Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 401/23

Uzasadnienie

Pismem z dnia 18 marca 2023 r. J. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na Dyrektora Polskiego Związku Niewidomych Okręgu Z. w S. zarzucając, że pismem z dnia 10 marca 2023 r. odmówiono mu wydania legitymacji uprawniającej do ulg w komunikacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Polskiego Związku Niewidomych Okręgu Z. w S. wnosząc o jej oddalenie wyjaśnił, że pisma z dnia 10 marca 2023 r., na które powołuje się skarżący, nigdy nie sporządził, ani nie wydał skarżącemu. Nadto zaznaczył, że Polski Związek Niewidomych Okręg Z. jako Stowarzyszenie nie posiada uprawnienia ustawowego do wydania dokumentu – legitymacji osoby niepełnosprawnej (warunkującej możliwość korzystania z ulg na przejazdy kolejowe), zaś jedynym właściwym organem uprawnionym do wydania takiego rodzaju dokumentu jest Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przedłożył pismo z dnia 10 marca 2023r. nr [...] podpisane przez Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. zawiadamiające J. R. o pozostawieniu jego wniosku z dnia 1 lutego 2023 r. o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej – bez rozpoznania.

Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Sąd wyjaśnił skarżącemu, że jak wynika z nadesłanej przez niego korespondencji kwestionowane przez niego pismo z dnia 10 marca 2023 r. zostało wydane przez Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G.. Mając na względzie powyższe oraz treść skargi do Sądu, w której skarżący kwestionuje działanie Polskiego Związku Niewidomych Okręg Z. wezwano skarżącego do jednoznacznego wskazania organu, którego działania skarga dotyczy w terminie siedmiodniowym pod rygorem przyjęcia, że skarga dotyczy Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G..

W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. stwierdził, że "właściwym pozwanym w tej sprawie jest Polski Związek Niewidomych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn niż określone w art. 58 § 1 pkt 1 - 5, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.

Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi dotyczącego pisma Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia 10 marca 2023 r. zawiadamiającego skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o pozostawieniu jego wniosku o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej bez rozpoznania należy przyjąć, że nie mieści się ono w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na pismo organu (zawiadomienie) informujące wnioskodawcę o pozostawieniu jego podania bez rozpoznania nie przysługuje.

Wskazać należy, że pozostawienie pisma bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. nie następuje ani w drodze decyzji, ani też w drodze postanowienia. Jest to czynność materialno-techniczna, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie. Nie jest to jednak czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie dotyczy bowiem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2023 r., sygn. akt I OZ 174/23, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że strona zaskarżyła do Sądu działanie organu - Dyrektora Polskiego Związku Niewidomych Okręgu Z. w S., który nie sporządził, kwestionowanego pisma z dnia 10 marca 2023 r.

Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.