczerbku dla środowiska naturalnego, jak i finansów publicznych.

Osiągnięcie tych celów jest zapewnione poprzez monitorowanie przewozów określonych towarów. Ustawa nakłada na podmioty gospodarcze, wchodzące w skład tzw. "łańcucha dostaw", dodatkowe obowiązki, które do osiągnięcia tych celów są w pełni uzasadnione i proporcjonalne. Ich niewykonanie obarczone zostało sankcją w postaci kary pieniężnej w określonej wysokości.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie wniósł pełnomocnik "T. " sp.j. w O. zarzucając naruszenie przepisów:

1. I. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
2. - art. 187 § 1, art. 191 i art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi z dnia 09.03.2017 r. (dalej: ustawa SENT) poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny i niebudzący zaufania do organów podatkowych, z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej wraz z dokumentami wagowymi oraz listem CMR dotyczącym przewozu zarejestrowanego w systemie SENT pod numerem [...] oraz zdjęcia z dnia [...].03.2022 r., a w konsekwencji nieuwzględnienie przy wydawaniu skarżonej decyzji okoliczności braku ubytku w masie towaru załadowanego i rozładowanego objętego ww. przewozem aż okoliczności zawrócenia przez kierowcę przewoźnika z terytorium [...] (miejsce rozładunku) do Polski i zgłoszenia się do mobilnej jednostki kontrolnej na terytorium Polski w dniu [...].03.2022 r. celem wyjaśnienia powstałej omyłki, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego nieuwzględnienia wniosku przewoźnika o odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy przewoźnik wykazał, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia kary, przy czym ww. naruszenia Organ II instancji nie dostrzegł również w postępowaniu Organu I instancji i nie uwzględnił tego przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...].09.2022 r.;
3. - art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez niewyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych z systemu SENT-GEO, który w dniu 07.03.2022 r. ok. godz. 7:22 zarejestrował przejazd pojazdu z [...] do Polski i przekroczenie ok. godz. 8:50 granicy [...] na moście w K., a następnie postój środka transportu za mostem w K. trwający do ok. godz. 9:04, a następnie ponowne wjechanie na teren [...], wniosku, że kierowca zgłosił się do odpowiednich służb z jednostki kontroli mobilnej w K. celem wyjaśnienia sytuacji i przedstawienia dokumentów przewozowych, co jednocześnie ze zdjęciem z tego dnia jednoznacznie potwierdza, że przewoźnik nie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku, zaś nieprzedstawienie pojazdu w pierwotnie wskazanym terminie związane było jedynie z omyłką kierowcy, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego nieuwzględnienia wniosku przewoźnika o odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy w sprawie zaistniały przesłaniu warunkujące odstąpienie od nałożenia kary, przy czym ww. naruszenia Organ II instancji nie dostrzegł również w postępowaniu Organu I instancji i nie uwzględnił tego przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...].09.2022 r.;
4. - art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego" i jej zastosowania w niniejszej sprawie, brak wyjaśnienia przyczyn, dla których w tej konkretnej sytuacji, pomimo incydentalnego charakteru naruszenia i dotychczasowego wywiązywania się przewoźnika z obowiązków nałożonych ustawą SENT, Organ uznał, że brak jest podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary, przy czym ww. naruszenia Organ II instancji nie dostrzegł również w postępowaniu Organu I instancji i nie uwzględnił tego przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia 30.09.2022 r.;
5. - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów ustawy SENT powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary;

II prawa materialnego:

1. - art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy odstąpienie od nałożenia kary było uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny ze względu na postawę przewoźnika, incydentalność zdarzenia, jak również znikomy rozmiar uchybienia, które nie doprowadziło do uszczuplenia należności publicznoprawnych, a za które to nałożona została nieproporcjonalnie wysoka kara pieniężna;
2. - art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12a ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności i podtrzymanie stanowiska, że mające miejsce w przedmiotowej sprawie naruszenie, kwalifikuje się do nałożenia nieproporcjonalnie wysokiej kary pieniężnej;
3. - art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez bezzasadne zawężenie badania możliwości odstąpienia od wymierzenia kary przede wszystkim do analizy pojęcia ważnego interesu przewoźnika, z pominięciem oceny sytuacji pod kątem interesu publicznego, przez który należy rozumieć, m.in. zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, oraz interpretowania pojęcia "interesu publicznego" analogicznie do pojęć użytych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, głównie w kontekście fiskalnym a w oderwaniu od umiejscowienia systemowego i dyrektyw wykładni celowościowej, a więc z pominięciem okoliczności, iż pojęcie to stosowane jest na gruncie ustawy SENT (autonomia przepisów ustawy SENT względem ustawy Ordynacja podatkowa);
4. - art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wbrew zawartym w skarżonej decyzji twierdzeniom, że ustawa SENT ma służyć walce z szarą strefą i że regulacje te nie mają negatywnego wpływu na legalnie prowadzoną działalność gospodarczą, a jednocześnie bezzasadne podtrzymanie nałożenia kary na poziomie [...] zł za naruszenie, które nie miało wpływu na możliwość identyfikacji przewozu, związane było z omyłką i nie spowodowało negatywnych skutków w sferze podatkowej;
5. - art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową Skarżącego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o:

1. 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, w całości;
2. 2. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje

Skarga okazała się niezasadna, bowiem dokonana przez Sąd, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 – j.t.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten prawa nie narusza.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...]

Materialnoprawną podstawę orzeczenia stanowił art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 oraz art. 15 tej ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Z kolei stosownie do art. 12a ust. 1 ustawy SENT stanowi, że jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4 wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Na podstawie ust. 3 przywołanego przepisu w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towarów, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno – skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt postępowania, zgłoszenie w niniejszej sprawie zostało wygenerowane w dniu [...] marca 2022 r., o godzinie 12:14. Równocześnie z tym zgłoszeniem zostało wygenerowane wezwanie do przedstawienia środka transportu do kontroli, ze wskazaniem miejsca, w którym kontrola zostanie przeprowadzona. Informacje te zostały przekazane spółce wraz z pouczeniem, że przewoźnik zobowiązany jest powiadomić Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru lub miejsca zakończenia przewozu, pod wskazane numery telefonów. Nie ulega wątpliwości, że zgłoszenie zostało dokonane oraz, że spółka nie wywiązała się z obowiązku przedstawienia pojazdu do kontroli.

Na wczesnym etapie postępowania, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania skarżąca, w piśmie z dnia 18 lipca 2022 r. wyjaśniła, że nieprzedstawienie środka transportu do kontroli było wynikiem błędu kierowcy. W piśmie tym pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że z uwagi na to, że nieprzedstawienie przez przewoźnika pojazdu wraz z towarem w miejscu kontroli, w miejscu zakończenia przewozu towaru w Polsce nie było działaniem celowym. Wynikało jedynie z omyłki kierowcy, który to następnie zawrócił, sam zgłosił zdarzenie i poddał się kontroli mobilnej a masa towaru załadowanego i rozładowanego objętego ww. przewozem była taka sama.

Wobec tego w niniejszej sprawie zdaniem strony skarżącej zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Na powyższą okoliczność Skarżąca przedstawiła zdjęcie z dnia [...].03.2022 r. godz. 8:50, zrzut z GPS dotyczący przewozu z dnia [...].03.2022 r. oraz dokumentację transportową wraz z dokumentami wagowymi oraz listem CMR. Nie uwzględnienie tych dowodów na korzyść Skarżącej dało podstawę do stawianych w skardze zarzutów.

W ocenie Sądu zarzuty przedstawione przez Skarżącą nie zasługują na uwzględnienie.

W postępowaniu przed organami I i II instancji zostało wyjaśnione w oparciu o informacje uzyskane z komórki kontroli mobilnej ZUCS, wyjaśnień funkcjonariuszy oraz wydruku danych geolokalizacyjnych dla [...], że kontrola nie miała miejsca. W ocenie organu z analizy danych geoloklizacyjnych wynika, "że o godz. 8:50 pusty środek transportu wjechał z [...] do Polski i zaraz po wjeździe zatrzymał się i pozostawał w bezruchu między godz. 8:51 a godz. 9:02. Zdjęcie nadesłane przez Skarżącą przy piśmie z 18.07.2022 r. ukazuje widok na most na kierunku z Polski do [...]. Zdaniem organu jeżeli w tym momencie miałaby mieć miejsce kontrola, to wykonane przez kierowcę zdjęcie ukazywałoby widok na K.. Od godz. 9:03 pozycja środka transportu zaczęła się zmieniać, ponownie znajdował się w ruchu - manewrował, aby znaleźć się na właściwym pasie drogi i ponownie wjechał do [...]. Środek transportu przejechał obok miejsca, na którym według Skarżącej miał stać i być kontrolowany przez funkcjonariuszy ZUCS, a kierowca miał wykonać zdjęcie stojącego przed nim radiowozu".

Nie ulega, zdaniem Sądu wątpliwości, że w sytuacji, gdyby doszło do kontroli pojazdów fakt ten byłby odnotywany. W świetle art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy SENT, kontrola przewozu towarów polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym. Obejmuje ona także m.in. weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru.

Zgodzić należy się z organem, że w sytuacji dokonania przez przewoźnika zgłoszenia przewozu towarów wrażliwych i otrzymania przez niego wezwania w celu przeprowadzenia kontroli, jej przedmiotem nie może być pusty, rozładowany już środek transportu. Nie są i nie mogą być przedmiotem kontroli wyłącznie dokumenty, w szczególności dokumenty sporządzone bądź uzupełnione przez podmioty odbierające/odbiorców (krajowych bądź zagranicznych), że otrzymali towar i jaką ilość towaru otrzymali. Potwierdzenie rozładunku i jego ponowny załadunek tak, że masa towaru jest taka sama, zmierzałoby do obejścia przepisów ustawy SENT i dania uprawień innym podmiotom (w szczególności podmiotom gospodarczym), do przeprowadzania jakichkolwiek czynności kontrolnych w imieniu bądź na rzecz funkcjonariuszy/inspektorów uprawnianych organów i przyjmowania przez organy wyników takich czynności.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że Skarżącą nie podstawiła do kontroli środka transportu wraz z towarem, w celu:

1. • sprawdzenia przestrzegania obowiązków w zakresie zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym,
2. • weryfikacji danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego,
3. • oględzin towaru, a także, gdy uznają za konieczne, pobrać próbki towaru.

Podsumowując należy uznać, że podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne. Decyzja została wydana przy zastosowaniu właściwej podstawy prawnej. Organ zgromadził obszerny materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił. Uzasadnienie zostało sporządzone z należytą starannością, organ szczegółowo wyjaśnił zarówno podstawy prawne jak i faktyczne wydanej decyzji. Odniósł się przy tym również wyczerpująco do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary i rozważania w tym zakresie Sąd w pełni podzielił.

Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.