Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [... r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071 z póź. zm. / w związku z art. 3 pkt 7, art. 7 pkt 3, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm. / po rozpatrzeniu odwołania C. M. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta w sprawie uznania świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależnie pobrane, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję, w której uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania C.M. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Organ ustalił, że M. M. przebywa w pogotowiu opiekuńczym, które należy do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie / art. 3 pkt 7 ww. ustawy/. Na podstawie art. 30 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależne jej świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie powyższą okolicznością było umieszczenie M. M. w pogotowiu opiekuńczym, zaś strona została pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń rodzinnych w decyzji organu I instancji z dnia [...]r.
C. M. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o całkowite umorzenie kwoty [...] zł. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a osiągane przez nią dochody nie wystarczają na utrzymanie jej i dzieci. Oświadczyła, że nikt jej nie informował, że nie może pobierać ww. świadczeń na syna. Dowiedziała się o tym, dopiero gdy jej syn w [...] r. przed ukończeniem [...] lat opuszczał pogotowie opiekuńcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa procesowego i materialnego.
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzją odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Do takich instytucji należy m.in. pogotowie opiekuńcze / art. 3 pkt 7 ww. ustawy /. Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują osobie jedynie kiedy ma ona ustalone prawo do tegoż zasiłku.
Powyższa informacja została zawarta we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, który strona złożyła w [...] r. Ww. wniosek zawiera także oświadczenie, które skarżąca podpisała, że w przypadku zmiany w liczbie członków rodziny lub innych zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, zobowiązuje się do niezwłocznego powiadomienia o nich podmiotu realizującego świadczenia rodzinne.
Po ustaleniu, iż M. M. przebywa w pogotowiu opiekuńczym, organ I instancji uchylił własną decyzję nr [..] z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania C. M. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organy administracyjne prawidłowo uznały, że wypłacone skarżącej świadczenia rodzinne w okresie od [...] r. do [...] r. / okres pobytu M. M. w pogotowiu opiekuńczym / są świadczeniami nienależnie pobranymi. Na podstawie art. 30 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależne jej świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Umieszczenie M..M. w pogotowiu opiekuńczym rodziło po stronie skarżącej obowiązek powiadomienia o tym fakcie podmiotu realizującego ww. świadczenia i jak wyżej wskazano o takim obowiązku była poinformowana.
Nadmienić należy, iż w zaskarżonej decyzji organ błędnie przytoczył brzmienie art. 7 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem dotyczy on pełnoletnich osób uczących się, przebywających w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zamiast art. 7 ust. 2 ww. ustawy dotyczącego dzieci, które znajdowały się w tychże instytucjach. Z akt sprawy wynika, że M. M. został umieszczony w pogotowiu opiekuńczym przed ukończeniem [...] lat. Powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
W związku z zawartym w skardze, wnioskiem strony o umorzenie kwoty [...] zł, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Decyzje w sprawie odroczenia płatności, umorzenia lub rozłożenia na raty kwoty pieniężnej podejmują organy administracyjne. Ww. decyzję mogą być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odrębnym trybie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ orzekł jak w sentencji.