Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 288/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę L. N. dotyczącą czynności Prezesa Sądu w przedmiocie wykreślenia hipoteki przymusowej.
Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. skarżący wystąpił o przyznanie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat K. R..
W wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego L. N. uzupełnił braki formalne złożonego wniosku składając go na urzędowym formularzu PPF, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W motywach wniosku podał, iż żyje w [...] w jednym pokoju, na zasiłku socjalnym wynoszącym [...] euro. Wskazał, że ma [...], przyjmuje leki [...] i jest pod stałą kontrolą Poradni [...]. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani rzeczy wartościowych, a jedynie długi.
Nadto skarżący zobowiązany do przedłożenia dokumentów potwierdzających przedstawianą sytuację przedłożył decyzję z niemieckiego urzędu do spraw pomocy społecznej przyznającą mu zasiłek w wysokości [...] euro, skierowanie do szpitala [...] z [...] r., wystawione przez niemiecką firmę w dniu 1 stycznia 2018 r. wezwanie do spłaty zadłużenia wynoszącego [...] euro, zaświadczenie z Poradni [...] z dnia [...] r. w przedmiocie rozpoznania zaburzeń [...], zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. informujące o podjęciu przez skarżącego w dniu [...] r. leczenia w Poradni oraz rozpoznania zaburzenia [...] z zaleceniem przyjmowania leków. Wyciągów z kont oraz rachunków potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania nie przedłożył.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.
Oceniając sytuację rodzinną i materialną skarżącego, starszy referendarz sądowy uznał, że w obecnej sytuacji osobistej i finansowej, zarówno uiszczenie kosztów sądowych jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla niego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Co prawda skarżący nie przedłożył wszystkich wymienionych w wezwaniu dokumentów, jednakże już ocena nadesłanych zaświadczeń w przedmiocie sytuacji materialnej i zdrowotnej, stanowi wystraczającą podstawę do oceny złożonego wniosku. Niewątpliwie bowiem L. N. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej; prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, obciążony jest zadłużeniem, korzysta ze świadczeń niemieckiej pomocy społecznej, które stanowią jego jedyne źródło dochodu, jest schorowany.
Mając zatem na względzie wskazane informacje, odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego należało uznać, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, a tym samym zaistniały przesłanki do przyznania L. N. prawa pomocy na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.