Uzasadnienie
L. Z. i Z.Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej Gminie W. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej na trasie [...].
Skarżący, wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, złożyli wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że brak im środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie ponieważ prowadzą 16 ha gospodarstwo rolne o charakterze socjalnym, a na utrzymaniu mają [...] letnią [...]. Skarżąca jest po operacji [..] a skarżący ma inne schorzenia układu kostno-ruchowego. W oświadczeniu o posiadanym majątku skarżący podali, że posiadają dom o pow. 120 m2 i mieszkanie o takiej samej powierzchni, a dochód jaki uzyskują z gospodarstwa rolnego wynosi ok. [...] rocznie.
Zarządzeniem z dnia 21 maja 2015 r. (doręczonym w dniu 12 czerwca 2015 r.) Sąd wezwał wnioskodawców do przedłożenia, w terminie 10 dni, następujących dokumentów źródłowych:
- - wyciągów z posiadanych kont bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - oświadczenia o wysokości rzeczywistych dochodów z gospodarstwa rolnego za 2014 r. oraz dokumentów potwierdzających ten dochód,
- - oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje rentę, a jeżeli tak do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jej wysokość,
- - dowodów potwierdzających miesięczne wydatki poniesione na utrzymanie rodziny (woda, energia elektryczna, leki itp.),
- - dokumentów potwierdzających ewentualne obciążenia finansowe (kredyty, pożyczki, ich wysokość, przeznaczenie, wysokość spłacanych rat),
- - zaświadczenia dotyczącego pobierania stypendium przez [...],
- - zaświadczenia lub decyzji dotyczących dopłat do gruntów rolnych za [...] r.,
- - kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego za [...] r.,
- - oświadczenia dotyczącego liczby posiadanych nieruchomości budynkowych (czy jest to tylko dom czy też dom i mieszkanie) i uzyskiwanego dochodu z tytułu posiadania tych nieruchomości.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. wnioskodawcy zwrócili się o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów źródłowych o 30 dni.
Sąd, zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2015 r. (doręczonym wnioskodawcom w dniu 10 lipca 2015 r.) wniosek uwzględnił i przedłużył o 30 dni termin do złożenia dokumentów źródłowych.
Termin ten upłynął z dniem 10 sierpnia 2015 r. (ponieważ ostatni dzień terminu przypadł na niedzielę). Wnioskodawcy wezwania nie wykonali.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący posiadają [...] rocznie. Mimo deklarowanych problemów zdrowotnych wnioskodawcy nie podali, czy otrzymują renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie podali, czy otrzymują dopłaty do gruntów rolnych i w jakiej wysokości.
Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżących, a wnioskodawcy mimo bardzo długiego terminu na przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wykonali wezwania Sądu. Uniemożliwiło to ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawców i ich możliwości płatniczych.
Ponieważ skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.