Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 36/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy, z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Wnioskiem z dnia 1 marca 2018 r. (data wpływu 5 marca 2018 r.) P. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. K. K., złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi. Wraz z wnioskiem dokonano opłaty od skargi w kwocie [...]zł, uiszczonej na rachunek Sądu w dniu 5 marca 2018r.
W uzasadnieniu wniosku podano, że Sąd pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 stycznia 2018 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W przedmiotowej przesyłce znajdowało się jedynie pismo dotyczące obowiązku złożenia stosownego pełnomocnictwa oraz złożenia odpisów skargi. Powyższe zobowiązanie zostało wykonane przez skarżącego w dniu 29 stycznia 2018 r. Następnie w dniu 26 lutego 2018 r. pełnomocnikowi skarżącego doręczono postanowienie o odrzuceniu wniesionej skargi, z uwagi na fakt nie usunięcia w wyznaczonym terminie jej braku formalnego skargi, to jest nieuiszczenie wpisu.
Pełnomocnik podniósł, że z pisma sądu nie wynikało by był on zobowiązany do usunięcia także innych braków formalnych skargi, np. uiszczenia od niej wpisu. W kopercie nie znajdowało się także żadne inne pismo. Pełnomocnik wskazał, że z analizy akt sprawy znajdujących się w kancelarii nie sposób ustalić, że zawartość przesyłki sądowej dotyczyła również wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Zwłaszcza, że na samej kopercie w której nadane było do pełnomocnika skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, nie widać co rzeczywiście stanowi jej zawartość. Opis koperty został niestety zaklejony przez pracownika urzędu pocztowego w taki sposób, że nie było możliwe odczytanie jej opisu. Pełnomocnik podkreślił, że do jego kancelarii każdego dnia przychodzi od kilku do kilkunastu przesyłek poleconych, nie ma zatem organizacyjnej możliwości indywidualnego sprowadzania zawartości kopert w obecności listonosza.
Ponadto jeśli pismo wniesione w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera więcej, aniżeli jeden brak formalny, to utrwalona praktyka i doświadczenie w tym zakresie nakazuje przyjąć, że wezwanie do usunięcia wszystkich braków formalnych pisma redaguje się w ramach jednego pisma.
W ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie, pełnomocnik skarżącego nie został skutecznie wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Z analizy dokumentacji będącej w posiadaniu pełnomocnika skarżącego nie wynika bynajmniej taka okoliczność. Charakter zobowiązania jakie zostało wykonane przez pełnomocnika skarżącego, znalazło również swoje odzwierciedlenie w książce korespondencyjnej prowadzonej w kancelarii pełnomocnika skarżącego. Wynika z niej, że w dniu 29 stycznia 2018 r. wyszło z kancelarii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo z dnia 26 stycznia 2018 r. stanowiące wykonanie zobowiązania w tej sprawie zatytułowane jako "wykonanie zobowiązania J. ". Nie było więc ani słowem nic wspomniane o uiszczeniu wpisu od skargi. Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik załączył poświadczone za zgodność z oryginałem: kopie karty z dziennika korespondencyjnego oraz pismo WSA w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2018 r. wraz z przednią stroną koperty.
Ze względu na powyższe okoliczności wskazano, że skarżący nie ponosi winy za nieusunięcie braku formalnego skargi w postaci braku wpisu od skargi, albowiem nie został on skutecznie wezwany przez Sąd do jego usunięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna.
Strona, która nie dochowała terminu, dysponuje jednak ustawowym prawem do złożenia wniosku o jego przywrócenie.
W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd uznał, że skarżący o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi dowiedział się w dniu 26 lutego 2018 r. tj. dniu otrzymania postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. W tej sytuacji, wniosek złożony 5 marca 2018 r. należy uznać za złożony z zachowaniem 7 dniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dodatkowo w dniu nadania wniosku o przywrócenie terminu, skarżący uiścili wpis od skargi spełniając tym samym przesłankę z art. 87 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie, mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy.
Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał okoliczności potwierdzających brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku podniósł argument, iż w przesyłce sądu zobowiązującej do uzupełnienia braków formalnych skargi tj. złożenia stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego oraz nadesłania odpisów skargi, nie było wezwania do uiszczenia wpisu.
Sąd nie daje wiary powyższym twierdzeniom pełnomocnika z uwagi na ustalenia znane sądowi z urzędu tj. z akt sprawy o sygn. II SA/Sz 37/18. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik r.pr. K. K. również reprezentuje skarżącego P. J. i również został wezwany przez Sąd pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa, odpisów skargi i wpisu od skargi. W przywołanej sprawie, pełnomocnik nadesłał pełnomocnictwo oraz odpisy skargi, ale również nie opłacił skargi, co spowodowało jej odrzucenie postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r sygn. II SA/Sz 37/18. W sprawie o sygn. II SA/Sz 37/18 pełnomocnik skarżącego również złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazując, że w kopercie zawierającej zobowiązanie do usunięcia braków formalnych skargi też nie było wezwania Sądu do uiszczenia wpisu od skargi.
W ocenie Sądu nieprawodpodobnym jest, aby w dwóch sprawach o odrębnych sygnaturach, gdzie wezwania o uzupełnienie braków mają inną datę oraz wykonywane były przez innego sekretarza sądowego, doszło do identycznego zaniechania przez osobę wykonującą zarządzenia Sądu, poprzez niewłożenie do koperty zobowiązania do uiszczenia wpisu. W aktach niniejszej sprawy na stronach 11 i 12 akt sądowych znajdują się: pismo o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz odpis zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego, stanowiące potwierdzenie wykonania zarządzeń przez starszego sekretarza sądowego.
Natomiast zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zobowiązanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawiera opis: "wezwanie zbiorcze, opł."-(k.15 akt sądowych). Powyższe dowody wskazują, iż Sąd daje wiarę, że wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie zostało prawidłowo wysłane i doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej wraz z innymi wezwaniami do usunięcia braków formalnych skargi.
Reasumując, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu w opłaceniu skargi nastąpiło bez jego winy. Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencj