Uzasadnienie
Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Nr [...], stwierdził nieważność § 2 pkt 4 i 11 oraz § 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. w sprawie zmian w Statucie [...] Centrum Kultury.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zapis § 2 pkt 4 Statutu w brzmieniu: " § 7 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: Szczegółowy zakres działania biblioteki określa regulamin nadany przez Dyrektora CK" istotnie narusza obowiązujące prawo. Zarzut ten odniósł również do treści § 2 pkt 11, który stanowił: "§14 dodaje się ust. 6 w brzmieniu: Zastępca Dyrektora CK sprawuje bezpośredni nadzór nad [...] Biblioteką [...], a w razie nieobecności Dyrektora zarządza całością [...] Centrum Kultury i reprezentuje je na zewnątrz".
W przekonaniu organu nadzoru, biblioteki publiczne nie mogą być włączone w struktury tzw. centrów kultury, albowiem stoi temu na przeszkodzie treść art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85, poz. 539 ze zmianami). Zgodnie z tym przepisem, biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami, co oznacza, ze mogą one funkcjonować wyłącznie w formie samodzielnych jednostek organizacyjnych, na podstawie odrębnych statutów nadanych przez organizatora w oparciu o art. 11 powołanej wyżej ustawy.
Wojewoda stwierdził również nieważność § 3 uchwały, albowiem skoro uchwała nadająca statut instytucjom kultury ma charakter prawa miejscowego, to zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718) podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Skoro Rada Miejska zapis ten pominęła, to organ nadzoru uznał, że okoliczność ta stanowi istotne naruszenie prawa.
Rada Miejska pismem z dnia [...] r. wywiodła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 2 pkt 4 i 11 własnej uchwały Nr [...] z dnia [...] r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia jako niezgodnego z prawem.
W uzasadnieniu skargi Rada podniosła, że [...] Centrum Kultury zostało powołane uchwałą nr [...] w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 1997 r. Nr 110, poz. 721 ze zmianami). [...] Centrum Kultury z chwila wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora nabyło osobowość prawną i włączyło w struktury [...] Bibliotekę [...] oraz [...] Klub Kultury w [...]. Skarżąca podniosła również, że w chwili zarejestrowania [...] Centrum Kultury nie obowiązywał zakaz łączenia bibliotek z innymi instytucjami oraz bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi. Zakaz ten został wprowadzony w dniu 31 grudnia 2001 r.
W przekonaniu skarżącej zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała ma wyłącznie charakter porządkowo-organizacyjny i dotyczy istniejącej samorządowej instytucji kultury. Podważanie jej zgodności z prawem w istocie kwestionuje istnienie [...] Centrum Kultury.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W przekonaniu organu nadzoru, wejście w życie z dniem 31 grudnia 2001 r. art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach, zakazującego łączenia bibliotek z innymi instytucjami winno skutkować wyłączeniem biblioteki ze struktur instytucji kultury. Rada Miejska podejmując w dniu [...] r. uchwałę w sprawie zmian w Statucie [...] Centrum Kultury nie uwzględniła obowiązujących w tym czasie przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta prowadzona jest w oparciu o kryterium legalności.
Rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawami.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] r. stwierdzającego nieważność § 2 pkt 4 i 11 oraz § 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w sprawie zmian w Statucie [...] Centrum Kultury. Skargę na to rozstrzygnięcie wniosła Rada Miejska domagając się uchylenia rozstrzygnięcia w części, w której kwestionuje ono legalność § 2 pkt 4 i 11 uchwały.
W przekonaniu Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu nie można zarzucić, iż wskazane w nim naruszenia prawa są wynikiem wadliwej oceny uchwały Rady Miejskiej.
Uchwała w sprawie zmian w Statucie [...] Centrum Kultury została podjęta w stanie prawnym, w którym bibliotek nie można łączyć z innymi instytucjami oraz bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi. Stan taki obowiązuje od dnia 31 grudnia 2001 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o bibliotekach (Dz.U. Nr 129, poz. 1440).
Zauważyć należy, że ustawa z 27 lipca 2001 r. przewidywała długi okres vacatio legis oraz nie zawierała żadnych przepisów intertemporalnych, które zezwalałyby na funkcjonowanie bibliotek po dniu 31 grudnia 2001 r. w innych formach aniżeli wynikające ze zmienionych przepisów prawa.
W tej sytuacji organizator biblioteki, którym w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o bibliotekach jest jednostka samorządu terytorialnego, winien był podjąć działania zmierzające do dostosowania statusu biblioteki do obowiązującego stanu prawnego.
Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd uznać należało, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu podjęcia przez Radę Miejską uchwały Nr [...] w sprawie zmian w Statucie [...] Centrum Kultury, przepisy prawa uniemożliwiały funkcjonowanie [...] Biblioteki [...] w [...] jako części instytucji kultury i stąd też wprowadzenie przez organ stanowiący gminy jakichkolwiek zmian w statucie odnoszących się do biblioteki było nieuprawnione.
W ocenie Sądu zarzuty skargi odnoszące się do wprowadzenia zakazu łączenia bibliotek z instytucjami kultury po powstaniu [...] Centrum Kultury jak i posiadanie przez Centrum osobowości prawnej nie mają znaczenia w sprawie. Jak już wyżej wskazano, obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego jako organizatora bibliotek, po wejściu w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o bibliotekach, było dostosowanie funkcjonowania [...] Biblioteki [...] w [...] do obowiązującego prawa. Skoro gmina takich działań nie podjęła, to nie mogła również skutecznie dokonywać zmian w statucie instytucji kultury, które nie uwzględniały przepisów ustawy o bibliotekach. Zmiany w statucie wprowadzone z pominięciem art. 13 ust. 7 powołanej wyżej ustawy w istotny sposób naruszają prawo i stąd też organ nadzoru w ramach swoich ustawowych uprawnień słusznie je zakwestionował.
W tym stanie rzeczy, skoro Sąd uznał że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem, a wniesiona skarga nie jest zasadna, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.