Uzasadnienie
Wyrokiem wydanym w dniu 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 360/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę A. T. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku celowego.
W punkcie II wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na rzecz adwokat M. K. kwotę [...] zł, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Na powyższe rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, adwokat M. K. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), poprzez przyznanie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwoty [...] zł brutto, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w wysokości [...] zł, a w konsekwencji pełnomocnikowi z urzędu należało się wynagrodzenie w stawce obliczonej na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia, tj. w wysokości [...] zł, powiększone o należny podatek VAT;
- 2) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), poprzez niewyjaśnienie w sporządzonym uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości wyłącznie [..]zł brutto.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na jego rzecz kwoty [...] zł, powiększonej o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1147/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. do ponownego rozpoznania.
NSA za niezasadny uznał zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, wyjaśniając, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika, przedmiotem niniejszej sprawy nie jest należność pieniężna i § 2 cyt. rozporządzenia nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem świadczeń z pomocy społecznej – zasiłku celowego, natomiast istota pomocy społecznej i świadczeń z tego zakresu wskazuje, że świadczenia te nie są należnościami pieniężnymi w rozumieniu art. 216 P.p.s.a. W konsekwencji zaskarżenie decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, z uwagi na odmowę jego przyznania lub na jego wysokość, nie oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz że w takiej sprawie sądowoadministracyjnej występuje wartość przedmiotu zaskarżenia w rozumieniu art. 215 i 216 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I OZ 625/07 oraz z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 968/11).
Za zasadny natomiast NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazując, że WSA w S. wbrew jego treści nie wskazał żadnej argumentacji, przemawiającej za przyznaniem pełnomocnikowi kosztów w przyjętej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie ustanowiony pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem I instancji – sporządził pismo procesowe stanowiące uzupełnienie skargi oraz uczestniczył w rozprawie przed sądem.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801).
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – [...] zł.
Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).
Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Reasumując, mając na uwadze przywołane przepisy, w tym § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało w sprawie ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł. Wskazaną kwotę należało zaś podwyższyć, w myśl przywołanego wyżej § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług (55,20 zł).
Sąd stwierdził przy tym, że czynności pełnomocnika nie noszą cech pozwalających na podniesienie wysokości opłaty, na zasadzie w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy uznano, że kwota 295,20 zł wynagrodzenia jest adekwatna do czynności podjętych w sprawie przez pełnomocnika.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji