Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu (PINB) decyzją nr [..] z dnia [..] r. wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.", art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane(Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", po dokonaniu analizy posiadanych dokumentów dotyczących budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą usytuowanego na działce nr [...] obręb [..] przy ul. [...] i budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [..] przy ul. [...] w [...], odmówił wydania nakazu rozbiórki części budynku w zakresie schodów zewnętrznych oraz części podziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą, usytuowanego na działce nr[...], realizowanego na podstawie projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] r. i projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją PINB z dnia [...] r. nr[...], przeniesioną na nowego inwestora P. M. decyzją z dnia [...] r. nr [..]
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu [..] r. wpłynął wniosek G. Ł., właściciela działki nr [...] przy ul. [...] w [...], reprezentowanego przez radcę prawnego Ł. F., o wydanie na podstawie art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane nakazu rozbiórki schodów zewnętrznych oraz części podziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowanych na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Wnioskujący zarzucił naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tych części obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] r. i sporządzeniu dokumentacji fotograficznej organ ustalił, że przeprowadzone roboty budowlane na działce nr [...], której właścicielem jest P. M. i sąsiedniej [...] w obrębie [...] nie są jeszcze zakończone. Część podziemna budynku usytuowanego na działce nr [...] przy granicy z działką [...] została wykonana zgodnie z projektem zamiennym zatwierdzonym decyzją PINB z dnia [...] r., który przewidywał w części piwnicznej (rys.A/2) piwnicę przy granicy z działką [...] (pomieszczenie oznaczone –[...]), a w części parteru (rys. A/3, A/7) przedsionek i zadaszenie oraz ten sam poziom 0,00=60,70 m.n.p.m,. Powstała na styku działek sytuacja, gdzie podziemna część budynku na działce nr [...] została odsłonięta co jest wynikiem przeprowadzonych przez wnioskującego G. Ł. na działce nr [...] w obrębie [...] robót rozbiórkowych i wprowadzonych zmian. G. Ł. pismem z dnia [...] r. poinformował PINB o rozbiórce konstrukcji drewnianej będącej zadaszeniem łącznika, części podziemnej łącznika między budynkami, pomieszczenia gospodarczego oraz zamurowaniu od strony wschodniej otworu w ścianie piwnicznej, a następnie [...] r. wystąpił o legalizację wprowadzonych zmian wobec istotnych odstępstw w stosunku do zatwierdzonego projektu.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] r. nr [...], PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w [...]. W zatwierdzonym projekcie inwestor G. Ł. zmienił kubaturę budynku i zrezygnował z wybudowania podziemnego łącznika oraz zadaszenia przy granicy z działką [...]. Projektant arch. I. R.-S.
w pkt. 3.4 opisu technicznego projektu zamiennego zagospodarowania terenu wskazała, że "ukształtowanie terenu uwzględnia istniejące warunki i zaprojektowane jest w sposób, który nie pogarsza warunków terenowych działek sąsiednich. W miejscu rozebranej części budynku oraz schodów teren zostanie wyrównany i wykonany trawnik."
Zdaniem organu, osuwanie się mas ziemnych jest wynikiem rozebrania części piwnicznej i schodów na działce nr [...] i nieuwzględnienia przez projektanta arch. I. R.S. sposobu zabezpieczenia pozostającej części podpiwniczenia i schodów na działce sąsiedniej. W trakcie budowy kierownik budowy, po uzgodnieniu z projektantem, w przypadku konieczności wykonania dodatkowych robót może wprowadzić nieistotne zmiany do projektu.
W ocenie PINB, wprowadzenie zmian przez inwestora na swojej działce nie może skutkować żądaniem rozbiórki części obiektu budowlanego na działce sąsiedniej, wybudowanego na podstawie projektu zatwierdzonego ostateczną decyzją.[...].
Od decyzji PINB odwołanie wniósł pełnomocnik G. Ł. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z żądaniem strony o rozbiórce części budynku na działce nr [...].
W ocenie odwołującego się sytuacja powstała na styku działek [...] i [...] jest nie do zaakceptowania pod kątem wymagań przepisów techniczno- budowlanych. Część podziemna budynku, istniejąca na granicy działek, jest niezgodna z wymaganiami § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem nie znajduje się ona całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu. Aktualnie na granicy działek nie ma żadnej ściany, co powoduje obsuwanie się mas ziemnych do części podziemnej zlokalizowanej na działce [...]. Żaden z zatwierdzonych projektów nie przewidywał ściany oddzielającej części podziemne na obu działkach.
G. Ł. wskazał również, że schody zewnętrzne na działce nr [...] nie zostały przewidziane w projekcie pierwotnym oraz projekcie zamiennym i z tego powodu powinny być również objęte nakazem rozbiórki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB) decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1pkt 1 K.p.a i art. 48 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy wynikało, że na działkach nr [...] i [...] realizowany był przez R. T., na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r., budynek wielofunkcyjny. Na skutek istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, PINB decyzją z dnia [....] r. zatwierdził projekt zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją budynku na obu działkach. Zarówno projekt pierwotny jak i projekt zamienny dotyczyły budowy zamierzenia budowlanego stanowiącego nierozerwalną całość, a rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne na działce budowlanej, którą stanowiły działki [...] i [...] stanowiły własność jednego inwestora. W części piwnicznej projekt przewidywał korytarz łączący oba budynki i szerokie schody wejściowe, wspólne dla obu budynków. Projekt zamienny nie przewidywał w tym zakresie jakichkolwiek zmian.
G. Ł., nowy właściciel nieruchomości nr [...], dokonał rozbiórki korytarza łączącego oba budynki a następnie PINB decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił stronie pozwolenia na wznowienie robót budynku na działce nr [...].
Nowy właściciel nieruchomości nr [...] P. M. jest stroną decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, bowiem decyzją z dnia [...] r. PINB przeniósł na niego tą decyzję, a nowy właściciel kontynuuje roboty budowlane.
ZWINB stwierdził w swojej decyzji, że obaj właściciele nieruchomości zlokalizowanych na działkach nr [...] (G. Ł.) i [...] (P. M.) kontynuują roboty budowlane, z tym że G. Ł. na podstawie decyzji z dnia [..] r. natomiast P. M. na podstawie decyzji z dnia [...] r. Roboty budowlane na obu działkach nie zostały zakończone.
Z przeprowadzonych oględzin przez PINB nie wynika, żeby inwestor realizujący budowę na działce nr [...] dokonał istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu. Zdaniem organu, osuwanie się mas ziemi jest wynikiem rozebrania części piwnicznej na działce nr [...] i nie wykonania robót zabezpieczających. Również projektant nie uwzględnił w projekcie sposobu zabezpieczenia części podpiwniczenia i schodów na działce sąsiedniej.
Powołując się na treść art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego ZWINB stwierdził, że części budynku, których rozbiórki żąda G. Ł. nie zostały wykonane na działce należącej do P. M. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z tego powodu nie można nakazać inwestorowi budynku na działce nr [...] rozbiórki jego części, wskazanej we wniosku G. Ł..
G. Ł. nie zgadzając się z ww. decyzją ZWINB wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucał:
1/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 K.p.a. 2/ naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że zarówno projekt budowlany zatwierdzony 17 czerwca 1989 roku, jak i projekt budowlany zamienny zatwierdzony 30 października 2006 roku, dotyczyły zamierzenia budowlanego stanowiącego nierozerwalna całość, a rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne na działce budowlanej składającej się z dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i [...] stanowiły własność tego samego inwestora. W części piwnicznej zaprojektowano: korytarz łączący oba budynki, szerokie schody wejściowe wspólne dla obu budynków. Zamienny projekt zagospodarowania działek jak i projekt architektoniczno-budowlany nie przewidywał w tym zakresie jakichkolwiek zmian. W istocie, na tym etapie realizacji inwestycji całość stanowiła jeden budynek posadowiony na dwóch działkach, stanowiących własność tego samego inwestora bez ściany na poziomie piwnic, dzielącej ten budynek na 2 części.
Ze względu na to, że działki oznaczone nr [...] i [...] w obrębie [...] zostały sprzedane G. Ł. i P. M., niemożliwe stało się zrealizowanie zabudowy działek według projektu budowlanego zatwierdzonego dla poprzedniego inwestora R. T..
G. Ł. nakłaniał właściciela sąsiedniej nieruchomości do podjęcia podobnych działań jakie on podjął na swojej nieruchomości, jednakże próby te okazały się bezskuteczne a powstała na styku obu działek sytuacja jest aktualnie nie do zaakceptowania pod względem wymagań przepisów techniczno-budowlanych.
Część podziemna budynku, istniejąca na granicy obu działek jest niezgodna z wymaganiami § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem nie znajduje się ona całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu.
Aktualnie na granicy działki nie ma jakiejkolwiek ściany, co powoduje osuwanie się mas ziemnych do części podziemnej zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...]. Żaden z zatwierdzonych dotychczas projektów nie przewidywał takiej ściany, bowiem w części podziemnej budynku projektowany był korytarz łączący dwa budynki, które miały stanowić spójną całość (patrz rzut piwnicy rys. A2 projektu zamiennego).
W piśmie z dnia [...] r. skarżący wniósł również o objęcie nakazem rozbiórki zewnętrznych schodów wejściowych do budynku sąsiedniego, które nie widnieją na zamiennym projekcie zagospodarowania działek oraz zewnętrznych schodów wyrównawczych zlokalizowanych na granicy obu działek.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.),uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, natomiast na podstawie art. 133 § 1, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący G. Ł., inwestor budynku posadowionego na działce nr [...] w [...], realizujący inwestycję na podstawie decyzji PINB z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, domaga się wydania nakazu rozbiórki części piwnicznej oraz schodów zlokalizowanych w budynku na działce nr [...] stanowiącej własność P. M., który realizuje inwestycję na podstawie zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. przez PINB projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, przeniesionego na obecnego właściciela działki - w części dotyczącej jego nieruchomości - decyzją z dnia [...] r.
Zauważyć należy, co wynika z akt sprawy, że budynki na działkach [...] i [...] według pierwotnych zamierzeń inwestora R. T. stanowił jedną inwestycję, połączoną korytarzem piwnicznym i wspólnymi schodami zewnętrznymi. G. Ł. rozebrał część wspólnego korytarza piwnicznego i schody a roboty te zostały uwzględnione w projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją PINB z dnia [..] r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót. P. M., jako następca prawny poprzedniego inwestora prowadzi roboty budowlane w oparciu o decyzję z dnia [...] r.
Projekt budowlany zamienny - jako wspólny dla obu budynków- przewidywał istnienia wspólnego korytarza dla obu budynków oraz wspólnych schodów.
PINB, na skutek wniosku G. Ł. przeprowadził oględziny nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...], dokonał analizy zatwierdzonych projektów budowlanych: pierwotnego i zamiennego i stwierdził, że inwestor działa zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Powołany wyżej przepis wskazuje tryb postępowania organu nadzoru budowlanego w sytuacji stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na prowadzeniu robót budowlanych lub wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten odwołuje się w swojej treści do trybu legalizacyjnego, określonego w ust. 2-5 powołanego wyżej przepisu, bowiem na skutek wyroku TK z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01 stworzono prawne podstawy, umożliwiające odstąpienie od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki w stosunku do określonych w przepisach kategorii obiektów samowolnie budowanych lub wybudowanych.
Skarżący domaga się orzeczenia nakazu rozbiórki części piwnicznej budynku zlokalizowanego na działce nr [...], albowiem ziemia z zasypanej na jego działce części piwnicznej osypuje się do części piwnicznej należącej do P. M.. Nadto schody zlokalizowane na działce [...] zostały wybudowane w zbyt bliskiej odległości od granicy działki skarżącego.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że argumenty przytoczone przez skarżącego, w zestawieniu z wynikiem oględzin przeprowadzonych na spornych nieruchomościach oraz dokumentacją projektową, nie spełniają ustawowych przesłanek do orzeczenia wobec P. M. nakazu rozbiórki części należącego do niego budynku.
Inwestycja ta realizowana jest na podstawie pozwolenia na budowę (decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót) i z tego powodu nie może być oceniana jako samowola budowlana. Zatwierdzony projekt, w budynku P. M., przewidywał istnienie korytarza piwnicznego łączącego obie nieruchomości oraz kwestionowanych przez skarżącego schodów. Inna koncepcja G. Ł. co do należącego do niego budynku nie może przesądzać o tym, że rozwiązania projektowe dotyczące nieruchomości P. M. są niezgodne z prawem i winny podlegać rozbiórce.
P. M. - podobnie jak skarżący- ma prawo realizować taki projekt budowlany, który uważa za odpowiedni dla siebie, pod warunkiem że projekty te są zgodne z obowiązującym prawem i zatwierdzone przez właściwe organy.
Skoro właściciel działki nr [...] realizuje inwestycję w oparciu o legalnie zatwierdzony projekt, a organ nadzoru budowlanego nie stwierdza istotnych odstępstw w jego realizacji, to nie można w tej sytuacji mówić o spełnieniu przesłanek z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nakazać rozbiórkę części budynku, tak jak tego chciałby skarżący. Osuwającą się ziemię do części piwnicznej przynależnej do działki [...] skarżący winien- tak jak to sugerowały organy- zabezpieczyć we własnym zakresie do uzupełnienia projektu w tym zakresie włącznie.
Reasumując należy więc stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję nie naruszono jakichkolwiek przepisów obowiązującego prawa; a w szczególności nie naruszono przepisów wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz – jak to zarzucał skarżący przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych tego postępowania.
W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek wskazanych w przepisach art. 145 § 1 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 tej ustawy o oddaleniu skargi.