Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 9

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 23 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 430/10

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Skład
Sędzia NSA Stefan Kłosowski przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz
Sędzia NSA Iwona Tomaszewska
Joanna Białas-Gołąb protokolant
Rozpoznanie
w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 września 2010r.
Sprawa
sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Teza

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skierowane do strony przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu, nie jest skuteczne i nie wywołuje skutku prawnego w postaci zgłoszenia roszczenia o którym mowa w art. 37 ust. 4 w zw. ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 z 2003 r., poz. 717 z późn. zm.).

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm), art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 3, ust. 4 ust 6 i ust. 11 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w [...] w rejonie ul. [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] roku nr [...] w części określającej wysokość należnej opłaty "w wysokości [...] zł słownie [...] złotych" i orzekło o ustaleniu należnej opłaty w wysokości [...] złotych, a w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.

Z uzasadnienia powyższej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż Burmistrz Miasta i Gminy pismem z dnia [...] roku wszczął postępowanie w sprawie ustalenia J. M. opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...], położonej w [...] przy ul. [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy ustalił opłatę z tytułu wzrostu wartości w/w nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwocie [...] zł oraz jej sprzedażą. Po rozpatrzeniu odwołania J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. utrzymało powyższa decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) oddalił jej skargę na powyższa decyzję. Od powyższego wyroku wywiedziona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia [...] r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, wskazując na naruszenie w toku postępowania art. 145 § 1 kpa polegające na wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej przez pełniącego obowiązki Burmistrza Miasta i Gminy Z. S., którego J. M. uczyniła swym pełnomocnikiem upoważnionym do sprzedaży spornej działki, wobec tego z mocy art. 24 § 1 pkt 4 kpa podlegał on wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia [...] roku uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na mocy postanowienia z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło do załatwienia sprawy Burmistrza.

Po przeprowadzeniu postępowania, w ramach, którego zostało zlecone sporządzenie operatu szacunkowego uprawnionemu rzeczoznawcy, Burmistrz decyzją z dnia [...] roku znak [...] orzekł o ustaleniu na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednorazowej opłaty dla J. M. - zbywcy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obr. [...], o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jednorazowej opłaty - w wysokości [...] zł, słownie [...] złotych - z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] r., który, wniósł odwołanie. zarzucając skarżonej decyzji w szczególności:

  1. - naruszenie art. 36, ust 1 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wobec jego niezastosowania przez organ administracyjny przy ustalaniu opłaty adiacenckiej;
  2. - błędne zastosowanie przy ustalaniu obowiązku zapłaty opłaty adiacenckiej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wobec faktu, że sprzedaż nieruchomości przez odwołującą się miała miejsce pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. i naruszenie wobec powyższego przepisu art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.;
  3. - wskazanie w sentencji zaskarżonej decyzji dwóch różnych kwot jako kwoty ustalonej opłaty - [...] zł (cyfrą) i [...] zł (słownie), co uniemożliwia prawidłowe jej odczytanie;
  4. - naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c) poprzez ustalenie opłaty w zaistniałym stanie faktycznym;
  5. - błędne wyliczenie opłaty adiacenckiej, która winna zostać obliczona na dzień [...] r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w wyżej wskazanym zakresie i orzekając o ustaleniu należnej opłaty, wskazało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] r. w następstwie doręczenia stronie stosownego zawiadomienia z dnia [...] r. Jak wynikało z jego treści, postępowanie wszczęto w celu "ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w oparciu o art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym". Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbył tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobierał jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie mogła być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.

Nadto, Kolegium wskazało, że niewątpliwym jest, iż wskazany wyżej przepis ustawy nie obowiązywał zarówno w dniu sporządzenia zawiadomienia, jak i jego doręczenia albowiem na mocy art. 88 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej upzp) utracił on moc w dniu 10 lipca 2003r. W dniu wszczęcia postępowania obowiązywał jednakowoż art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny (upzp), zgodnie, z którym jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z art. 37 ust. 4 upzp wszczęcie postępowania tak zdefiniowanej opłaty planistycznej może nastąpić w okresie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.

Skoro zmiana planu zagospodarowania przestrzennego dla badanej nieruchomości nastąpiła na mocy uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie zmiany, w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w [...] w rejonie ul. [...], która weszła w życie w dniu [...] roku - na podstawie powyższego przepisu, dopuszczalne i konieczne było wszczęcie postępowania mającego na celu ustalenie opłaty planistycznej. Wprawdzie treści zawiadomienia z uwagi na wskazaną nieaktualną podstawę przyszłego działania organu nie można uznać za całkowicie prawidłową, niemniej jednak w oparciu o jej treść strona mogła jednoznacznie ustalić, jakiego rodzaju należność będzie przedmiotem postępowania. Istotne znaczenie ma również fakt, że w dalszym toku postępowania w tym w wydawanych decyzjach i wyrokach przywoływano już prawidłowe podstawy prawne działania organu. Czynności dokonywane w toku postępowania doprowadziły organ do prawidłowych ustaleń w tym zakresie, co znalazło swoje stosowne odzwierciedlenie w treści decyzji.

Nie można, zatem uznać za uzasadnione podnoszonych przez pełnomocnika strony zarzutów niezastosowania przez organ administracyjny ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz błędnego zastosowania przy ustalaniu obowiązku zapłaty opłaty adiacenckiej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wobec faktu, że sprzedaż nieruchomości przez odwołującą się miała miejsce pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta mogłaby być, bowiem w sprawie zastosowana jedynie w sytuacji opisanej w art. 85 ust. 1 upzp tj. w sytuacji gdyby wszczęcie postępowania nastąpiło przed dniem wejścia w życie upzp.

Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, zatem organ administracji, zgodnie z obowiązującymi zasadami, przy wydawaniu decyzji zastosował przepisy obowiązujące w dniu orzekania tj. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie zawiera w tym przedmiocie szczególnych regulacji przejściowych.

Kolegium stwierdziło również, że w toku prowadzonego postępowania organ administracji prawidłowo zlecił uprawnionemu rzeczoznawcy sporządzenie operatu szacunkowego. Rzeczoznawca – K. M. przedstawił swoją opinię z [...] r., w której określił wartość nieruchomości przed zmianą planu na kwotę [...]zł, zaś po jego zmianie na kwotę [...] zł. Jak wynika jednoznacznie z treści operatu rzeczoznawca prawidłowo przyjął w tym zakresie wartości prawa własności wg stanu sprzed zmiany planu i cen z daty sprzedaży nieruchomości oraz wg stanu po zmianie planu i cen z daty sprzedaży nieruchomości. Zatem za chybiony uznać należy zarzut skarżącej jakoby ustalenie wartości nieruchomości nastąpiło na inną, niż wymagana przepisami datę.

W toku sporządzania operatu biegły prawidłowo zastosował dopuszczoną przepisami dla tego rodzaju oszacowania metodę wyceny korygowania ceny średniej nieruchomości rolnej i porównywania parami nieruchomości gruntowej. Treść operatu dowodzi także dokonania przez biegłego stosownej lustracji terenowej i przeprowadzenia należytej analizy rynku nieruchomości. Rzeczoznawca zastosował także stosowne wskaźniki korygujące a nadto właściwie określił stan nieruchomości w oparciu o stosowne dokumenty. W konsekwencji powyższego przyjął do oszacowania właściwe parametry nieruchomości w tym jej uwarunkowania planistyczne. Wywód rzeczoznawcy jest spójny i nie dopatrzono się w jego treści błędów rachunkowych.

Ustalony w powyższy sposób wzrost wartości nieruchomości odpowiada kwocie [...] zł - [...] zł = [...] zł Skoro przywołana powyżej uchwała w §3ust. 1 określała stawkę procentową należnej opłaty na 30%, prawidłowo obliczona opłata planistyczna winna wynieść [...] zł x 30% = [...] zł.

Wartość wyrażona słowne wskazana w sentencji - co słusznie zauważa odwołująca - odbiega jednak od prawidłowo określonej liczbowo. Błąd powyższy nie został przez organ skorygowany w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej i mógłby on być podstawą domagania się od strony kwoty innej aniżeli prawidłowo ustalona i prowadzić do braku możliwości prawidłowego wykonania decyzji. W tym stanie rzeczy uznając zasadność zarzutu strony, co do wadliwości sentencji skarżonej decyzji Kolegium dokonało stosownej zmiany treści rozstrzygnięcia tak, aby określona w nim należność była całkowicie jednoznaczna.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony opierających się na twierdzeniu, iż sprzedaż nieruchomości oraz zmiana planu jest następstwem "niezrozumiałych" działań organu administracji - Burmistrza, Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie ustalają przesłanki obligujące organ do naliczenia opłaty planistycznej, takie jak obiektywny potwierdzony operatem szacunkowym wzrost wartości nieruchomości w następstwie wejścia w życie lub zmiany planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokonanie przez właściciela zbycia takiego gruntu przed upływem okresu 5 lat od powyższego zdarzenia. W toku postępowania organy administracji nie są uprawnione do badania motywacji kierujących stroną przy zbywaniu nieruchomości. Obowiązujący w dniu dokonywania sprzedaży przepis art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewidywał, że właściciel nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przed jej zbyciem mógł żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia wysokości opłaty planistycznej zaś wójt, burmistrz albo prezydent miasta był zobowiązany do wydania w tej sprawie decyzji. Możliwe było, zatem ustalenie w tym trybie uzasadnienia ekonomicznego podejmowanej decyzji o zbyciu nieruchomości, z której to możliwości strona nie skorzystała.

W zakresie podnoszonego zarzutu naruszenia przez Burmistrza art. 5 k.c. organ odwoławczy zauważył, że postępowanie niniejsze toczy się w trybie administracyjnym i powyższa zasada nie ma w jego toku zastosowania. Nie wyklucza to dochodzenia roszczeń o charakterze cywilnoprawnym przed właściwym sądem i we właściwym trybie. Odnosząc się natomiast do pozostałej przedstawionej w odwołaniu argumentacji Kolegium wskazało, że zgodnie z wyrokiem sądu administracyjnego po wyłączeniu Burmistrza postępowanie w pierwszej instancji prowadzone było przez inny organ tj. Burmistrza. Powyższe czyni zarzuty kierowane w stosunku do innego organu administracji całkowicie bezprzedmiotowymi.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik J. M. – adwokat E. G. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

  1. - naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, tj. art. 36 ust 1 pkt 9 i 10, wobec ich niezastosowania przez organ administracyjny przy ustalaniu opłaty adiacenckiej i ustalenia istnienia obowiązku dokonania opłaty adiacenckiej;
  2. - błędne zastosowanie przy ustalaniu obowiązku zapłaty opłaty adiacenckiej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wobec faktu, że sprzedaż nieruchomości miała miejsce pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. i naruszenie wobec powyższego przepisu art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., a także wobec faktu, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08 art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację podniesioną w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że sprawa nie dotyczy opłaty adiacenckiej, lecz jednorazowej opłaty naliczanej obligatoryjnie na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, powołany w skardze, stanowi o niekonstytucyjności art. 37 ust. 1 upiz w ograniczonym zakresie. W niniejszej sprawie nie ma on zastosowania, bowiem przeznaczenie badanej nieruchomości, obowiązujące na dzień sprzedaży, nie zostało określone tak samo, jak w planie uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r. Kolegium podtrzymało również stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organy administracji nie mają obowiązku szczególnego informowania o prawie pobierania opłaty planistycznej, a ponadto nie są uprawnione do badania motywacji strony i okoliczności faktycznego zbycia nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Sąd działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa), obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ppsa.

Zgodnie z art. 134 ppsa sąd nie jest związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą materialnoprawną podejmowanych w rozpoznawanej sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Niespornym w sprawie jest, że w dniu [...] r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru w [...] w rejonie ul. [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] r. Nr [...], poz. [...]). Uchwała ta weszła w życie w dniu [...] r. W powołanej uchwale działka oznaczona numerem geodezyjnym [...] obr. [...] o powierzchni [...] ha, położona w [...] przy ul. [...], będąca własnością skarżącej, została przeznaczona na cele produkcyjno-składowe. Z akt sprawy wynika również, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] r. (Repertorium [...] nr [...]), działka nr [...] została sprzedana przez skarżącą.

Stosownie do treści art. 36 ust. 4 ustawy, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie zaś z przepisem art. 37 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy, roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 4, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Datę zgłoszenia roszczenia, o którym mowa w w/w przepisie jest datą doręczenia stronie pisma informującego o wszczęciu postępowania w tej sprawie.

Zasadniczą zatem kwestią w rozpatrywanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ pierwszej instancji zgłosił roszczenie z art. 36 ust. 4 ustawy w terminie, o którym mowa w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 tej ustawy.

Jak wskazano wyżej, zaskarżona uchwała obowiązuje od dnia [...] r. Oznacza to, że 5-letni termin do zgłoszenia roszczenia w przedmiocie opłaty planistycznej, upływał w dniu [...] r.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. (sygn. akt OSK 520/04, publ. OSP 2005/7-8/91), "termin" wnoszenia roszczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem (zmianą) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest terminem w równym stopniu dotyczącym roszczeń właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w stosunku do gminy w związku z obniżeniem wartości nieruchomości, jak i gminy do właściciela (użytkownika wieczystego) w związku ze wzrostem wartości nieruchomości. Świadczenia te nie różnią się od strony materialnoprawnej. Stanowią o systemie wzajemnych rozliczeń gminy i właściciela (użytkownika wieczystego) z tytułu zmiany wartości nieruchomości. Różnica tkwi w trybie ich dochodzenia. Roszczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w stosunku do gminy są z woli ustawodawcy dochodzone na drodze cywilnoprawnej, zaś roszczenia gminy w stosunku do właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w trybie publicznoprawnym.

Stąd wymóg zawarty w przepisie art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "odpowiedniego" stosowania przepisu ust. 6 stanowiącego o roszczeniach właściciela (użytkownika wieczystego), powstających w związku z obniżeniem wartości nieruchomości, do opłaty należnej gminie z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Jeżeli tak, to 5-letni termin dochodzenia roszczeń dotyczy w równym stopniu obu podmiotów wzajemnych rozliczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości, niezależnie od drogi, którą dla ich dochodzenia przewiduje ustawodawca. Gmina jest zatem uprawniona do "wnoszenia" roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w takim samym terminie jak działający na drodze cywilnoprawnej właściciel (użytkownik wieczysty). Wnoszenie roszczeń, wówczas, gdy te są wymagalne w trybie publicznoprawnym, oznacza nic innego, jak wszczęcie postępowania administracyjnego (podobnie autorzy komentarza do Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pod red. R. Hausera i Z. Niewiadomskiego - Wyd. Prawnicze, Warszawa 1995 r.).".

Należy w pełni podzielić wyżej powołany pogląd NSA, że zgłoszeniem roszczenia przez organ gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem (zmianą) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać przy tym należy, że pod pojęciem " zgłoszenia roszczenia" należy rozumieć prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które organ kieruje do strony, a które zmierza do określenia wysokości tej opłaty po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego. Prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania polega nie tylko na sporządzeniu i wysłaniu stronie pisma zawiadamiającego o wszczęciu postępowania, lecz również na poinformowaniu strony o owym wszczęciu (zawiadomieniu), a co może nastąpić jedynie przez skuteczne doręczenie tegoż zawiadomienia stronie. Powiadomienie to wszczyna postępowanie, a zatem jest jego częścią.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skierowane do strony przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu, nie jest skuteczne i nie wywołuje skutku prawnego w postaci zgłoszenia roszczenia o którym mowa w art. 37 ust. 4 w zw. ust. 3 tego przepisu.

W rozpatrywanej sprawie, mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem. Tutejszy Sąd, w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...], w wykonaniu którego zapadła zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wskazał bowiem na konieczność powtórnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż w sprawie tej decyzję wydał pracownik organu podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zgłoszenie roszczenia, o którym mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, nastąpiło więc nie w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia skarżącej zawiadomienia Burmistrza z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty, skoro podlegał on wyłączeniu od przedmiotowego postępowania, lecz w dacie doręczenia skarżącej postanowienia wydanego przez wyznaczonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., o wyłączeniu Burmistrza od udziału w postępowaniu (...) Burmistrza Gminy z dnia [...] r. znak [...], informującego skarżącą o wyznaczeniu jej 7 – dniowego terminu, do wypowiedzenia się w zakresie materiału dowodowego zebranego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego m. [...]. Oznacza to, że "zgłoszenie roszczenia" przez organ wobec skarżącej miało miejsce po upływie 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy, a zatem zaskarżona decyzja ustalająca skarżącej opłatę planistyczną wydana została z naruszeniem w/w przepisów ustawy.

Powyższe uzasadnia uchylenie podjętych przez wyżej wymienione organy decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w punkcie II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.