Uzasadnienie
Prezydent Miasta, powołując się na art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), decyzją z dnia [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] przyznającą G.M. pomoc społeczną w formie usług opiekuńczych świadczonych przez firmę "U" Spółka na okres od [...] r. do [...] r., płatnych za [...] dni w tygodniu od [...] do [...] po [...] godziny dziennie w wysokości [...] zł za godzinę. Orzeczenie to organ uzasadnił brakiem współpracy G.M. oraz brakiem możliwości realizowania usług opiekuńczych.
G.M. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że rzekome niewpuszczanie opiekunki do domu nie jest prawdą a bez jej pomocy jest jej bardzo trudno funkcjonować.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 107 § 1, art. 162 § 1 pkt 1, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzją z dnia [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że organ I instancji decyzję swą oparł na art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody, w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o który mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust.
5. Jednocześnie organ I instancji wskazał na przepis art. 102 ust. 2 ustawy, wedle którego, świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Ponadto, jak podało Kolegium, w "główce" decyzji oraz w uzasadnieniu organ powołał się na art. 162 § 1 K.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśniecie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji powołał dwie, odrębne i wzajemnie wykluczające się instytucje prawne wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem procedury administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a., art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej i art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., co wymagało wyeliminowania jej z obiegu prawnego.
G.M. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego opisując swoją sytuację zdrowotną, trudności z chodzeniem oraz wskazując na to, że jest osobą samotną. Jednocześnie zwróciła się z prośbą o przywrócenie jej usług opiekuńczych, jednak z wyłączeniem przy ich realizacji jednej z dotychczasowych opiekunek.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.
Na wstępie, z uwagi na zawarty w skardze wniosek o przyznanie usług opiekuńczych, celowym wydaje się wyjaśnienie, że sąd administracyjny nie jest organem administracji publicznej uprawnionym do przyznawania albo odbierania jakichkolwiek świadczeń, w tym świadczeń w ramach pomocy społecznej.
Rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest skontrolowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem. Innymi słowy, sąd ocenia, czy wydając zaskarżoną decyzję, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ naruszył obowiązujące przepisy prawa, czy też nie. Taki zakres kompetencji sądu wynika z przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Pomimo przedstawienia w podstawie prawnej rozstrzygnięcia szeregu przepisów, a mianowicie: art. 138 § 1 pkt 2, art. 107 § 1, art. 162 § 1 pkt 1, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, żaden z nich nie uprawniał organu do wydana decyzji, której sentencja ograniczyłaby się do orzeczenia o "uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości".
Przywołany art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który określa jedną z możliwych treści rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym, stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło co prawda o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości ale nie orzekło ani co do istoty sprawy ani o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to zatem nie było pełne, nie zakończyło bowiem postępowania, co winno nastąpić zgodnie z normą wynikająca z cytowanego art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiła jednocześnie sytuacja szczególna, która stanowiłaby uzasadnienie do wydania rozstrzygnięcia o treści odbiegającej od ww. przepisu, jak w wyjątkowym przypadku, który legł u podstaw podjęcia przez 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II GPS 1/13.
Zamieszczenie przez Kolegium w sentencji decyzji, wśród przepisów mających stanowić jej podstawę prawną art. 105 § 1 K.p.a., mogłoby sugerować, że zamiarem organu było równoczesne umorzenie postępowania pierwszej instancji. Tym niemniej takiego rozstrzygnięcia nie tylko, że organ nie zawarł w rozstrzygnięciu, ale i nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji ewentualnych przyczyn umorzenia postępowania. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje jednocześnie żadnych wytycznych dla organu I instancji i ewentualnych dalszych kierunków działań w sprawie.
Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi równocześnie do wniosku o pewnej niekonsekwencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zarzucając organowi I instancji błędne powołanie się w podstawie wydanej decyzji na wykluczające się przepisy i tryby umożliwiające jej podjęcie, samo w osnowie rozstrzygnięcia również szereg z nich powołało. a mianowicie: art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, art. 162 K.p.a. oraz na art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zestawieniu z art. 105 § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., przy czym ten ostatni nie mógł mieć w ogóle zastosowania w postępowaniu prowadzonym w zwykłym trybie odwoławczym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego orzekł o jej uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Ponownie rozpoznając sprawę w pełnym jej zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązane będzie uwzględnić uwagi Sądu co do należytego zastosowania przepisów prawa procesowego, wiążących organ
II instancji przy rozpoznawaniu odwołania. Jednocześnie Kolegium winno mieć na uwadze, że nie każda wadliwość decyzji organu I instancji uniemożliwia merytoryczne załatwienie sprawy, o ile rozstrzygnięcie istoty sprawy okazałoby się prawidłowe i znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Samo powołanie, nawet niewłaściwe lub nieprecyzyjne, przepisów prawa nie stanowi o braku podstawy normatywnej orzeczenia i może być w pewnych wypadkach konwalidowane przez organ odwoławczy.