Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Rektor Uniwersytetu [...], po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...], sygn. akt II SA/Sz [...], stwierdzającym nieważność decyzji z dnia [...], Nr [...], jako wydanej z naruszenie przepisów o właściwości, utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] znak [...], w przedmiocie odmowy wyrażenia na rzecz S. J. zgody na zmianę oceny na dyplomie ukończenia studiów niestacjonarnych II stopnia na kierunku: administracja, z oceny dostatecznej na ocenę dobrą.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zdaniem S.J., ostateczny wynik ukończonych przez niego studiów niestacjonarnych II stopnia na kierunku administracja, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], stosownie do treści § 49 ust. 2 w związku z § 49 ust. 3 i § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 6/98 Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...], wynosi 3,63. Okoliczność ta według S. J. skutkować powinna, w myśl § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów, wpisaniem na dyplomie ukończenia studiów oceny dobrej.
W ocenie organu II instancji, zgodnie z § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], student może otrzymać ocenę dobrą na dyplomie ukończenia studiów w przypadku gdy średnia ocen całego okresu studiów wynosi przynajmniej 3,5. Przepis § 49 ust. 2 pkt a Regulaminu Studiów zawiera definicję średniej ocen całego okresu studiów, jako średnią arytmetyczną wszystkich ocen z egzaminów oraz zaliczeń z przedmiotów nie kończących się egzaminem objętych planem studiów, z uwzględnieniem wszystkich ocen niedostatecznych z ww. egzaminów i zaliczeń uzyskanych w ciągu całego okresu studiów. Średnia ocen, o której mowa w przepisie § 49 ust. 2 pkt a Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], w przypadku S. J., wyniosła [...], nie dając podstawy do zastosowania przepisu § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów i dokonania zmiany oceny na dyplomie ukończenia studiów.
Na powyższą decyzję, w dniu [...], S. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji Rektora i zobowiązanie organu do korekty oceny studiów na dyplomie. W uzasadnieniu skargi S. J. wskazał, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że "Przepis § 49 ust. 2 pkt a Regulaminu Studiów zawiera definicję średniej ocen całego okresu studiów jako średnią arytmetyczną wszystkich ocen z egzaminów oraz zaliczeń z przedmiotów nie kończących się egzaminem objętych planem studiów, z uwzględnieniem wszystkich ocen niedostatecznych z ww. egzaminów i zaliczeń uzyskanych w ciągu całego okresu studiów" rozmija się z prawdą, ponieważ powołany przepis definiuje wyłącznie jeden z elementów (wchodzących z wagą 4/5) końcowej średniej, definiowanej w § 49 ust. 3 Regulaminu.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 49 ust. 2 Regulaminu Studiów podstawą obliczenia średniego wyniku studiów są:
- a) średnia arytmetyczna wszystkich ocen z egzaminów oraz zaliczeń z przedmiotów nie kończących się egzaminem, objętych planem studiów z uwzględnieniem wszystkich ocen niedostatecznych z w/w egzaminów i zaliczeń uzyskanych w ciągu całego okresu studiów,
- b) ocena pracy magisterskiej (dyplomowej),
- c) ocena egzaminu magisterskiego (dyplomowego).
Oceny wskazane w przepisie § 49 ust. 2 Regulaminu Studiów uzyskane przez skarżącego i przez niego niekwestionowane są następujące:
- a) 3,41 - średnia ocen, o której mowa w § 49 ust. 2 pkt a Regulaminu Studiów,
- b) 5,0 - ocena z egzaminu magisterskiego,
- c) 4,5 - ocena pracy magisterskiej.
Zgodnie z przepisem § 49 ust. 3 Regulaminu Studiów wynik studiów stanowi sumę: 4/5 ocen wymienionych pod lit. a oraz po 1/10 ocen wymienionych pod lit. a i lit. b, przepis ten wskazuje następujący "wzór", ustalenia wyniku studiów:
W = wynik studiów
W = 0,80 x (średnia ocen) + 0,1 x (ocena z egzaminu magisterskiego) + 0,1 x (ocena pracy magisterskiej).
W przypadku skarżącego wynik studiów (W) wynosi zatem 3,68 (0,80 x 3,41 + 0,1 x 5 + 0,1 x 4,5 = 3,68).
Zgodnie z przepisem § 49 ust. 4 zd. 1 Regulaminu Studiów w dyplomie ukończenia studiów wpisuje się ostateczny wynik studiów wyrównany do pełnej oceny zgodnie z zasadą:
do 3,5 - dostateczny (3), od 3,51 do 4,5 - dobry (4), powyżej 4,5 - bardzo dobry (5).
W myśl zdania drugiego powołanego przepisu, student może otrzymać ocenę dobrą na dyplomie ukończenia studiów, wyłącznie gdy średnia ocen całego okresu studiów wynosi przynajmniej 3,5. O ostatecznym wyniku decyduje zatem wynik studiów, który podlega odpowiedniemu zaokrągleniu, a ponadto w przypadku, gdy chodzi o wynik studiów w przedziale od 3,51 do 4,5 również średnia ocen całego okresu studiów. Zdanie drugie przepisu § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów wprowadza bowiem drugi konieczny warunek, od którego uzależnione jest uzyskanie oceny dobrej na dyplomie, a mianowicie konieczności posiadania przez studenta średniej ocen z całego okresu studiów co najmniej 3,5.
Analiza § 49 Regulaminu Studiów prowadzi do wniosku, że sformułowanie "średnia ocen całego okresu studiów" zawarte w § 49 ust. 4 oznacza średnią arytmetyczną, o której mowa w przepisie § 49 ust. 2 lit. a Regulaminu Studiów. Inna wykładnia tego przepisu, a w szczególności podnoszona przez skarżącego, że "średnia ocen całego okresu studiów" to średnia, o której mowa w przepisie § 49 ust. 2 lit a, b i c (łącznie) nie jest dopuszczalna. W takiej bowiem sytuacji zdanie drugie przepisu § 49 ust. 4 (drugi warunek) stałoby się zbędnym.
Średnia ocen, o której mowa w § 49 ust. 4 zdanie drugie Regulaminu Studiów w przypadku S. J. wynosi 3,41. Zatem mimo tego, że wynik studiów skarżącego, o którym mowa w przepisie § 49 ust. 3 Regulaminu Studiów wynosi 3,68 nie jest możliwe, aby skarżący na dyplomie ukończenia studiów miał wpisaną ocenę "dobry". Skarżący nie spełnił drugiego, koniecznego warunku jakim jest uzyskanie średniej ocen z całego okresu studiów co najmniej 3,5.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, na podstawie kryterium zgodności z prawem.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została w sposób zgodny z prawem.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi ustalenie znaczenia treści § 49 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 6/98 Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...].
W pierwszej kolejności, dla dokonania wykładni przywołanego przepisu zaznaczenia wymaga, że wykładnia gramatyczna jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni. W przypadku gdy wnioski z niej płynące są niejednoznaczne czy prowadzą do nielogicznego wniosku, należy tę wykładnię uzupełnić wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej czy celowościowej.
Należy dodać, że wykładnia celowościowa uznawana jest, w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów tworzącego prawo.
Bezsprzecznie określone w § 49 ust.4 Regulaminu Studiów wyrównywanie wpisywanego na dyplomie ostatecznego wyniku studiów ma także na celu nagrodzenie studentów, którzy w całym okresie studiów uzyskiwali pozytywne wyniki w nauce. Świadczy o tym także § 49 ust.6 "Komisja egzaminacyjna może podwyższyć ocenę, o której mowa w ust.2 o jeden stopień, jeżeli student z pracy magisterskiej i egzaminu magisterskiego otrzymał oceny bardzo dobre, a w ciągu ostatnich dwóch lat studiów uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,0 i nie otrzymał w tym okresie żadnej oceny niedostatecznej".
Skoro w regulaminie zdefiniowano jedynie średnią arytmetyczną wszystkich ocen uzyskanych w ciągu całego okresu studiów (§ 49 ust.2 lit. a), a następnie w kolejnych zapisach posłużono się zapisem "średnia ocen całego okresu studiów", kierując się wykładnią celowościową należy uznać, że również w przypadku stosowania § 49 ust.4 - zdanie drugie: "Student może otrzymać ocenę dobrą na dyplomie ukończenia studiów w tym przypadku, gdy średnia ocen całego okresu studiów wynosi przynajmniej 3,5." - trzeba uwzględniać średnią, o której mowa w § 49 ust.2 lit. a, a więc średnią arytmetyczną wszystkich ocen.
Stwierdzić należy, że nie można w niniejszej sprawie posługiwać się innymi zasadami obliczania średniej niż zasady ustalone w wyniku dokonanej wykładni przepisu.
Organy obu instancji zasadnie zatem, jako podstawę ustalenia oceny na dyplomie ukończenia studiów przyjęły, przy stosowaniu § 49 ust. 4 zdanie drugie Regulaminu Studiów, uzyskaną przez S. J., średnią arytmetyczną wszystkich ocen z egzaminów oraz zaliczeń z przedmiotów nie kończących się egzaminem, objętych planem studiów z uwzględnieniem wszystkich ocen niedostatecznych z ww. egzaminów i zaliczeń uzyskanych w ciągu całego okresu studiów, wynoszącą 3,41.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.