Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku z uwagi na naruszenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
W dniu [...] r. uczestniczka postępowania M. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
Nadto strona wniosła o "wstrzymanie wykonania orzeczenia".
M. M. wskazała, że wraz z mężem kupiła nieruchomość w [...] przy ul. [...], a sprzedająca nie poinformowała ich o toczącym się postępowaniu w sprawie rozbiórki schodów zewnętrznych.
Zdaniem M. M. wykonanie orzeczenia z dnia 17 grudnia 2009 r. i tym samym rozbiórka schodów na ich koszt przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, w sytuacji, kiedy to nie ona dopuściła się samowoli budowlanej byłaby dla niej krzywdząca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przewidują możliwość wstrzymania wyroku Sądu I instancji w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Zgodnie bowiem z treścią art. 284 P.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia.
Taka sytuacja nie zachodzi jednak w rozpatrywanej sprawie.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, którego istota polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem.
Wyjaśnić należy, że przepis art. 61 § 3 cytowanej wyżej ustawy przewiduje wstrzymanie wykonania przez sąd w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji w toczącym się już postępowaniu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd postanowieniem z dnia [...] r., na wniosek skarżącej, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. Sąd oddalił skargę M. B., tym samym wstrzymanie wykonania decyzji upadło.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa dopuszczalne jest natomiast wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę w oparciu o treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 cytowanej ustawy (uchwała NSA z 16 kwietnia 2007r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77).
Wobec powyższego brak jest ustawowych podstaw do wstrzymania wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 17 grudnia 2009 r. wydanego w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak na wstępie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku z uwagi na naruszenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
W dniu [...] r. uczestnik postępowania R. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
Nadto strona wniosła o "wstrzymanie wykonania orzeczenia".
R. M. wskazał, że wraz z żoną kupił nieruchomość w [...] przy ul. [...], a sprzedająca nie poinformowała ich o toczącym się postępowaniu w sprawie rozbiórki schodów zewnętrznych.
Zdaniem R. M. wykonanie orzeczenia z dnia 17 grudnia 2009 r. i tym samym rozbiórka schodów na ich koszt przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, w sytuacji, kiedy to nie oni dopuścili się samowoli budowlanej byłaby dla nich krzywdząca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przewidują możliwość wstrzymania wyroku Sądu I instancji w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Zgodnie bowiem z treścią art. 284 P.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia.
Taka sytuacja nie zachodzi jednak w rozpatrywanej sprawie.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, którego istota polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem.
Wyjaśnić należy, że przepis art. 61 § 3 cytowanej wyżej ustawy przewiduje wstrzymanie wykonania przez sąd w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji w toczącym się już postępowaniu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd postanowieniem z dnia [...] r., na wniosek skarżącej, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. Sąd oddalił skargę M. B., tym samym wstrzymanie wykonania decyzji upadło.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa dopuszczalne jest natomiast wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę w oparciu o treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 cytowanej ustawy (uchwała NSA z 16 kwietnia 2007r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77).
Wobec powyższego brak jest ustawowych podstaw do wstrzymania wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 17 grudnia 2009 r. wydanego w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak na wstępie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku z uwagi na naruszenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
W dniu [...] r. uczestniczka postępowania M. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia [...] r. Jednocześnie strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
M. M. wskazała, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. z uwagi na ważne sprawy rodzinne przebywała poza miejscem stałego zamieszkania. Z tego też względu nie mogła uczestniczyć w rozprawie przed Sądem w dniu [...] r. Strona podkreśliła, że od pełnomocnika skarżącej uzyskała w tym okresie informację, że skarga została przez Sąd uwzględniona, a zatem była przekonana, że uzasadnienie wyroku zostanie jej doręczone z urzędu. Dopiero w dniu [...] r. z doręczonego jej mężowi - R. M. odpisu postanowienia z dnia [...] r. dowiedziała się, że skarga M. B. została oddalona i że skarżąca nie dotrzymała terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku.
Zdaniem M. M. została celowo wprowadzona w błąd przez skarżącą i w związku z tym – bez swojej winy – nie złożyła w zakreślonym przez Sąd terminie wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku.
Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dokonać czynności, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Należy podkreślić, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, opubl. w LEX nr 302279 oraz wyrok NSA z 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, opubl. w LEX nr 40381).
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, lub też mylne pouczenie przez sąd o trybie i sposobie złożenia środka zaskarżenia. Oczywiście, katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, nie mniej jednak w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
W ocenie Sądu wskazane przez stronę okoliczności, jako usprawiedliwiające opóźnienie w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazują, iż M. M. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła bowiem pobytu poza miejscem stałego zamieszkania, a nadto nie wykazała, że był on wynikiem zdarzenia nagłego, któremu nie była w stanie zapobiec. Osoba pragnąca zachować minimum staranności w prowadzeniu własnych spraw winna w takim przypadku zawiadomić sąd telefonicznie i pisemnie o czasowej nieobecności lub ustanowić pełnomocnika do dokonywania w jej imieniu czynności.
Wskazać też należy, iż M. M. powiadomiona została przez Sąd o terminie rozprawy, mogła więc spodziewać się, że po jej zamknięciu zostanie wydane rozstrzygnięcie. Powinna była zatem zadzwonić do sądu niezwłocznie po dacie rozprawy, a wówczas nie uchybiłaby terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku z uwagi na naruszenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
W dniu [...] r. uczestnik postępowania R. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r. Jednocześnie strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
R. M. wskazał, że z uwagi na ważne sprawy rodzinne przebywał poza miejscem stałego zamieszkania. Z tego też względu nie mógł uczestniczyć w rozprawie przed Sądem w dniu [...] r. R. M. podkreślił, że od pełnomocnika skarżącej uzyskał informację, że skarga została przez Sąd uwzględniona, a zatem był przekonany, że uzasadnienie wyroku zostanie doręczone mu z urzędu. Dopiero w dniu [...] r. z doręczonego odpisu postanowienia z dnia [...] r. dowiedział się, że skarga M. B. została oddalona i że skarżąca nie dotrzymała terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku.
Zdaniem R. M. został celowo wprowadzony w błąd przez skarżącą i w związku z tym – bez swojej winy – nie złożył w zakreślonym przez Sąd terminie wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku.
Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dokonać czynności, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Należy podkreślić, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, opubl. w LEX nr 302279 oraz wyrok NSA z 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, opubl. w LEX nr 40381).
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, lub też mylne pouczenie przez sąd o trybie i sposobie złożenia środka zaskarżenia. Oczywiście, katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, nie mniej jednak w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
W ocenie Sądu wskazane przez stronę okoliczności, jako usprawiedliwiające opóźnienie w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazują, iż R. M. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła bowiem pobytu poza miejscem stałego zamieszkania, a nadto nie wykazała, że był on wynikiem zdarzenia nagłego, któremu nie była w stanie zapobiec. Osoba pragnąca zachować minimum staranności w prowadzeniu własnych spraw winna w takim przypadku zawiadomić sąd telefonicznie i pisemnie o czasowej nieobecności lub ustanowić pełnomocnika do dokonywania w jej imieniu czynności.
Wskazać też należy, iż R. M. powiadomiony został przez Sąd o terminie rozprawy, mógł więc spodziewać się, że po jej zamknięciu zostanie wydane rozstrzygnięcie. Powinien był zatem zadzwonić do sądu niezwłocznie po dacie rozprawy, a wówczas nie uchybiłby terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.