Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. C., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. o odmowie wydania dokumentu prawa jazdy kat. [...] o numerze [...] i numerze druku [...] wydanego [...] r. przez Starostę
Decyzja ta wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 9 sierpnia 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wyrok Sądu Rejonowego z dnia 23 marca 2012r. sygn. akt [...] orzekający wobec M. C. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.
Starosta w związku z negatywnym wynikiem egzaminu M. C. decyzją z dnia [...] r. orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Następnie w dniu 12 listopada 2015 r. na skutek uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego, Starosta podjął decyzję przywracającą M. C. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...]
W dniu 30 listopada 2015 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek M. C. o wydanie zatrzymanego dokumentu prawa jazdy.
Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił wnioskodawcy wydania dokumentu prawa jazdy kat. [...] wskazując, że zdanie egzaminu i przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...] decyzją z dnia [...] r., nie upoważnia do wydania prawa jazdy kategorii [...] z uwagi na fakt, iż dokument jest nierozłączny. Podkreślono, że w myśl art. 49 ust. 2 ustawy do przywrócenia uprawnień konieczne jest złożenie z wynikiem pozytywnym odpowiedniego, do każdego z posiadanych przed orzeczeniem zakazu uprawnień, egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikację.
M. C. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w kategoriach [...] uprawnia do otrzymania prawa jazdy w kat. [...].
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Kolegium, z brzmienia art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b i ust. 2 u.k.p. wynika, że odwołujący może uzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami w kategoriach, o które wnioskuje, a które posiadał przed orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów, wyłącznie po poddaniu się stosownemu egzaminowi państwowemu we wszystkich wnioskowanych kategoriach i uzyskaniu wyniku pozytywnego. Stąd w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest podstaw prawnych do wskazywania wyłącznie na brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 15 i 16 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Kolegium zatem zgadzając się z argumentacją prawną organu I instancji w świetle zebranego materiału dowodowego uznało, iż decyzja objęta odwołaniem jest zgodna z prawem.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie na opisaną wyżej decyzję M. C., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej zmianę poprzez wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii [...] o numerze [...] i numerze druku [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 15 i 16 i art. 6 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 1 pkt 6d ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...] nie może legitymować się dokumentem prawa jazdy kategorii [...] w sytuacji gdy:
- - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy o kierujących pojazdami, posiadając uprawnienia do kierowania kategorii [...] uprawniają one do kierowania zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii [...];
- - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, posiadając uprawnienia do kierowania kategorii [...] uprawniają one do kierowania zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii [...];
- - zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. ust. 1 pkt 6d ustawy o kierujących pojazdami, posiadając uprawnienia do kierowania kategorii [...] uprawniają one do kierowania zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację i wykładnię prawną przyjętą w rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. [...], zatrzymanego w związku z wyrokiem orzekającym wobec strony, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy oba organy przyjęły, że uzyskanie przez skarżącego pozytywnego wyniku z państwowego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. [...] nie uprawniało do zwrotu (wydania) zatrzymanego prawa jazdy, gdyż wymagane było przystąpienie i zdanie egzaminu także w zakresie kategorii[...]. Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organów jest nieprawidłowe i świadczy o niewłaściwej interpretacji przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zwanej dalej u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 49 ust. 2 u.k.p.).
Zdaniem Sądu, z ostatniego z powołanych przepisów wynika wprost, że wbrew przekonaniu organów, nie chodzi tu o egzamin kategorii tożsamej z kategorią zatrzymanego prawa jazdy, ale egzamin odpowiedni, tj. adekwatny, właściwy i wymagany dla danej kategorii prawa jazdy. Oznacza to, że stwierdzenie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii wymaga sięgnięcia do art. 6 ustawy, który reguluje te kwestie. Podobny pogląd zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 697/09, który co prawda został wyrażony w odmiennym stanie prawnym (tj. na gruncie nieobowiązujących przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym), ale zachowuje nadal swoją aktualność.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 15 i 16 u.k.p. prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania kategorii [...] - zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii [...], zaś kategorii [...] - zespołem pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii [...]. Z kolei ust. 3 pkt 1 i 2 ww. unormowania przewiduje, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo jazdy: kategorii [...] uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym, pojazdem wolnobieżnym oraz zespołem złożonym z tego pojazdu i przyczepy lekkiej, natomiast kategorii [...] uprawnia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami) lub pojazdu wolnobieżnego z przyczepą (przyczepami). Jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 11 u.k.p. kategoria T uprawnia do kierowania: ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami) oraz pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii [...], która to kategoria z mocy pkt 6 lit. d u.k.p. objęta jest kategorią [...].
Analiza przytoczonych przepisów art. 6 u.k.p. dokonana w związku z art. 49 ust. 2 u.k.p., prowadzi do wniosku, że słusznie skarżący wywodzi, iż posiadanie uprawnień kategorii [...] powoduje nabycie z mocy prawa uprawnień do kategorii [...], bez konieczności zdawania dodatkowego państwowego egzaminu sprawdzającego. Ustawodawca bowiem sam przesądził, że pozytywny wynik egzaminu w przypadku kumulacji określonych kategorii powoduje automatyczne nabycie prawa do uzyskania odpowiednio innych kategorii, niż te na które zdano egzamin. W konsekwencji błędne jest twierdzenie organu, że strona w realiach niniejszej sprawy zobligowana była do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu we wszystkich kategoriach objętych zatrzymanym dokumentem prawa jazdy.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, sąd zobligowany jest do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obarczonych taką wadą poprzez ich uchylenie. Nie może natomiast zastępować organu w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, w tym zmieniać decyzji zgodnie z intencją skarżącego.
Przy ponownym postępowaniu organy zobowiązane będą do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz do rozpoznania wniosku o wydanie zatrzymanego prawa jazdy, zgodnie z tą wykładnią.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji. W przedmiocie kosztów rozstrzygnięto na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).