Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 515/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 515/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie.

W dniu [...] r. A. S., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest rolnikiem i prowadzi z żoną gospodarstwo rolnicze. Całość dochodu z upraw zajmowana jest przez komornika. Nadto prowadzona jest egzekucja komornicza z nieruchomości i ruchomości. Jako majątek wskazał na dom o pow. [..] m2 i nieruchomość [...] ha. Samochód marki [...] jest zajęty przez komornika. Wskazał, iż dochód rodziny stanowi sprzedaż plonów ogrodniczych w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca dodał, iż szkody powstałe w gospodarstwie na skutek zalewania wodą spowodowały utratę przez kilka lat plonów ich pracy. Spowodowało to brak możliwości spłaty zaciągniętych kredytów. Prowadzone egzekucje powodują, iż rodzina ma wyłącznie środki na podstawowe potrzeby, a każdy wydatek jest dla nich wielkim obciążeniem.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 24 listopada 2014 r., zobowiązujące skarżącego do udokumentowania i sprecyzowania swojej sytuacji finansowej, A. S. nadesłał:

1. - wyciąg z rachunku bankowego [...] za wrzesień 2014r. z saldem [...] zł za październik 2014r. z saldem 0 zł, za listopad z saldem 0 zł.
2. - decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. o odmowie ustalenia skarżącemu wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na 2014 r.
3. - deklarację do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej za rok 2014 i rok 2015,
4. - faktury za energię elektryczną za okres 1.08.2014r. do 3.10.2014r. na kwotę [...] zł i na kwotę [...] zł, z dowodem ich opłacenia,
5. - potwierdzenie opłacenia w dniu 20.10.2014r. rachunków za gospodarowanie odpadami komunalnymi na kwotę [...] zł,
6. - fakturę za dostawę wody za okres 28.08.2014r. do 16.10.2014r. na kwotę [...] zł, wraz z dowodem jej opłacenia,
7. - kopię umowy preferencyjnego kredytu inwestycyjnego z dnia 29.04.2014r. zawartego z bankiem na kwotę [...] zł oraz zawiadomienie z dnia 5.07.2013r. o wypowiedzeniu tego kredytu,
8. - kopię umowy kredytu gotówkowego z dnia 31 stycznia 2005r. zawartego z [...] na kwotę [...] zł,
9. - zawiadomienie z Banku [...] z dnia 31.12.2010 r. o stanie zadłużenia skarżącego z tytuł umowy kredytu na łączną kwotę [...] zł,
10. - kopię bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 28.08.2013r. wystawionego przez [...].,
11. - zawiadomienia komornika sądowego z dnia 28.01.2014r. i 3.07.2014r.o zajęciu rachunku bankowego skarżącego w [...] i zakazie wypłat, z uwagi na wszczęcie postępowania egzekucyjnego z wniosku wierzycieli: [....].
12. - zawiadomienia komornika sądowego z dnia 3.07.2014r. o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty należności,
13. - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...]. przeciwko dłużnikowi W. S.,
14. - oświadczenie skarżącego, iż nie korzysta z pomocy społecznej oraz że pomocy takiej nie dostał w 2011 r. za wyjątkiem jednorazowego opłacenia rachunków,
15. - wniosek skarżącego z dnia [...] r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy finansowej,
16. - potwierdzenie zadłużenia skarżącego w [...] na dzień 31.12.2009 r. na kwotę [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).

Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych, aby zapewnić pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca w sposób dostateczny wykazał, że poniesienie kosztów postępowania byłoby dla niego znacznym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niego i rodziny. Wskazuje na to wysokość osiąganych przez niego dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie, a przede wszystkim obciążenie ruchomości i nieruchomości skarżącego egzekucją sądową, które to okoliczności zostały należycie uprawdopodobnione.

W tej sytuacji, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.