Uzasadnienie
Z.N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą Z.N. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...].
Wnosząc skargę skarżąca uiściła tytułem wpisu sądowego kwotę [...] zł. Mając na uwadze, że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł zarządzeniem Sądu z dnia 10 kwietnia 2012 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę [...] zł.
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że nie pobiera ani renty ani emerytury. Na utrzymaniu ma córkę – uczennicę [...]. Skarżąca jest właścicielką domu i [...]ha ziemi. Sytuacja zmusiła ją do przekwalifikowania [...] ha łąki na działki budowlane oraz do korzystania z pomocy finansowej syna.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkuje razem z rodzina najstarszego syna oraz synem i córką. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...]ha, dwa budynki gospodarcze. Dodatkowo wskazała, że najstarszy syn M. posiada [...]ha ziemi, a [...] ha ziemi dzierżawi, syn A. jest studentem, a córka K. uczennicą Liceum Plastycznego, oraz, że K. i A. otrzymują alimenty w kwocie po [...] zł. Skarżąca uzyskuje dochód ze sprzedaży produktów rolnych i wynosi on miesięcznie [...] zł netto.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- - kserokopii wyroku orzekającego alimenty na rzecz dzieci,
- - zaświadczenia z uczelni, na której studiuje syn, czy otrzymuje stypendium socjalne bądź naukowe,
- - zaświadczenia z Liceum Plastycznego córki, czy otrzymuje stypendium szkolne bądź socjalne,
- - zaświadczenia potwierdzającego wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez M.N. oraz A.N. w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych wszystkich dorosłych członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2012,
- - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu za okres ostatnich miesięcy,
- - oświadczenia dotyczącego mieszkania o powierzchni [...]m2 przez wskazanie miejsca jego położenia, kto w nim zamieszkuje oraz ponosi koszty jego utrzymania,
- - wskazanie jakiego rodzaju produkty rolnicze skarżąca sprzedaje,
- - kserokopii zeznań podatkowych skarżącej, M.N. i A.N.,
- - oświadczenia, czy skarżąca sprzedała którąś z wydzielonych działek, jeżeli tak to przedłożenie kserokopii aktu notarialnego potwierdzającego transakcję.
W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżąca oświadczyła, że syn A. aktualnie przerwał studia, ponieważ zdaje ponownie maturę, by uzyskać większą liczbę punktów i rozpocząć naukę na innym kierunku studiów, mieszkanie o pow. [...] m2, nie jest oddzielnym mieszkaniem, lecz częścią domu o pow. [...] m2, w którym zamieszkuje cała rodzina, ponieważ pozostała część nie nadaje się do zamieszkania, żadna z wydzielonych działek nie została do dnia [...] r. sprzedana. Dodatkowo skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: wyroku zasądzającego alimenty na rzecz dwójki dzieci po [...] zł miesięcznie, zaświadczenie z Liceum Plastycznego, że córka nie pobiera stypendium, ani żadnych innych świadczeń, wyciąg z własnego rachunku bankowego za miesiąc [...] r. z saldem początkowym [...] zł i końcowym [...] zł, potwierdzenie wpłaty [...] tys. zł na lokatę, stan konta syna na dzień [...] r., decyzji w sprawie podatku rolnego od nieruchomości ustalającej cztery raty w kwocie po [...] zł, decyzji w sprawie podatku rolnego syna M., faktury za wodę i nieczystości na kwotę [...] zł i [...] zł, faktury za wywóz ścieków na kwotę [...] zł, faktur za prąd na kwotę [...] i [...] zł oraz zaświadczenia o szacunkowym dochodzie z gospodarstwa rolnego skarżącej na kwotę [...] zł i syna na kwotę [...] zł.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Analiza materiału dowodowego wskazuje, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Sama zatem uniemożliwiła dokonanie takiej oceny co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Przede wszystkim należy wskazać, że skarżąca jedynie wykazała wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków, które w oparciu o analizę przedłożonych faktur kształtują się na wysokości ok. [...] zł [...]. Ponoszonych kosztów w żaden sposób nie można zestawić z miesięcznym dochodem, ponieważ skarżąca nie wykazała i nie udokumentowała wysokości miesięcznych dochodów osiąganych zarówno przez nią jak i przez syna i jego żonę, pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Skarżąca przedłożyła jedynie wyciąg ze swojego konta obejmujący miesiąc maj, gdzie stan konta wynosił [...], natomiast z konta syna jedynie informację obejmującą stan konta na dzień [...] r. Nadto nie udokumentowała wysokości dochodów osiąganych przez synową. Niepełna informacja co do dochodów oraz nieudokumentowanie ich sprawia, że niemożliwym staje ustalenie, czy poniesienie przez skarżącą kosztów postępowania mogłoby wiązać się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy.
Powyższe wskazuje na brak współdziałania skarżącej w zakresie ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Natomiast NSA w postanowieniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ318/10 podkreślił, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Nadto należy nadmienić, że o ile nie przeprowadzenie, w oparciu o przepis art. 255 P.p.s.a. postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w sytuacji, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 5.09.2005 r., II FZ 414/05, postanowienie NSA z 14.09.2005 r., II FZ 575/05).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.