Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), lp. 6.2.1, załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz.
UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na R. J. i P. K. Akademia Sportowa [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Podstawę faktyczną decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2019 r. stanowiła niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Powyższe stwierdzono w dniu [...] maja 2019 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości K. autobusu marki [...] o nr rej. [...] Pojazdem kierował W. B.. Kontrolowany przewóz kierowca wykonywał na rzecz i w imieniu strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli o nr [...] z dnia [...] maja 2019 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. R. J. i P. K. wnieśli odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] lipca 2019 r., w którym zarzucili organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 4 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 (WE) oraz w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie strony, wydane rozstrzygnięcie nie uwzględnia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą.
Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12 000 złotych. Stosownie do art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
- 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
- a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
- b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
- c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409),
- d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
- 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
- 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
- 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Następnie, organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 189a § 2 k.p.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust.
- 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 32 ust 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Powołując się w dalszej części uzasadnienia na treść art. 34 rozporządzenia 165/2014, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie, w toku kontroli drogowej autobusu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, iż kierujący W. B. wraz z drugim kierowcą przejął autobus około godziny 3:00 dnia [...] maja 2019 r. w miejscowości W., tj. z bazy firmy i udał się do G. w celu podjęcia wycieczki do K.. W trakcie jazdy kierowcą był L. C., który prowadził pojazd do miejscowości ". gdzie została podjęta pozostała grupa dzieci, po czym wyruszyli do G.. Od chwili ruszenia tj. godzina 4:00, jak zeznał kontrolowany kierowca nie rejestrował czasu pracy w tachografie. Wykresówka nie znajdowała się w tachografie, zaś włożona do niego została po upływie około 4 godzin od momentu rozpoczęcia jazdy i przejechaniu ok. 150 km.
Wskazać należy, że wykresówka została włożona do tachografu przez kierowcę W. B. dopiero w miejscowości G. ok. godziny 7:00, pomimo tego, że znajdował się on w pojeździe już w trakcie jazdy ze S. do G. i był członkiem załogi pojazdu. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Ustosunkowując się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 6 k.p.a. poprzez wskazanie starego brzmienia obecnego przepisu lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, iż omyłka organu I instancji nie wpłynęła w żadnym stopniu na kwalifikację naruszenia oraz wysokość nałożonej kary pieniężnej, a co za tym idzie nie miała wpływu na merytorycznie rozstrzygnięcie decyzji.
Odnośnie zarzutu skarżącego co do naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy stwierdził, iż poruszanie się pojazdem bez włożonej karty kierowcy wyczerpuje znamiona czynu z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W. B. miał obowiązek rejestrować aktywność jako drugi członek załogi umieszczając wykresówkę w stosownym miejscu urządzenia rejestrującego, ponieważ kurs odbywał się na trasie S. - K., nie zaś na trasie G. - K.. Obecność kierowcy W. B. w pojeździe była równoznaczna z obowiązkiem rejestracji jego aktywności.
Wskazać należy, iż kierowca oddelegowany na trasie do G. [...] L. C. prowadził pojazd w załodze od momentu, kiedy W. B. wsiadł do pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że w rozumieniu przepisów pojazd prowadzony był już w załodze, w związku z czym zarzuty strony uznano za bezzasadne. Przedsiębiorca wskazał również w odwołaniu, że W. B. nie został oddelegowany do kursu na trasie do G.. W związku z powyższym nie powinien znajdować się w pojeździe. Świadczy to o braku organizacji pracy w przedsiębiorstwie, a co za tym idzie o winie przedsiębiorcy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy.
Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu i każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Zdaniem organu odwoławczego, strona winna była upewnić się, czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów.
Odnośnie możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych w niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego nie zaszły okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania. W niniejszej sprawie strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. W ocenie organu II instancji, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, iż postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c u.t.d.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Ponadto, organy obu instancji zapewniły stronie postępowania możliwość wypowiedzenia się co do zaistniałych naruszeń, jak również informowały listownie o czynnościach w toku postępowania. Kwestionowana decyzja zawierała natomiast wszystkie wymagane elementy, uzasadnienie faktyczne było kompletne, uwzględniało wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji również zawierało wszystkie wymagane elementy. W związku z powyższym zarzuty strony organ odwoławczy uznał za bezpodstawne.
Pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. R. J. i P. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Transportu Drogowego w W., zarzucając jej naruszenie:
- - art. 107 § 2 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
- - art. 7 k.p.a w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy,
- - art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niebudzący zaufania strony do organów administracji publicznej.
Zdaniem strony skarżącej, W. B. nie miał obowiązku rejestrowania swojej aktywności w sposób automatyczny na trasie od W. do G.. z uwagi na fakt, że nie był na trasie przewożony w celu podjęcia pracy "w razie potrzeby". Zgodnie z rozkładem pracy, to L. C. miał samodzielnie pokonać ww. trasę. Z kolei W. B. faktycznie rozpoczął prowadzenie pojazdu w G.., a do tego czasu nie można go traktować jako członka załogi w rozumieniu art. 5 lit. c rozporządzenia nr 561/2006. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, nawet gdyby uznać, że kierowca dopuścił się naruszenia ww. przepisu, to nie można przenosić odpowiedzialności za to działanie na przewoźnika wykonującego przewóz drogowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie podstawą przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy były przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm. zwanej dalej "u.t.d.").
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie.
Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
. Art. 92a [Przypadki naruszeń; sankcje] ust. 7 pkt 1 [...]
- 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
. Art. 92a [Przypadki naruszeń; sankcje] ust. 7 pkt 2 [...]
- 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 22 lit. b i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006; rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014: rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz.Urz.
UE L 139 z 26.05.2016, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017 r. ustanawiającego standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz.Urz. UE L 79 z 24.03.2017, str. 1),
Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie reguluje art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Zgodnie z tym przepisem kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1). Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (ust. 2). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu (ust. 3). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd (ust. 4). Kierowcy: a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu; b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: (i) pod symbolem: czas prowadzenia pojazdu; (ii) pod symbolem: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim; (iii) pod symbolem: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE; (iv) pod symbolem: przerwy lub odpoczynek (ust. 5).
Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji (ust. 7).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie w dniu [...] maja 2019 r. kontrola autobusu marki [...] o nr rej. [...] (potwierdzona protokołem kontroli z tego samego dnia) wykazała, iż kierujący W. B., zatrudniony w przedsiębiorstwie R. J., P. K. Akademia Sportowa [...] wraz z drugim kierowcą przejął autobus około godziny 3:00 dnia 30 maja 2019 r. w miejscowości W., tj. z bazy firmy i udał się do G. w celu podjęcia wycieczki do K.. W trakcie jazdy kierowcą był L. C., który prowadził pojazd do miejscowości, gdzie została podjęta pozostała grupa dzieci, po czym wyruszyli do G.. Od chwili ruszenia tj. od godziny 4:00, jak zeznał kontrolowany kierowca, nie rejestrował on czasu pracy w tachografie. Wykresówka nie znajdowała się w tachografie, zaś włożona do niego została po upływie około 4 godzin od momentu rozpoczęcia jazdy i przejechaniu ok. 150 km.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia obowiązku rejestrowania aktywności związanej z prowadzeniem pojazdu. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z cytowanym art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy (a taki znajdował się w kontrolowanym pojeździe) znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. W konsekwencji zatem wykresówki obu kierowców znajdujących się w pojeździe, powinny być umieszczone w stosownym miejscu urządzenia rejestrującego i rejestrować ich aktywność. Wykonując zatem przewóz w załodze dwuosobowej, jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, obaj kierowcy są obowiązani do rejestrowania przy pomocy urządzenia rejestrującego na wykresówce kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Kierowca nie może w takiej sytuacji odbierać odpoczynku w czasie, gdy pojazd jest prowadzony przez drugiego kierowcę. W rozpoznawanej sprawie W. B. nie rejestrował swojej aktywności w okresie od godziny ok. 03.00 do godziny ok. 7.00 w dniu [...] maja 2019 r., mimo że w tym czasie przebywał w pojeździe, a pojazd był wyposażony w tachograf analogowy. Fakt ten został prawidłowo ustalony w czasie kontroli – na podstawie odczytu danych z urządzenia rejestrującego oraz zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy. Podkreślić przy tym należy, że treść protokołu kontroli nie budziła wątpliwości, a protokół został podpisany przez W. B. bez żadnych uwag. Ustalenia dokonane w wyniku analizy danych zarejestrowanych na wykresówce kierowcy były przy tym spójne z wyjaśnieniami przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, organy prawidłowo nałożyły na stronę skarżącą karę z tytułu naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Wobec zarzutów sformułowanych w treści skargi należy również podkreślić, że rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wydawane na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., są skutkiem wprowadzenia przez ustawodawcę odpowiedzialności administracyjnej podmiotów wykonujących transport drogowy. Ma ona charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Właściwy organ jest zobowiązany nałożyć karę pieniężną w sytuacji ustalenia okoliczności związanych z przewozem drogowym uznanych przez ustawodawcę za nieprawidłowe i niedopuszczalne, niezależnie od tego, kto prowadził pojazd, jeśli tylko osobą tą przewoźnik posługuje się przy wykonywaniu działalności. Odpowiedzialność administracyjna związana z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest zależna od wystąpienia określonego skutku (od wystąpienia określonego naruszenia), przy czym organ nie ma obowiązku dowodzić związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem, a to przewoźnik powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym i prawo wiąże naruszenie przepisów.
W związku z zarzutem nieprzeprowadzenia przez organ postępowania mającego na celu ustalenie, czy zachodzą w sprawie przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c u.t.d., wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (ust. 1). Podkreślić jednak należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, ciężar dowodu w zakresie wykazania, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, spoczywa na przedsiębiorcy, który chcąc uniknąć kary za stwierdzone naruszenia powinien przedstawić takie dowody, które w sposób jednoznaczny będą świadczyć o prawidłowej organizacji pracy i dochowaniu należytej staranności w zakresie szkolenia kierowców, reagowania na stwierdzone nieprawidłowości, podejmowania środków zaradczych, aby do nieprawidłowości nie dochodziło (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 464/16).
Pojęcie "właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Konieczne jest zatem uwzględnienie bezpośrednio treści przepisów prawa unijnego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE z 4 listopada 2006 r., L 102/1), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 (obecnie nr 165/2014), zwłaszcza z rozdziału II tego rozporządzenia.
Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 (obecnie nr 165/2014), w tym przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Także z art. 33 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia nr 165/2014 wynika, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorca w świetle obowiązujących przepisów jest nie tylko zobowiązany do stworzenia takich warunków pracy kierowców, aby mogli przestrzegać przepisów dotyczących transportu drogowego, ale jest także zobowiązany do świadczenia usług transportowych zgodnie z obowiązującym prawem.
Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę. Dla przyjęcia jego odpowiedzialności wystarczające jest ustalenie, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, że nastąpiło naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1087/15).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawierał żadnych przesłanek wskazujących na możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej i takich dowodów strona skarżąca nie przedstawiła też w toku postępowania. Zawarte tak w odwołaniu, jak i w skardze wyjaśnienia strony skarżącej nie kwestionują ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zawierają jedynie polemikę ze sposobem jego subsumpcji, co nie jest wystarczające do uwolnienia się przez przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości.
Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w szczególności utrwalone w protokole kontroli okoliczności oraz zeznania świadka stanowią wystarczającą podstawę dla wykazania naruszeń, o których mowa w treści spornych decyzji. Stanowisko wyrażone w obu decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. i zgodnie z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., nie naruszając przy tym zasady dwuinstancyjności postępowania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, stosując art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 lutego 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).