Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 35/23

Uzasadnienie

W dniu 24 listopada 2022 r. D. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w sprawie usunięcia butli gazowej z mieszkania", w którym domaga się uchylenia pisma Spółdzielni z dnia [...] listopada 2022 r. i wskazania czy decyzja ta jest zgodna z prawem. Do skargi skarżący dołączył między innymi protokół z zamknięcia dopływu paliwa gazowego i pismo Spółdzielni z dnia [...] listopada 2022 r., w którym Prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej wzywa D. R. do natychmiastowego usunięcia butli z gazem płynnym z mieszkania nr [...] oraz z budynku przy ul. [...] w S..

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółdzielni podkreślił, że do rozpatrywania skarg i wniosków członków spółdzielni lub innych mieszkańców niebędących członkami spółdzielni jest rada nadzorcza w odniesieniu do praw dotyczących działalności zarządu i jego członków. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do relacji między członkiem spółdzielni a spółdzielnią, gdyż te relacje maja charakter cywilnoprawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu.

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji, sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.

Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej przez stronę w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii spraw należących do kognicji sądów administracyjnych.

Z treści skargi wynika bowiem, że jej przedmiotem jest pismo Prezesa [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. w sprawie butli gazowej zainstalowanej przez skarżącego w jego mieszkaniu, wzywające lokatora do usunięcia tej butli z uwagi na zagrożenie życia mieszkańców budynku.

Podkreślenia wymaga, że spółdzielnie mieszkaniowe działają na podstawie ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 648 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1208, dalej jako "u.s.m."). Z ustaw tych wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa jest dobrowolnym zrzeszeniem (korporacją) osób fizycznych, które w tej formie organizacyjnej zmierza do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych kulturalnych, oświatowych i innych społecznych potrzeb. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków (art. 3 Prawo spółdzielcze).

Wobec tego działalność spółdzielni mieszkaniowych nie może być utożsamiana z wykonywaniem zadań publicznych, skoro zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.m. działalność ta ogranicza się do realizacji podstawowego celu, jakim jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków tej spółdzielni i ich rodzin, w ramach majątku własnego spółdzielni. Ponadto ustawodawca nie wyposażył spółdzielni mieszkaniowych w kompetencje umożliwiające wydawanie władczych rozstrzygnięć w formie decyzji (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 744/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni sprawuje rada nadzorcza spółdzielni (art. 44 ww. ustawy), nie zaś sądy administracyjne.

Sprawa objęta skargą dotyczy sprawy związanej z korzystaniem z mieszkania i budynku zarządzanego przez ww. Spółdzielnię i nie jest sprawą z zakresu działalności administracji publicznej.

W konsekwencji Sąd uznał, że skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest niedopuszczalna i z tego względu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.