Uzasadnienie
Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w S. (dalej jako PINIB) decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] nakazał współwłaścicielom obiektu budowlanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., L. J. oraz E. G. rozbiórkę budynku garażowego dwuboksowego, dobudowanego do budynku mieszkalnego dwurodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w S..
Podstawą rozstrzygnięcia był art. 51 ust. 5 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2020 r. poz. 1333 w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.09.2020 r. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych (Dz.U. z 2020 r. poz. 471).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w toku postępowania ustalono, że przedmiotowy garaż dwuboksowy został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1987 r. udzieloną uprzednim współwłaścicielom nieruchomości.
Prezydent Miasta S. odmówił, udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu z uwagi na niespełnienie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. tj. w zakresie przedłożenia orzeczenia technicznego, w którym stwierdza się, że obiekt wykonano niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i jest niezdatny do użytkowania jako garaż samochodowy.
Z przedłożonej opinii technicznej autorstwa mgr inż. Z. A. wynika, że obiekt ten został zrealizowany w latach 1987 - 1999 i wykonano go niezgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym w części:
. niezachowania wymiarów rzutu poziomego zwłaszcza w zakresie zmniejszonej szerokości pomieszczenia garażowego - inny rozstaw ścian podłużnych,
. innego niż przewidywał projekt ułożenia płyt stropowych,
. braku nadproży nad bramami wjazdowymi i wieńca W4 (otwór bramowy zabezpieczono kątownikiem metalowym przyspawanym do zbrojenia płyty stropowej),
. zmniejszenia szerokości światła otworu bramowego około 10 cm to jest grubość obu skrzydeł bramowych poprzez ich przyspawanie do kątownika pionowego z uwagi na brak węgarków,
. obniżenia wysokości garażu poprzez niewykonanie nadproży nadbramowych oraz zmianę ułożenia płyt stropowych.
Z przedstawionej opinii technicznej wynika istnienie naruszenia postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie:
. zmniejszenia światła szerokości wrót garażowych do 2,21m,
. braku instalacji elektrycznej,
. braku zapewnienia wentylacji grawitacyjnej poprzez fakt, wykonania pełnych (bez otworów) skrzydeł wrót garażowych,
. nie zapewnienia dogodnego dojazdu do garażu z uwagi na fakt wykonania pochylni o pochyleniu przekraczającym max nachylenie 25% (jest 45,45%), powodującego zawieszanie niektórych typów pojazdów.
W opinii technicznej stwierdzono, że w kontrolowanym obiekcie budowlanym wystąpiły wady, skutkujące:
. stałym zalewaniem stropu boksu zewnętrznego, którego efektem jest opadający tynk zagrażający samochodom i użytkownikom garażu,
. zawilgoceniem ściany zewnętrznej powodującej zmurszaniem i odpadaniem tynku,
. zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi poprzez wadliwie wykonaną instalację elektryczną w boksie skrajnym na zewnątrz budynku.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, organ nadzoru budowlanego w dniu [...] stycznia 2004 r., nakazał w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obecnym współwłaścicielom nieruchomości wykonanie w terminie do 31 marca 2004 roku następujących czynności:
. przedłożenia tytułu prawnego współwłaścicieli do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na zmianę osób, które stały się współwłaścicielami nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję,
. przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej,
. sporządzenia dwóch egzemplarzy inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej uzgodnionej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków,
. przedłożenia oceny technicznej, wykonanych robót budowlanych sporządzonych przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, na temat prawidłowości wykonania robót budowlanych z wnioskami dotyczącymi sposobu doprowadzenia garażu do zgodności z obowiązującymi przepisami oraz ustosunkowania się do orzeczenia technicznego mgr inż. Z. A.,
. przedłożenia oświadczenia inwestora o braku sprzeciwu lub uwagi ze strony organów zawiadomionych zgodnie z art. 56 ustawy Prawo budowlane,
. sporządzenia protokołów badań i sprawozdań.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca wskazując, że postępowanie w sprawie wybudowanego obiektu toczy się od 2002 r. W odwołaniu wskazała, że po zrealizowaniu inwestycji, kierownik budowy złożył oświadczenie organowi budowlanemu, iż obiekt budowlany został wybudowany z zgodnie z projektem i sztuką budowlaną. W dalszej treści odwołania skarżąca podała, że współwłaściciele obiektu budowlanego odmawiają jakiejkolwiek współpracy i porozumienia w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "ZWINB") decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przypadku niewykonania w terminie, obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 1, pkt 3 ustawy Prawo budowlane w jej brzmieniu obowiązującym na dzień 23 listopada 2015 r., organ wydaje decyzję o zaniechaniu dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części bądź do doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z ustaleń WINB wynika, że inwestor, pomimo upływu niespełna 7 lat, nie wykonał obowiązków nałożonych decyzją organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W świetle tak ustalonego stanu faktycznego, WINB uznał, że był obowiązany do utrzymania w mocy wydanej decyzji organu I Instancji o rozbiórce obiektu garażowego dwu - boksowego, dobudowanego do budynku mieszkalnego, na nieruchomości przy ulicy [...] nr [...] w S..
W dniu 17 kwietnia 2023 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, powołując się na argumenty wcześniej podniesione w odwołaniu, które nie korespondowały z zaskarżoną decyzją. Skarżąca przedstawiła rys historyczny przedmiotowego obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż argumenty zawarte w odwołaniu są powieleniem argumentów wcześniej zawartych w pismach procesowych składanych przez skarżącą.
W trakcie rozprawy skarżąca wskazała, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się przez 20 lat, a ona była stroną aktywną tego postępowania, domagając się wydania pozwolenia na użytkowanie spornego garażu. W ocenie skarżącej problem dotyczył zmiany sposobu użytkowania garażu, a nie istotnych usterek budowlanych. Jej pismo w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności w tym obiekcie z użyciem gazów technicznych winno być traktowane jako projekt zamienny.
Projekt zamienny nie został wykonany z uwagi na usterki, które miały charakter elementarny. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 tj. ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny legalności zaskarżonej decyzji WINB z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z kolei art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], skarżąca została zobowiązana do sporządzenia i przedstawienia w terminie do 30 września 2016 r. między innymi zamiennego projektu budowlanego, ale powyższego zobowiązania nie wykonała. Projekt budowlany zamienny, jak przyjmuje się w orzecznictwie, winien spełniać wszystkie wymogi projektu budowlanego, w tym należy w stosunku do niego stosować art. 34 ust. 1 p.b. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., II OSK 1420/12, zatem pismo skarżącej wnioskującej o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego co do którego wydano nakaz rozbiórki, w ocenie Sądu nie stanowiło zamiennego projektu budowlanego.
Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został przez organy orzekające ustalony prawidłowo, a w sposób wyczerpujący dał temu wyraz organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, który precyzyjnie przedstawił jakie elementy wybudowanego garażu nie zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i z projektem budowlanym.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności do zasady szybkości postępowania co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca współwłaścicielom obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w S. rozbiórkę budynku garażowego dwuboksowego dobudowanego do ww. budynku. Należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie nosiło cechy postępowania przewlekłego, jednakże strona w tym przypadku nie korzystała z prawa wniesienia ponaglenia, skutkiem czego nie doszło do stosownej weryfikacji tego stanu. Powyższe uchybienie proceduralne związane z przewlekłym prowadzeniem postępowania nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zarzuty podniesione przez skarżącą w zakresie jej zastrzeżeń do działań kierownika budowy mają charakter cywilny i mogą być dochodzone w trybie cywilnym. Nie jest rolą organów administracyjnych rozstrzyganie sporów cywilnych i zarzut ten w ocenie Sądu okazał się także za nieuzasadniony.
W ocenie sądu istotne fakty wybudowania ww. obiektu budowlanego niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w niniejszej sprawie prawidłowo zostały ustalone i rozważone, w sposób niezbędny dla jej rozstrzygnięcia. Obowiązek ten organ odwoławczy w pełni zrealizował w przedmiotowej sprawie. Zarzut braku rozpatrzenia pozostałych argumentów nie odnoszących do przedmiotu postępowania, Sąd uznał za bezzasadny, bowiem brak odniesienia się przez [...]WINB nie dotyczył przedmiotu zaskarżonej decyzji.
Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi.
Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji z punktu widzenia legalności, czyli zgodności z prawem powszechnie obowiązującym.
Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stwierdzenie zatem, że kontrolowany akt jest zgodny z prawem, powoduje, że Sąd Administracyjny nie jest władny go uchylić.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.