Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 129 § 2, art. 134 kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia W. S. na postanowienie z dnia [...] r., nr [...], Wójta Gminy K. opiniujące negatywnie projekt podziału działki nr [...], obręb G., - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i pozostawiło zażalenie bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 141 § 2 kpa zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone stronie pod adresem wskazanym do korespondencji w dniu [...] r., co potwierdził uprawniony do odbioru S. Z. Termin do wniesienia zażalenia liczony zgodnie z art. 57 § 1 kpa upłynął w dniu [...] r., Zażalenie natomiast zostało złożone w dniu [...] r. Strona w postanowieniu z dnia [...] r. została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia i nie podlega rozpatrzeniu.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z powodu "długiej drogi do N." nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podając adres dla doręczeń korespondencji na terenie Polski, strona powinna liczyć się z tym, że korespondencja będzie docierała do niej z opóźnieniem.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. S. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 kpa polegające na odmowie organu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K., oraz naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na tym, że odmowa przywrócenia terminu pozbawiła go możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 kpa). Pozostawienie zażalenie bez rozpoznania pozbawiło skarżącego możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku o podział działki nr [...] w G. Skarżący zarzucił nadto, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji, a w zażaleniu uprawdopodobnił powód nie dotrzymania terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. Wskazał, że na stałe zamieszkuje w N. Nie może to być jednak powodem dyskryminacji w postępowaniu administracyjnym. W celu uproszczenia postępowania podał adres do korespondencji w Polsce, jednak postanowienie, które otrzymał od swojego znajomego przebyło długą drogę do N. gdzie mieszka.
Skarżący stwierdził, że nieprawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż podając adres do doręczeń w Polsce pozbawił się możliwości oddziaływania na procedurę administracyjną w odpowiednim terminie jako strona oraz to, że istnieją możliwości komunikacyjne pozwalające na szybkie przekazanie kopii pism. Z racji wieku i predyspozycji własnych nie dysponuje komputerem, ani nie umie obsługiwać odpowiednich programów, stąd musi liczyć na tradycyjny sposób przekazywania dokumentów za pomocą poczty.
Nadto skarżący podał, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 134 § 2 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie dokonał oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, czym naruszył przepisy procedury administracyjnej, pozbawiając go konstytucyjnych praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W treści zażalenia z dnia [...] r. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] r., W. S. zawarł wniosek o przywrócenie terminu stwierdzając, że "Jednocześnie w przypadku nie dotrzymania terminu 7 dni na złożenie zażalenia proszę o przywrócenie terminu".
Przepisy procedury administracyjnej nakazują organowi odnieść się do wszystkich wniosków procesowych składanych przez strony postępowania. Skoro strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, to winien on być rozpoznany przez organ na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jest to postępowanie incydentalne, ale jego wynik ma istotne znaczenie dla strony, ponieważ albo zamyka, albo otwiera drogę do dalszych czynności procesowych - w niniejszej sprawie do kontroli instancyjnej orzeczenia organu I instancji.
O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, natomiast gdy dotyczy to terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia o tym ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 kpa).
W rozpoznawanej sprawie organ odniósł się do wniosku strony o przywrócenie terminu w uzasadnieniu innego rozstrzygnięcia, a mianowicie stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Takie postępowanie jest nieprawidłowe, ponieważ w sytuacji, w której wniesienie środka zaskarżenia jest połączone z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 kpa) organ II instancji musi w pierwszej kolejności wydać postanowienie dotyczące przywrócenia terminu, a następnie dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może orzec, że środek zaskarżenia wniesiony został z naruszeniem obowiązującego terminu.
Poza tym naruszeniem procedury było zamieszczenie rozstrzygnięcia w uzasadnieniu orzeczenia, a nie w jego sentencji albowiem uzasadnienie wyjaśnia faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast istotą (treścią) rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.