Uzasadnienie
Pismem z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...] R.M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na Urząd Stanu Cywilnego [...] oraz Urząd Stanu Cywilnego [...], wskazując, że błędnie wydały skrócone odpisy z akt stanu cywilnego, dotyczące zarówno skarżącego oraz członków jego rodziny. R.M. wniósł jednocześnie o ustalenie pisowni nazwiska rodowego jego matki - S.M., która posiada rodowe nazwisko "[...]", a nie "[...]", jak – według skarżącego - omyłkowo odnotowano w aktach stanu cywilnego.
Zarządzeniem z dnia [...] Przewodniczący Wydziału II WSA dokonał rozdzielenia skarg R.M., wynikających z ww. pism skarżącego, w ten sposób, że:
- - skargę na wydanie błędnie skróconych aktów urodzenia przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Sz 275/13,
- - skargę na wydanie błędnie skróconych aktów urodzenia przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Sz 276/13.
Kierownik USC [...] udzielając odpowiedzi skargę R.M. do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 276/13, wyjaśnił, że akty urodzenia S.B., S.M., R.M. oraz odpisy aktów małżeństwa na nazwiska K.J.W., M.K. oraz Z.A., M.A. zostały sporządzone w sposób prawidłowy z zachowaniem należytej staranności na podstawie zapisów w poszczególnych księgach urodzeń i małżeństw.
Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 ze zm.) kierownik urzędu stanu cywilnego może sprostować jedynie oczywisty błąd pisarski. Zauważył również, że jeżeli akt stanu cywilnego został sporządzony zgodnie z dokumentami stanowiącymi podstawę do sporządzenia tegoż aktu, a strona dowodzi, że akt stanu cywilnego zawiera błędy, właściwym do rozstrzygnięcia jest sąd w postępowaniu nieprocesowym na podstawie art. 31 ww. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zarzutów skargi, sąd rozpoznający sprawę, winien ustalić, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki dopuszczalności zaskarżenia. W przedmiotowej materii mowa jest o przesłankach przedmiotowych dopuszczalności skargi, które określają, od jakiego rodzaju działalności organów administracji publicznej dopuszczalna jest kontrola sądu administracyjnego oraz mowa jest o wystąpieniu przesłanek podmiotowych, w ramach których, sąd poddaje badaniu sprawę pod kątem sprawdzenia, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do wniesienia skargi.
Stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego obejmuje w szczególności indywidualne akty administracyjne (decyzje, postanowienia) wydane w postępowaniu jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym; postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; a także na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 a P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie, kwestią podstawową jest ustalenie, czy wystąpiła przesłanka przedmiotowa, która umożliwiałaby sądowoadministracyjną kontrolę działalności kierownika urzędu stanu cywilnego w sferze objętej przedmiotem skargi. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że R.M. zwrócił się do sądu administracyjnego ze skargą na Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] w sytuacji, gdy organ ten nie podjął żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż nie dostrzegł oczywistych błędów w prowadzonych przezeń aktach stanu cywilnego, w związku z podnoszoną przez skarżącego omyłką w oznaczeniu nazwiska rodowego jego matki – S.M.
Przedmiot skargi R.M. wykracza poza granice kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne w sprawach z zakresu kontroli administracji publicznej. Trzeba mieć bowiem na względzie, że w postępowaniu przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 ze zm.). Ustawa ta reguluje sprawy związane z rejestracją urodzeń, małżeństw oraz zgonów, a także sprawy dotyczące innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób (art. 1 ustawy). Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art. 4 ustawy).
W art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, przewidziano możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie postępowania administracyjnego, ale jedynie wówczas, gdy dotyczy to oczywistej omyłki pisarskiej. Przy wykładni tego przepisu należy przyjąć, że oczywistość dotyczy okoliczności popełnienia błędu (np. z powodu nie zachowania staranności przez urzędnika), którego wystąpienie nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Dane w oczywisty sposób niezgodne z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego, podlegają sprostowaniu w drodze wydania aktu administracyjnego, którego kontrola przez sąd administracyjny jest możliwa, ale po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia przed organem właściwym w sprawie.
Jeżeli kierownik urzędu stanu cywilnego, nie uznał potrzeby sprostowania aktu w sposób określony w art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, wskazując na zachowanie staranności przy jego sporządzaniu oraz zgodność tego aktu z pozostałymi dokumentami, stronie pozostaje żądanie sprostowania aktu stanu cywilnego z powodu błędnego lub nieścisłego zredagowania, na podstawie art. 31 ww. ustawy, które dochodzone jest w postępowaniu nieprocesowym, ale nie przed sądem administracyjnym, lecz przed sądem powszechnym, a stanowi o tym art. 33 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 517/08, opubl. w Lex nr 497347). Kierownik urzędu stanu cywilnego nie może rozstrzygać o brzmieniu imion i nazwisk. Dostosowanie treści aktu stanu cywilnego stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą do stanu rzeczywistego może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym. Nie może ono nastąpić w postępowaniu administracyjnym lub też sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1467/10, opubl. w LEX nr 1151895).
Kierując się już treścią samej skargi oraz dołączonych do niej dokumentów, uznać należy, że skarżący R.M. domaga się właśnie rozpatrzenia wniosku o sprostowanie aktów stanu cywilnego, w rozumieniu art. 31 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Żądanie skarżącego opiera się bowiem na dowodzeniu, że wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego na gruncie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, pewien element treści aktu stanu cywilnego nie jest zgodny z prawdą i wymaga wyjaśnienia oraz merytorycznej zmiany danego aktu stanu cywilnego.
Jednakże to żądanie skarżącego ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Stosownie zaś do art. 33 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawodawca powierzył rozpatrzenie tego rodzaju spraw sądownictwu powszechnemu (sądom rejonowym – wydziałom cywilnym).
Zważywszy zatem na treść skargi R.M. na Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] w przedmiocie sprostowania aktu stanu cywilnego, przyjąć należało, że kontrola sądu administracyjnego jest w przypadku niniejszej skargi niedopuszczalna z powodu braku kognicji sądu administracyjnego do badania spraw cywilnych.
Wniesienie skargi w sprawie, która nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego skutkuje wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Wynika to z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Postanowienie o odrzuceniu skargi może być wydane na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił orzec, jak na wstępie.