Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF D.P.wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu podał, że jest jedynym żywicielem rodziny i jego dochód nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2, działka rolna o powierzchni [...] arów oraz samochód osobowy marki [...] (współwłasność z konkubiną). Wynagrodzenie skarżącego z tytułu wykonywanej pracy wynosi [...] zł miesięcznie.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwaniem z dnia 23 czerwca 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, tj.:
- - zaświadczenia z PUP w przedmiocie posiadania przez konkubinę skarżącego Katarzynę Janik statusu osoby bezrobotnej oraz czy otrzymuje z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych,
- - dowodu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, woda, prąd) oraz innych niezbędnych wydatków z tego okresu,
- - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżącego i konkubinę kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2014 w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy.
W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżący nadesłał jedynie zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez K.J. statusu osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że D.P.nie wykazał należycie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.).
Czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego (referendarza sądowego) wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11).
W niniejszej sprawie wobec uznania zawartych we wniosku informacji za niewystarczające, zobowiązano wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni, określonych dokumentów i oświadczeń pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie pozytywnych przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący pomimo upływu zakreślonego terminu zobowiązania referendarza sądowego nie wykonał, co uniemożliwia dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych poprzez zestawienie osiąganego dochodu z ponoszonymi wydatkami.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.