Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta S. uznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego pobranego przez P. K. na rzecz J. B. w okresie świadczeniowym 2020/2021, w wysokości [...] zł, za świadczenie nienależnie pobrane i nakazał zwrot nienależnie pobranych świadczeń w powyższej kwocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie [...] zł.
Powyższa decyzja została doręczona P. K. w dniu [...] kwietnia 2021 r.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji.
Po wpływie odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia Stronie. Zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu do wniesienia odwołania a jej doręczenie decyzji stronie nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2021r. Termin do wniesienia odwołania nastąpił z końcem [...] kwietnia 2021 r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu [...] maja 2021 r. - czyli po terminie.
Organ nadmienił także, iż pismem z dnia [...] września 2021 r. w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując okoliczności mające stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Końcowo Kolegium wskazało, iż w myśl art. 134 K.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. ma charakter bezwarunkowy, w tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia.
Pismem z [...] marca 2022 r. P. K. wniosła skargę na opisane powyżej postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oświadczyła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu orzeczenia SKO z dnia [...] stycznia 2022 r., albowiem uchybienie terminowi zostało przez nią uzasadnione i przedstawiła ona sytuację tak jak faktycznie wyglądała. Decyzja o przywróceniu terminu winna być skutkiem prawidłowego rozpoznania wniosku poprzez przesłuchanie strony oraz ustalenie okoliczności i faktów, aby w sposób dokładny i wyczerpujący uzyskać informację i ustalić okoliczności, na podstawie których można prawidłowo orzec czy uchybienie terminu nastąpiło z powodu rażących zaniedbań strony.
Organ administracji odpowiadając na powyższą skargę wniósł o jej oddalenie.
Natomiast ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej, w piśmie z [...] września 2022 r. oświadczył, iż doszło w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. uznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Wbrew przekonaniu skarżącej wyartykułowanemu w skardze, postanowienie to nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wniosek w tym przedmiocie podlegał bowiem odrębnemu rozpatrzeniu.
Materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy wydaje postanowienie, o którym w nim mowa wówczas, gdy odwołanie zostanie złożone po upływie terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie temu terminowi stanowi okoliczność obiektywną, to w razie jej stwierdzenia – przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii – organ odwoławczy jest zobowiązany na podstawie przywołanego wyżej przepisu do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji – co jednoznacznie wynika z charakteru przywołanego przepisu prawa, który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym – czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem, operowanie w odniesieniu do omawianej okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody (podobnie NSA w wyroku z 24 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2058/21 – dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro w sprawie jest bezsporne, albowiem powyższe potwierdza sama skarżąca w składanych pismach, iż odwołanie zostało wniesione po terminie przewidzianym przez ustawodawcę na dokonanie takiej czynności, zaktualizowały się przesłanki wydania postanowienia, o którym stanowi art. 134 k.p.a. Natomiast okoliczności dotyczące zaistnienia podstaw do przywrócenia uchybionego terminu w oparciu o argumentację przedstawione przez skarżącą, podlegały rozpatrzeniu w odrębnym postanowieniu, którego ocena wykracza poza zakres niniejszego postepowania skargowego.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.