Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. [...] Wójt Gminy [...] wymierzył [...] siedzibą w [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł. za usunięcie bez zezwolenia [...] sztuk drzew oraz krzewów o powierzchni [...] z terenu działki nr [...] w obrębie [...]. Ww. decyzja została m. in. doręczona Stowarzyszeniu [...].
W uzasadnieniu stwierdzono, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ ustalił, że R. K. przy pomocy P. K. i M. L. posiadając ustną zgodę pracownika Spółki [...], w której władaniu znajduje się ww. działka, dokonał bez zezwolenia wycinki drzew i krzewów.
W związku z powyższym Wójt Gminy [...] zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r.o ochronie przyrody z (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz rozporządzeniami wykonawczymi do tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego z udziałem biegłego rzeczoznawcy, nałożył na właściciela nieruchomości karę pieniężną.
W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie:
- - zasad postępowania administracyjnego: zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli, czynnego udziału stron, prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, brak w aktach administracyjnych wyczerpującego materiału dowodowego oraz błędnej jego oceny,
- - art. 88 w zw. z art. 83 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 38 Kodeksu cywilnego i art. 205 Kodeksu spółek handlowych poprzez niewłaściwą wykładnie i zastosowanie.
W ocenie odwołującego się kara pieniężna powinna zostać wymierzona sprawcom wycięcia drzew i krzewów, gdyż każdy ponosi odpowiedzialność za skutki własnych działań. Nadto wskazała, że osoba, która udzieliła rzekomej zgody na podcinkę gałęzi nie miała prawa do reprezentowania spółki.
W piśmie uzupełniającym odwołanie przedłożono prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [..] z dnia [...]., w którym to uznano R. K. winnego wyrąbania i przywłaszczenia drzew na szkodę spółki [...] tj. o czyn z art. 278 § 1 Kodeksu karnego.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 88 ust.1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) oraz art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej "Kolegium" uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż karę administracyjną pieniężną można nałożyć tylko na podmioty, które mogłyby uzyskać zgodę na wycinkę tj. właściciel lub posiadacz nieruchomości. W powyższej sprawie jednak właścicielowi nie można wymierzyć kary, gdyż nie posiada atrybutu strony. Na dowód czego powołano się na ww. prawomocny wyrok. W dalszej części uzasadnienia organ zaznaczył, że brak jest też podstawy prawnej do wymierzenia kary pieniężnej sprawcy czynu. W związku z powyższym postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Skarga na powyższą decyzję została wniesiona dnia [...]. przez Stowarzyszenie [...],które brało udział w postępowaniu wyjaśniającym organu I instancji. W skardze zarzucono naruszenie:
- - art. 10 i 109 § 1 w zw. z art. 140 kpa oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm.) – przez niedoręczenie zaskarżonej decyzji stowarzyszeniu, które uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym na prawach strony,
- - art. 88 ust.1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - poprzez przyjęcie, iż spółka nie jest zobowiązana do zapłaty kary,
- - art. 105 kpa - poprzez przyjęcie, iż spółka nie jest strona postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania,
- - art. 8 kpa - poprzez wydanie w krótkim czasie dwóch różnych decyzji w przedmiocie odpowiedzialności spółki,
- - art. 7 i 77 kpa – przez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz mylnego wyprowadzenia wniosku, że wyrok zwalnia spółkę od odpowiedzialności administracyjnej.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona skarżąca wyjaśniła, iż w jej ocenie skargę złożyła w terminie, gdyż o zaskarżonej decyzji powzięła wiadomość dopiero w ostatnich dniach [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie przez nieuprawniony podmiot, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku – o oddalenie skargi. Organ zaznaczył, że stowarzyszenie jako organizacja społeczna nie zostało formalnie dopuszczone do udziału w postępowaniu. Nie może być więc uznane za stronę mimo dokonywania przez organ zawiadamiania o pewnych czynnościach urzędowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Mając na uwadze zakres kompetencji oraz stan faktyczny i prawny należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie prezentowany przez skarżącego pogląd, iż stowarzyszenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym należy traktować jako podmiot występujący na prawach strony wraz ze wszystkimi konsekwencjami z tego wynikającymi.
W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] dokonując doręczeń stronie skarżącej wszelkich pism tj. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wezwania na rozprawę, pism informacyjnych oraz odpisów decyzji, jak również przyjmując wszelkie oświadczenia i wnioski od stowarzyszenia potraktował Stowarzyszenie [...] jako podmiot na prawach strony. Natomiast organ II instancji przyjął, iż stowarzyszenie nie posiada atrybutu strony postępowania, gdyż formalnie nie dopuszczono go do udziału w postępowaniu stosownie do art. 31 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu stanowisko Kolegium w tej kwestii nie jest trafne.
Skład orzekający niniejszego Sądu w pełni aprobuje orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym brak formalnego postanowienia nie przesądza, iż organizacja społeczna nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego, wówczas gdy organ I instancji przez czynności faktyczne tj. doręczanie pism czy przyjmowanie wniosków dopuścił organizację do udziału w postępowaniu bez żadnych zastrzeżeń (por. wyrok NSA z dnia 17.11.1988r, sygn. akt IV SA 855/88, ONSA 1990/1/3 oraz wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2000, sygn. akt II SA/Gd 790/98 nie publikowany).
W związku z powyższym zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji powinien zapewnić stowarzyszeniu czynny udział w każdym stadium postępowania, a więc jako podmiotowi dopuszczonemu do postępowania na prawach strony, powinien zagwarantować możliwość przejrzenia materiału dowodowego, wypowiedzenia się co do niego, zgłoszenia żądań a zwłaszcza powinien doręczyć odpis decyzji z dnia [...]. Nr [...] Sąd nie akceptuje poglądu przedstawionego przez uczestnika postępowania, iż skarga została złożona przez stowarzyszenie po terminie. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej (Dz. U. z 1997r. Nr 78, poz. 483). W sytuacji, gdy Kolegium nie doręczyło w ogóle rozstrzygnięcia stowarzyszeniu nie można liczyć terminu do złożenia skargi w inny sposób niż wskazany w skardze. A więc trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy liczyć od dnia powzięcia wiadomości przez stowarzyszenie o przedmiotowej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
O wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy.
Ponadto Sąd orzekł też o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.