Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 i art. 124 Kpa w zw. z art. 84c ust. 9 i ust. 16 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprzeciwu "A" Sp. z o.o. w [...] postanowił kontynuować czynności kontrolne dotyczące przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie zwolnienia od podatku akcyzowego wyrobów energetycznych używanych do celów żeglugi oraz w zakresie obrotu paliwami opałowymi.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Celnej w [...].
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
"A" Sp. z o.o. w [...] (stosownie do pouczenia zawartego w postanowieniu) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...].
Strona skarżąca wniosła między innymi o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do treści art. 3 § 2 wskazanej wyżej ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Na podstawie art. 3 § 3 ww. ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 ustawy rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami.
Sądy administracyjne są zatem właściwie wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów Rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), dotyczących kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem postępowania w trybie procedury kontrolnej jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego w zakresie wskazanym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli. Postępowanie kontrolne jest zatem postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego.
Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przedmiotem postępowania administracyjnego jest ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą do konkretyzacji normy materialnego prawa administracyjnego w celu rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach jednostki. Natomiast postanowienia podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie kształtują uprawnień lub obowiązków jednostki.
Ponadto odesłanie zawarte w art. 84c ust. 16 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej do stosowania w zakresie nieuregulowanych w postępowaniach kontrolnych przepisów Kpa nie daje również podstaw do nadania im charakteru prawnego postępowania administracyjnego. Nie można wyłącznie z przyznania, w art. 84c ust. 10 cytowanej ustawy, prawa zażalenia na postanowienie wyprowadzić dopuszczalności drogi przed sądem administracyjnym. Treść art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi bowiem wyraźnie o zaskarżalności do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1030/10, LEX nr 741496).
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, sprowadzających się do ustalenia stanu faktycznego odnośnie przestrzegania przepisów podatkowych w zakresie zwolnienia od podatku akcyzowego wyrobów energetycznych używanych do celów żeglugi oraz w zakresie obrotu paliwami opałowymi nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków materialnoprawnych wynikających z przepisów prawa. Tym samym nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie wydane w postępowaniu kontrolnym z uwagi na odrębny przedmiot od przedmiotu postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu również na mocy art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Możliwość objęcia kognicją sądów administracyjnych aktów wydanych na podstawie przepisów szczególnych, do których nie odnoszą się warunki określone w art. 3 § 2, przewiduje natomiast art. 3 § 3 ww. ustawy. Wymaga to jednak odrębnej regulacji. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie stanowi o właściwości sądów administracyjnych do kontroli postanowień wydawanych w postępowaniu kontrolnym, w tym postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
W świetle powyższego za błędne należy uznać pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Z tego względu przedmiotowa skarga, jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy.