Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku znak: [...] Prezydent Miasta odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w S. przy ul. N. w obr. [...] S., oznaczonej numerem działki [...] o pow. [...]m2 stanowiącej własność gminy Miasto S., będącej w użytkowaniu wieczystym E. M., która wnioskiem złożonym w dniu [...] r. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, ze zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu [...] r. o raz w dniu wejścia w życie ustawy tj. [...] r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości.
Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi w/w osób - art. 1 ust. 2 w/w ustawy.
W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu [...] r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości byli E. i W. L. M. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] r.
Natomiast w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001 r. nr 113, poz. 1209, ze zm.), czyli 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi byli: E. M. w udziale do [...] części, M. A. M.-K. w udziale do [...] części, D. E. M. w udziale do [...] części, J. M. M. w udziale do [...] części - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. Nr [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. L. M. zmarłym w dniu [...] r.
Z powyższego wynika, że nie są spełnione warunki wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, wobec czego brak jest podstaw formalnych do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Od decyzji organu I instancji E. M. złożyła odwołanie, w którym wywodzi, że spełnia ustawowe warunki do nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości, wobec czego wnosi o zmianę decyzji organu samorządowego w całości poprzez orzeczenie o nabyciu przez nią prawa własności rzeczonej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż z art. 1 ust. 1 i ust.2 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wynika, że o nabycie prawa własności w trybie przedmiotowej ustawy może ubiegać się jedynie taka osoba fizyczna, która była użytkownikiem wieczystym zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak i również w dniu 24 października 2001 roku. Posiadanie prawa użytkowania wieczystego musi bowiem zostać wykazane w obu w/w datach łącznie. Podobna sytuacja zachodzi także wówczas, jeżeli o nabycie prawa własności na warunkach ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. ubiega się następca prawny użytkownika wieczystego. Art. 1 ust 2 cyt. ustawy w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości wskazuje, że następstwo prawne w rozumieniu przepisów tej ustawy nie odnosi się do wszystkich użytkowników wieczystych, a jedynie do takich, którzy wykonywali swoje prawo łącznie w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r., przy czym powyższe warunki muszą być spełnione w stosunku do całej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie, odwołująca się nie wykonywała przysługującego Jej prawa użytkowania wieczystego łącznie w dniu [...] roku oraz w dniu [...] roku w stosunku do całej nieruchomości.
O ile bowiem w dniu [...] roku użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości byli E. i W. L. M. o tyle w dniu [...] roku użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości były: E. M., M. A. M. K., D. E. M. i J. M. M. w częściach ustalonych Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. Nr [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. L. M., oraz E. M. co do [...] części.
Z tych względów stanowisko organu I instancji, iż strona nie spełnia warunków do nabycia prawa własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości jest prawidłowe, a wydana przez Prezydenta Miasta decyzja zgodna z prawem. Dlatego też organ odwoławczy nie znalazł podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
Powyższą decyzję E. M. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, iż ustawa rozróżnia dwie grupy uprawnionych osób fizycznych:
- 1) te, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi nieruchomości w dniu [...] r. i w dniu [...] r.,
- 2) następców prawnych w/w osób.
Następcy prawni powinny być także użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi nieruchomości w dacie nabycia "z mocy prawa" własności tych nieruchomości, w innym bowiem razie - w przypadku nabycia użytkowania wieczystego po dniu [...] r. przez inną osobę fizyczną - prawo do nabycia tej nieruchomości na własność przysługiwałoby nie jej, lecz poprzedniemu użytkownikowi wieczystemu, co byłoby przecież nonsensem.
Nie można twierdzić, że z ustawy wynika (i to w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości), że wnioskodawca, będący współużytkownikiem wieczystym w obu "krytycznych" dniach, a aktualnie będący wyłącznym użytkownikiem wieczystym, nie może nabyć własności nieruchomości, gdyż w dniach [...] r. i [...] r. nie przysługiwało mu prawo wieczystego użytkowania "do całości nieruchomości". Twierdzenie to jest podwójnie błędne: po pierwsze - współużytkownik wieczysty nieruchomości jest użytkownikiem całej nieruchomości (wespół z innymi współużytkownikami), po wtóre zaś ustawa nie stanowi, aby wnioskodawca musiał być w "krytycznych" dniach wyłącznym użytkownikiem wieczystym. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy wystarczy, aby wnioskodawca był tylko jednym z kilku użytkowników wieczystych. i chociaż z natury użytkowania wieczystego wynika, że nieruchomość nie może być równocześnie przedmiotem własności i użytkowania wieczystego osób fizycznych (tak byłoby, gdyby z kilku uprawnionych współużytkowników wieczystych wniosek o "uwłaszczenie" złożyli tylko niektórzy), to w niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Skarżąca jest jedynym uprawnionym z ustawy użytkownikiem wieczystym.
W sprawie bezsporne jest, że skarżąca:
- 1) jest osobą fizyczną,
- 2) była w dniu [...] r. współużytkownikiem wieczystym nieruchomości,
- 3) była jej współużytkownikiem wieczystym również w dniu [...]
- 4) w dniu, w którym nabyłaby z mocy prawa własność nieruchomości, była jedynym użytkownikiem wieczystym nieruchomości,
- 5) jestem następcą prawnym pozostałych współużytkowników wieczystych.
Ustawa posługuje się pojęciem następstwa prawnego po użytkowniku wieczystym nie różnicując, czy jest to następstwo pod tytułem ogólnym (succesio generalis, jak w przypadku spadkobrania) czy też pod tytułem szczególnym (succesio singularis, jak w przypadku działu spadku). Wobec powyższego należy uznać, że skarżąca jest następcą prawnym zarówno jej męża (pod tytułem ogólnym) jak i jego rodzeństwa (pod tytułem szczególnym). Jest więc uprawniona do nabycia nieruchomości na własność a zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem przepisów art. 1 ust. 1 i 2 powołanej na wstępie ustawy.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Trafna jest też przedstawiona w niej argumentacja.
Stanowisko wyrażone w skardze znalazło zresztą potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Szerzej prawną ocenę tej sprawy przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...].
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela wyrażony w tym wyroku pogląd, iż spadkobierca osoby fizycznej, która w dacie [...]r. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości określonej w ustawie, będąc kontynuatorem jej prawa w zakresie użytkowania wieczystego spełnia warunki do uzyskania roszczenia o przekształcenie tego prawa w prawo własności.
Oznacza to, że dla wszystkich osób fizycznych, które w dniu [...] r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, o jakich mowa w art. 1 ust. 1, rozpoczął się w tej dacie początek okresu kończącego się wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., w którym winni być użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Następstwem przyjętego przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 ustawy założenia będzie stwierdzenie, że w przypadku gdy użytkownik wieczysty, dla którego w dniu [...] r. rozpoczął się okres, który kończy dzień wejścia w życie ustawy, to w jego miejsce wstępują spadkobiercy będący z mocy prawa kontynuatorami jego praw związanych z wykonywaniem prawa użytkowania wieczystego w omawianym okresie. Stąd też, jeżeli spadkobiercy ci byli użytkownikami w dacie wejścia wżycie ww. ustawy, to należy uznać, że w takim przypadku przesłanka zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy odnosząca się do posiadania przez osobę fizyczną prawa użytkowania wieczystego w dniu [...] r. i w chwili wejścia w życie ustawy została spełniona.
Odnosząc powyższe do rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że skarżąca, która w wyniku działku spadku przejęła również uprawnienia w zakresie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości pozostałych spadkobierców i w dniu złożenia wniosku o przekształcenie była jedynym użytkownikiem wieczystym całej nieruchomości spełnia warunki przewidziane ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, której są użytkownikami wieczystymi. To oznacza zaś, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odmawiająca skarżącej nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 w/w ustawy.