Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 443/19

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 31 października 2014r. Z. S. (dalej: "wnioskodawca") zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia [...]. do dnia 31 października 2014r. w kwocie [...]zł. Wniosek zmodyfikował pismem z dnia 11 maja 2017r. domagając się wynagrodzenia za okres do dnia 11 maja 2017r. w kwocie [...] zł., a następnie pismem z dnia 15 września 2017r. domagając się wynagrodzenia za okres do dnia [...]. w kwocie [...]zł.

Postanowieniem z dnia [...]., znak [...] Starosta [...] odmówił wnioskodawcy przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w okresach od dnia [...] do dnia [...]

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ powołał się na następujący stan faktyczny.

Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu ni-[...] z dnia [...]. wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G., samochód marki [...] o nr rej. [...], został w tym dniu odholowany na parking strzeżony prowadzony przez wnioskodawcę. W dyspozycji usunięcia pojazdu wskazano jako przyczynę jego usunięcia kierowanie pojazdem w warunkach art. 178 a § 1 kk, art. 94 § 1 kodeksu wykroczeń.

W tym samym dniu funkcjonariusz Policji dokonał zatrzymania pojazdu na potrzeby postępowania karnego. W dniu [...] sporządzono protokół tymczasowego zajęcia mienia.

Postanowieniem z dnia [...]. Prokurator Rejonowy w G. orzekł o zabezpieczeniu majątkowym przyszłej kary grzywny oraz środka karnego poprzez zajęcie samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], a następnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. zajął przedmiotowy pojazd, pozostawiając go na parkingu strzeżonym należącym do wnioskodawcy i oddając zajęty pojazd pod jego dozór, a wnioskodawca rolę dozorcy przyjął.

Postanowieniem z dnia [...]., sygn. akt II K [...] Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że powyższe zabezpieczenie majątkowe upadło.

Postanowieniem z dnia [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. umorzył postępowanie zabezpieczające wobec upadku zabezpieczenia.

Postanowieniem z dnia [...]. Sąd Rejonowy w G. przyznał wnioskodawcy należność tytułem zwrotu poniesionych kosztów za przechowywanie samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] w okresie od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...]zł.

W piśmie z dnia 18 maja 2012r. wnioskodawca zwrócił się do Sądu Rejonowego w G. o zajęcie stanowiska w przedmiocie przedmiotowego pojazdu, który nadal pozostaje na jego parkingu. W odpowiedzi Sąd Rejonowy w G. pismem z dnia 31 maja 2012r. poinformował go, że nie jest organem właściwym w zakresie dysponowania pojazdem, a wszelkie roszczenia pomiędzy parkingiem a Sądem zostały uregulowane i wszelkie żądania zabrania samochodu czy uiszczenia należności winny być kierowane do właściciela, a w razie ich bezskuteczności należy zainicjować konieczne postępowanie, w tym postępowanie administracyjne, przez Starostę G. w przedmiocie orzeczenia przepadku samochodu.

W dniu [...] wnioskodawca wystawił fakturę VAT nr [...] dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia [...]. do dnia [...] za co należność została uiszczona.

W dniu 19 lutego 2013r. wnioskodawca złożył w Sądzie Rejonowym w G. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia likwidacji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] Pismem z dnia 16 maja 2014r. Sąd Rejonowy w G. poinformował wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie likwidacji niepodjętego depozytu oraz o tym, że wezwanie do niezwłocznego odbioru pojazdu zostało przesłane do osoby uprawnionej w dniu 20 sierpnia 2013r. Nadto w piśmie wskazano, że dalsze czynności będą podejmowane w terminie i trybie określonym ustawą z dnia 18 października 2006r. o likwidacji niepodjętych depozytów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. w piśmie z dnia 22 marca 2016r. wskazał, że wnioskodawca nie zawiadomił go o fakcie nieodebrania przedmiotowego pojazdu oraz że nie prowadzono postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z uwagi na fakt, iż nie wypłynęła kopia powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. z 2002r., nr 134, poz. 1133 ze zm.).

Postanowieniem z dnia [...]., sygn. I Ns [...] Sąd Rejonowy w G. orzekł przepadek pojazdu [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu G.. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 19 maja 2017r. W związku z tym postanowieniem Starosta [...] wdrożył procedurę likwidacji pojazdu.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Starosta [...] uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S., gdyż pojazd [...] o nr rej. [...] stanowił przedmiot zabezpieczenia majątkowego na potrzeby postępowania karnego zatem do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego nie mają zastosowania procedury związanie z usuwaniem pojazdów z drogi.

Zdaniem Starosty [...], na kwalifikacje prawą zaistniałego stanu rzeczy nie mogą wpływać błędy i zaniechania organów ścigania, sądu oraz organu egzekucyjnego popełnione od dnia zabezpieczenia przedmiotowego pojazdu. Uznania takiego nie może zmienić okoliczność orzeczenia prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w G. przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu G., który to akt uregulował wyłącznie stan prawny pojazdu.

Zdaniem organu I instancji również przyznanie wynagrodzenia za okres przechowywania pojazdu od daty uzyskania prawomocności orzeczenia Sądu Rejonowego w G. o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G. nie znajduje uzasadnienia, albowiem odmowa wydania pojazdu – co w tym wypadku miało miejsce - skutkuje utratą uprawienia do żądania zwrotu wydatków za okres liczony do chwili, gdy dozorca zobligowany był wydać rzecz. Organ I instancji podkreślił, że wystarczająca dla wydania pojazdu była deklaracja Starosty [...] jego odebrania, bez konieczności legitymowania się orzeczeniem o jego przepadku.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał że w analizowanym stanie faktycznym brak jest podstaw przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu sprawowanego przez wnioskodawcę we wskazanym we wniosku okresie, wyłączając z niego te okresy, za które wnioskodawca uzyskał płatności od Policji i Sądu Rejonowego w G..

Pismem z dnia [...]. wnioskodawca, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Starosty [...], żądając jego uchylenia oraz uwzględnienia jego wniosku przez wydanie orzeczenia co do istoty sprawy.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]., znak [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Sz 476/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpatrzeniu skargi wnioskodawcy, uchylił ww. postanowienie, uznając za zasadny zarzut skargi w zakresie naruszenia przez Kolegium art. 138 § 2 k.p.a. albowiem "odstąpienie przez Kolegium od obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdy organ ten nie podniósł wątpliwości co do stanu faktycznego oraz nie wskazał na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego, musiało być uznane przez Sąd za uchylenie się organu od merytorycznego rozpatrzenia sprawy".

Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia Z. S. na wyżej opisane postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. o odmowie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym do WSA w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło postanowienie organu I instancji w całości oraz przyznało wnioskodawcy kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu sprawowanego w ww. okresach od [...] do dnia [...] i odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż przyjmując, że pojazd został usunięty z drogi w dniu [...] i był przechowywany na parkingu Z. S. do dnia [...]., przy czym wynagrodzenie za okres od dnia 26 czerwca 2007r. do dnia 6 lipca 2007r. pokryła Komenda Wojewódzka Policji w S., natomiast za okres od dnia 31 lipca 2007r. do dnia 25 marca 2008r. Sąd Rejonowy w G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło wynagrodzenie na kwotę [...]zł brutto w oparciu o następujące wyliczenie:

1. - za okres od dnia [...]. do dnia 20 sierpnia 2011 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 56 dni x [...] zł = [...] zł (od [...] do 25.06.2007r) 25 dni x [...] zł = [...] zł (od 7.07. do 30.07.2017r.) 1243 dni x [...] = [...] zł (od dnia 26.03.2008r. do dnia 20.08.2011 r.)
2. - za okres od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 499 dni x [...] zł =[...] zł
3. - za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 31 grudnia 2013r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł
4. - za okres od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 31 stycznia 2014r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 31 dni x [...] zł =[...] zł
5. - za okres od dnia 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 1065 dni x [...] zł = [...] zł
6. - za okres od dnia 1 stycznia 2017r. do dnia [...] - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. [...] dni x [...] zł = [...] zł

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ustaliło wynagrodzenie adekwatne do stawek wynikających z umów uwzględniając kolejno: umowę z dnia [...] zawartą pomiędzy Z. S. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. obowiązującą w okresie od dnia 1 kwietnia 2007r. do dnia 31 marca 2009r. ([...] zł/doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t), aneksowaną w dniu 5 kwietnia 2007r. z mocą obowiązującą od dnia 1 sierpnia 2007r. ([...] zł doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t) i w dalszej kolejności umowy zawarte przez wnioskodawcę ze Starostą G. tj. umowę obowiązującą w okresie od 21 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w stawce [...] zł za dobę, umowę obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2012r. do 31 grudnia 2012r. w stawce [...] zł za dobę oraz umowę obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. w stawce [...] zł za dobę, a także umowy z G. I. obowiązujące od 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. w stawce [...] zł za dobę oraz w okresie od 1 stycznia 2017r. w stawce [...] zł za dobę.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Prokurator Rejonowy w G., zaskarżając je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z żądaniem jego uchylenia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. 1) naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017, poz.1201 z późn. zm.) dalej: "u.p.e.a.", które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niezasadne ustalenie Starosty G. jako właściwego do ponoszenia kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie pozostawania pojazdu do dyspozycji organów ścigania tj. Komendy Powiatowej Policji w G. i Prokuratury Rejonowej w G. od dnia 1 maja 2007r. do dnia 25 czerwca 2007r. oraz od dnia 7 lipca 2007r. do dnia 30 lipca 2007r. i zaliczeniu tego okresu do uzasadniającego wypłatę przez Starostę Goleniowskiego wynagrodzenia za dozór pojazdu podczas gdy niewątpliwie kosztów dozorowania pojazdu pozostającego w dyspozycji organów ścigania nie powinien ponosić starosta;
2. 2) naruszenie art. 102 § 2 u.p.e.a., które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że niewypełnienie obowiązku informacyjnego wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133, z pózn. zm.) nie jest elementem postępowania w sprawie o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu albowiem nie mieści się w przesłankach art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy okoliczność ta warunkuje przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu;
3. 3) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a., polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem dowodów na okoliczność podjęcia przez Starostę G. działań zmierzających do odbioru pojazdu z parkingu i oświadczenia Z. S. z dnia 22 lipca 2016r. o odmowie wydania pojazdu, co skutkowało niezasadnym przyznaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016r;
4. 4) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie oczywiście błędnego ustalenia faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, wyrażającego się w niezasadnym przyjęciu przy ustalaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu stawki dobowej [...] zł od 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. i stawki dobowej [...] zł za okres od 1 stycznia 2017r. do dnia [...], podczas gdy. za ten okres wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o stawki abonamentowe;

W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż regulacja prawna problematyki usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z nimi wskazuje, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym. Zadanie to wykonywane jest przez organy administracji publicznej, w części także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Jeżeli więc zadania z zakresu administracji publicznej są wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Nie można jednak uznać za zasadne, że przejęcie pojazdu do dyspozycji innych organów, wskutek czego nie jest możliwe odebranie pojazdu z parkingu, ani żadne zadysponowanie nim przez organ wyznaczający parking, powinno obciążać starostę obowiązkiem przyznania wynagrodzenia za dozór samochodu w tym czasie.

W niniejszej sprawie przedmiotowy pojazd pozostawał do dyspozycji organów prowadzących postępowanie karne (policja, prokuratura) w okresie od dnia zatrzymania rzeczy tj. 1 maja 2007r. do dnia 31 lipca 2007r. kiedy to skierowano do

Sądu Rejonowego w G. akt oskarżenia.

Niewątpliwie zatem w przyjętym przez Kolegium okresie tj. od dnia 1 maja 2007r. do 25 czerwca 2007r. oraz w okresie od 7 lipca 2007r. do dnia 30 lipca 2Q07r. Starostwo Powiatowe w G. nie było obowiązane do ponoszenia kosztów wynagrodzenia dozoru pojazdu objętego przedmiotem postępowania albowiem obowiązek ten ciążył na organach prowadzących postępowanie karne. Zgodnie bowiem z art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k wydatki Skarbu Państwa w postępowaniu karnym obejmują m.in. wypłaty dokonane z tytułu przechowywania zajętych przedmiotów i na podstawie art. 619 k.p.k wydatki te wykłada tymczasowo Skarb Państwa. Jak wynika z powyższego przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., nie ma zastosowania do rzeczy dozorowanych na potrzeby postępowania karnego co oznacza, że regulacje postępowania karnego mają w tym przypadku charakter szczególny.

Skarżący wskazuje, że Sąd Rejonowy w G. wypłacił Z. S. wynagrodzenie za przechowanie pojazdu w okresie od dnia 31 lipca 2007r. do dnia 25 marca 2008r. w kwocie [...]zł. Natomiast Komenda Wojewódzka Policji w S. uiściła wymienionemu kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 26 czerwca 2007r. do dnia 6 lipca 2007r. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zasadność uwzględnienia dokonanych wpłat przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdu.

W ocenie skarżącego nie zasługuje także na aprobatę stanowisko Kolegium o braku podstawy do wyłączenia przez Starostę G. okresu dozorowania pojazdu z powodu zaniechania przez wnioskodawcę wypełnienia obowiązku zawiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu przez właściciela. W dniu [...] kiedy została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu z drogi, obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133, z pózn. zm.) w sprawie usuwania pojazdów, które utraciło moc w dniu 18 października 2007r. związku z wejściem w życie kolejnego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów.

Na gruncie § 7 ust. 2 tych rozporządzeń, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130 a ust 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony zobowiązana była powiadomić o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że ani te przepisy ani przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., nie przewidywały wprost skutku w postaci całkowitego pozbawienia jednostki prowadzającej parking wynagrodzenia za dozór pojazdu w wypadku niedopełnienia tego obowiązku. Jednakże, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Sz 894/09, "wykładnia celowościowa wskazanego wyżej przepisu (§ 7 ust. 2 rozporządzenia) dokonana w związku z art. 102 § 2 u.p.e.a., w pełni potwierdza pogląd, że dopiero wywiązanie się z tego obowiązku uzasadnia domaganie się od tej daty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu należącego do Skarbu Państwa. Wobec tego, termin trzydniowy nie jest terminem instrukcyjnym, a zatem jego przekroczenie wpływa na ustalenie za jaki okres dozorca jest uprawniony do otrzymywania wynagrodzenia za dozór pojazdu".

Usunięcie pojazdu marki [...] [...] z drogi nastąpiło w dniu [...] zatem termin 6 miesięczny upływał z dniem [...] W terminie 3 dni od tej daty tj. do dnia [...] wnioskodawca miał zatem obowiązek powiadomić o tym Policję oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., czego nie uczynił. Dopiero pismami z dnia 5 października 2010 r. i 31 marca 2011 r. powołując się na Ustawę prawo o ruchu drogowym przesłał Staroście G. listę pojazdów usuniętych z drogi, wśród których znajdował się ww. pojazd. Jak wynika z wymienionych pism zostały one przesłane do wiadomości Komendy Powiatowej Policji w G.. Tym samym Z. S. z opóźnieniem tj. dopiero w dniu 5 października 2010 r. i tylko w stosunku do jednego z właściwych organów wypełnił obowiązek informacyjny o jakim mowa w art. 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia, warunkujący przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Prokurator wskazuje nadto, że organ II instancji w sposób dowolny ustalił wysokość i rodzaj stawek wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu w okresie od 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. ([...] zł za dobę przechowywania pojazdu) oraz w okresie od 1 stycznia 2017r. do dnia 5 lipca 2017r. ([...] zł za dobę przechowywanie pojazdu). O ile można zaakceptować koncepcję wyliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o stawki zawarte w umowach z różnymi podmiotami, których stroną był Z. S., to przyjęcie w okresie bezumownym stawek dobowych do ustalenia należnego wynagrodzenia w oparciu o umowy zawarte z innym podmiotem, w tym wypadku G. I., (którą to umowę Prokurator dołączył do skargi), należy ocenić jako niewłaściwe. Stawki dobowe są właściwe wówczas, gdy umowa jest bardziej okazjonalna, trwająca krótki czas, a przez to opłata jest wyższa, bo nie gwarantuje stałego zysku. Tymczasem pojazd dozorowany przez Z. S. przechowywany był na parkingu wiele lat i w takim wypadku do ustalenia należnego wynagrodzenia winny zostać zastosowane stawki abonamentowe.

Zauważyć należy, że wnioskodawca domagając się przyznania wynagrodzenia za dalszy okres dozorowania według wymienionych stawek, nie wykazał w jakikolwiek sposób, aby od 1 lutego 2014r. wzrosły koszty związane z dozorem pojazdu. Tym samym przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyższej stawki niż dotychczasowa za ten okres, nie znajduje uzasadnienia. Nie bez znaczenia jest również i to, że umowy z G. I. określają ryczałtowo stawkę dobową za przechowywanie pojazdu, co oznacza, że obejmują zarówno wydatki jak i wynagrodzenie, podczas gdy Z. S. wniósł o przyznanie wyłącznie wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Nadto w toku postępowania prowadzonego przez Starostę G. G. I. przedłożył wniosek z dnia 25 listopada 2017r. o przyznanie wynagrodzenia i wydatków za dozorowanie pojazdu marki [...], w którym za miesiąc przechowywania pojazdu domagał się zryczałtowanej opłaty w kwocie [...] zł. za okres od 16 września 2010r. do dnia 06 października 2017r. uznając ją za odpowiednią. Postanowieniem z dnia [...]. Starosta [...] uwzględnił wniosek w całości.

Wadliwe są również – zdaniem Prokuratora - poczynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustalenia co do zasadności wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wskazaną datę, przyjętą jako końcową datę przechowywania pojazdu, organ odwoławczy uwzględnił w uszanowaniu uprawnienia do odbioru w tym dniu pojazdu, jako jego właściciela i podjęcie faktycznej realizacji tego uprawnienia. W ocenie Kolegium wcześniejsze pismo z dnia 22 lipca 2016r. wzywające do wydania pojazdu, któremu nie towarzyszyła próba odbioru pojazdu z parkingu, jak też dalsze podjęte przez Starostę G. czynności zmierzające do oceny stanu technicznego pojazdu, stanowiły wyłącznie zapowiedź organu woli odebrania pojazdu.

Organ odwoławczy z naruszeniem przepisu art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. ocenił jako zasadne przyznanie wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu po dacie 22 lipca 2016r., kiedy to wnioskodawca odmówił Staroście G. wydania pojazdu.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że Starosta w piśmie z dnia 15 lipca 2016r. poinformował wnioskodawcę o zamiarze odebrania pojazdów, w tym pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], z parkingu w dniach 1-5 sierpnia 2016r., na co wnioskodawca pismem z dnia 22 lipca 2016r. kategorycznie odmówił ich wydania. Podkreślić należy, że pojazd na parkingu wnioskodawcy umieszczony został na podstawie umowy przechowania. Zgodnie zaś z art. 844 § 1 k.c. składający może w każdym czasie żądać wydania rzeczy oddanej na przechowanie. Nie ulega wątpliwości, że Starosta [...] jednoznacznie wyraził swoją wolę odebrania pojazdu, której wnioskodawca się sprzeciwił. Uprawnienie Starosty [...] wynikało wprost ze wskazanego wyżej przepisu i brak uprawnień właścicielskich Starosty do pojazdu w dniu 22 lipca 2016r. nie miał w tej sytuacji żadnego znaczenia, zwłaszcza że usługa przechowania pomimo wygaśnięcia umowy była nadal kontynuowana.

Z tych względów po dacie 22 lipca 2016r. wnioskodawcy nie powinno przysługiwać wynagrodzenie za dozór. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2013r. sygn. akt I OSK 1831/11 wskazał, że zwrot wydatków nastąpić może za okres dokonywania dozoru, a więc od chwili przekazania ruchomości dozorcy aż do momentu, kiedy wyda on rzecz właściwemu organowi. Odmowa wydania rzeczy powoduje, że dozorca traci uprawnienie do żądania zwrotu wydatków za okres liczony od chwili, w której zobligowany był on do wydania rzeczy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) znajdujący zastosowanie na mocy § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z treścią tego przepisu, organ egzekucyjny (starosta) przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedną z osób wymienionych w art. 101 § 1 u.p.e.a. Przepis ten, nie określa jednak żadnych kryteriów i zasad ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania. Stosownie do art. 836 k.c., jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż przechowawca zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia.

Wysokość wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju oznacza, że wynagrodzenie za dozór pojazdów w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego, najczęściej przez innych przechowawców, na terenie i w miejscu, właściwym dla przechowawcy i dla rzeczy danego rodzaju, co wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości oraz czasu przechowywania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy, jednakże w przypadku ich nie wykazania przez jednostkę wykonującą dozór, właściwych ustaleń w tej mierze dokonuje organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji wiarygodność przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od właściwie przeprowadzonej analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, w tym odpowiedniego wyboru parkingów do porównania oraz od samej argumentacji przedstawionej przez organ.

W realiach niniejszej sprawy organ szczegółowo wyjaśnił w jaki sposób i na jakiej podstawie określił wysokość stawek wynagrodzenia za dozór, ale również przedstawił wywód, z którego wynika za jaki okres wynagrodzenie za dozór skarżącemu przyznał i jakiego okresu i z jakich przyczyn nie uwzględnił.

Sąd, co do zasady, podziela wyartykułowany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pogląd, że na ustalenie wynagrodzenia skarżącego w niniejszej sprawie nie mogła mieć wpływu okoliczność, iż pojazd uczyniono przedmiotem zabezpieczenia majątkowego, w tym znaczeniu, że po ustaniu zabezpieczenia wynagrodzenie za dozór pojazdu skarżącemu nie należało. Skarżącemu zostało przyznane przez Sąd Rejonowy w G., postanowieniem z dnia [...] r., wynagrodzenie za dozór pojazdu w wysokości [...] zł, za okres od dnia 31 lipca 2007r. do dnia 25 marca 2008 r.. Po upadku zabezpieczenia pojazd był w dalszym ciągu przechowywany na parkingu strzeżonym skarżącego, co oznacza, że był on tam przechowywany na podstawie przepisów, w oparciu o które został na parkingu tym umieszczony, to jest przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ustanowienie zabezpieczenia majątkowego nie zmieniło bowiem podstawy umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym.

Oznacza to, w ocenie sądu, że na czas zabezpieczenia pojazd był wyjęty spod stosowania regulacji zawartych w ustawie Prawo u ruchu drogowym w tym sensie, że nie mógł być wydany właścicielowi po uiszczeniu opłaty za przechowanie, bowiem wydanie mogło nastąpić dopiero po wypełnieniu obowiązków związanych z ustanowieniem zabezpieczenia.

Co prawda w dokumencie stanowiącym dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi nie określono jednoznacznie, czy podstawę działania Policji stanowił w tym przypadku art. 50a, czy art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej P.r.d.), jednak z załączonych do akt dokumentów dotyczących okoliczności umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym, w tym samej dyspozycji usunięcia pojazdu, gdzie wskazano, że przyczyną był "nietrzeźwy kierujący", wnioskować należy, że zastosowanie miał art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a) i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Regulacje prawne dotyczące problematyki przymusowego usuwania pojazdów z dróg wskazują jednoznacznie, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym. Stosownie do art. 130 a ust. 5 f usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Oznacza to, że w przypadku, gdy starosta bądź powiatowe jednostki organizacyjne nie dysponują odpowiednim sprzętem oraz parkingiem, na którym mogą zostać umieszczone usunięte pojazdy, powinien powierzyć wykonanie tego zadania – na podstawie art. 130 a ust. 5 f p.r.d. w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. 2015, poz. 1445 ze zm.), podmiotowi zewnętrznemu, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. 2013, poz. 907 ze zm.) bowiem wykonanie zadania finansowane jest ze środków publicznych.

W dalszym ciągu jednak usuwanie i przechowanie pojazdów stanowi realizację zadania publicznego bez względu na podmiot, który faktycznie prowadzi parking strzeżony i wykonuje czynności związane z usuwaniem pojazdów. Jakkolwiek art. 130a ust. 10h p.r.d., wprowadzając regulację, zgodnie z którą koszty związane z usunięciem i przechowaniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie określił jednocześnie w jakim trybie i na jakich zasadach jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone mogą dochodzić zwrotu kosztów, to nie sposób przyjąć, że jednostka wykonująca zlecone zadania publiczne jest pozbawiona należnego jej wynagrodzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 747/15 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu fakt, że zadanie usuwania i przechowania pojazdów jest wykonywane także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów nie pozbawia go charakteru zadania publicznego. W konsekwencji należy uznać, że jeżeli zadania z zakresu administracji publicznej są wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 p.r.d. nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów), może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449).

W świetle powyższego wywodu, nie ulega zatem – zdaniem sądu, wątpliwości, że uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż w badanej sprawie art. 102 § 2 u.p.e.a. ma zastosowanie, nie naruszyło tego przepisu w sposób wskazany w skardze.

Oznacza to, że organ odwoławczy, ustalając wynagrodzenie na rzecz dozorcy pojazdu, winien był zastosować wskazane wyżej reguły dotyczące ustalenia jego wysokości. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, jakimi względami kierowało się przyjmując stawkę wynagrodzenia. W ocenie sądu, sposób przedstawienia przez organ zasad, jakimi się kierował ustalając wysokość wynagrodzenia należy uznać za prawidłowy.

Sąd nie podzielił w tym zakresie argumentacji skarżącego Prokuratora, iż w badanej sprawie winna mieć zastosowanie stawka abonamentowa. Podkreślić bowiem należy, że ustalając wynagrodzenie organ winien dążyć do – jak już wyżej wskazano, ustalenia wynagrodzenia w danych stosunkach przyjętego. W stosunkach polegających na przechowaniu pojazdów usuniętych z drogi w trybie przepisów ustawy Prawo ruchu drogowym powszechne zastosowanie ma stawka dzienna, co wynika również z załączonych do akt postępowania umów, zawieranych między innymi z G. I., a zatem, zdaniem Sądu, według takiej stawki powinno być liczone wynagrodzenie w niniejszej sprawie.

Chybiony jest także zarzut skargi, w którym Prokurator podnosi, iż niezasadne jest ustalenie Starosty [...] jako właściwego do ponoszenia kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie pozostawania pojazdu do dyspozycji organów ścigania, tj. Komendy Powiatowej Policji w G. i Prokuratury Rejonowej w G. od dnia [...] do 25.06.2007 r. oraz od dnia 7.07. do 30.07.2007 r. skoro z treści skarżącego postanowienie jednoznacznie wynika, iż powyższe okresy nie zostały objęte pozytywnym dla wnioskodawcy rozstrzygnięciem i mieszczą się w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 – "odmówić przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie".

Również zawarte w skardze rozważania, odnoszące się do przyznania wynagrodzenia za okres po dniu 22 lipca 2016 r. nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem do dnia orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu przez sąd, Starosta [...] nie był uprawniony do dysponowania pojazdem, ani nie posiadał legitymacji do wydatkowania środków tytułem pokrycia kosztów jego przechowania. Stąd podjęte przez niego próby ograniczenia kosztów i wcześniejszego zakończenia okresu przechowania należy uznać za przedwczesne. Podobnie za chybione sąd uznał zarzuty skarżącego odnoszące się do tego, że dokonana przez organ kalkulacja stawek nie uwzględniała wszystkich okoliczności wykonywania dozoru, w tym czasu przechowania, właściwości dozorowanego pojazdu, czy liczby jednocześnie dozorowanych pojazdów. Wyjaśnić bowiem należy, że wynagrodzenie za dozór ustalane w oparciu o zawierane umowy, na które powołał się organ miało charakter ryczałtowy, a zatem w żadnym przypadku nie uwzględniało przytaczanych przez skarżącego Prokuratora okoliczności w tym znaczeniu, że nie indywidualizowało stawki w zależności od wskazywanych czynników. Brak jest zatem podstaw do tego, aby w realiach niniejszej sprawy określając wynagrodzenie dozorcy organ miał je w taki właśnie sposób ustalać.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut braku wypełnienia przez przechowawcę spornego pojazdu obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 191, poz. 1377). Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty zawierające listę samochodów nieodebranych w 2007 r. i 2008 r. pojazdów z parkingu strzeżonego wnioskodawcy, opatrzone prezentatą wpływu do Urzędu Skarbowego w G. i do Komendy Powiatowej Policji w G. w dniu 18 czerwca 2008 r., wśród wymienionych tam pojazdów widnieje [...] o nr rej. ZGL [...]

W ocenie Sądu, okoliczności sprawy oraz opisane wyżej dokumenty pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca poinformował Komendę Powiatową Policji w G. o nieodebraniu z parkingu strzeżonego pojazdu, jak również, że informację taką złożył we właściwym Urzędzie Skarbowym, a pomimo tego właściwe dalsze postępowanie organów, w tym Starosty, nie zostało podjęte w celu uregulowania stanu prawnego przechowywanego pojazdu. Nie może obciążać prowadzącego parking strzeżony fakt, że podmiot który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, a który z całą pewnością otrzymał powiadomienie o nieodebraniu pojazdu z parkingu, nie przesłał stosownych dokumentów o których mowa w § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia. Ewentualne niedopełnienie obowiązku wynikającego z cytowanych powyżej przepisów przez Komendę Powiatową Policji w G. nie może obciążać jednostki prowadzącej parking strzeżony, zwłaszcza, iż jak wynika z akt sprawy informację o nieodebranych pojazdach ponawiał w roku 2010 i 2011.

Podsumowując, stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy rozpoznał sprawę zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Należy dodać, iż podobne stanowisko i pogląd wobec przedstawionych wyżej aspektów niniejszej sprawy wyraził tutejszy Sąd w szeregu innych spraw, opartych na podobnym stanie faktycznym (m.in. w wyrokach z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1303/18, z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 75/19, z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 289/19.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.