Uzasadnienie
M. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie wydane z upoważnienia Rektora Uniwersytetu przez Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu, dotyczącego przyznania indywidualnej organizacji studiów oraz udzielenia wyjaśnień w przedmiocie wydania indeksu osobie nieuprawnionej, za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Takim przepisem szczególnym jest art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 poz. 1842 ze zm.), dalej: "p.s.w.", zgodnie z którym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 ust. 1 p.s.w., polega na zachowaniu przez organy minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej; nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (vide: Komentarz do art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, Hubert Izdebski, LEX 2015).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Rektora US w przedmiocie uznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dziekana Wydziału Humanistycznego US dotyczącego przyznania skarżącej indywidualnej organizacji studiów oraz udzielenia wyjaśnień w przedmiocie wydania indeksu osobie nieuprawnionej za nieuzasadnione.
Jak wynika z § 24 Regulaminu studiów US stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia Regulaminu studiów na Uniwersytecie sprawy dotyczące przyznawania indywidualnej organizacji studiów na wniosek rozstrzygane są w drodze decyzji dziekana. A zatem, na podstawie art. 207 § 1 p.s.w. do tych spraw mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 37 k.p.a. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania) organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Nie określa on jednak w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia, rozpoznający zażalenie na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) organu, ma to zażalenie rozstrzygnąć. Podzielając jednak powszechnie przyjęte w orzecznictwie i nauce prawa stanowisko, należy wskazać, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o którym mowa w art. 123 k.p.a. Postanowienie to jest zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii, wynikających w toku postępowania, lecz nierozstrzygających sprawy co do istoty. Nie jest to także postanowienie kończące postępowanie, a w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego brak jest uregulowania, które ustanawiałoby prawo wniesienia zażalenia na takie postanowienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001r., sygn. akt IV SA 572/99, opubl. ONSA 2002/3/116; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. I OSK 306/05, opubl. Lex nr 196463).
Biorąc powyższe pod uwagę należy zatem wskazać, że postanowienie o uznaniu zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ za nieuzasadnione, wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., jest niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji (nie przysługuje na nie zażalenie), nie kończy postępowania w sprawie i nie jest także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Z tego też względu nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Nie ma bowiem waloru postanowienia, o którym mowa w powołanym powyżej art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.
Tytułem wyjaśnienia wskazać również należy, że co prawda organ II instancji pouczył stronę o prawie zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego, jednakże pouczenie to było błędne. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi nie tworzy prawa do skargi. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Właściwości sądu administracyjnego nie można natomiast wyprowadzić z wadliwego pouczenia organu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2016 r. o sygn. akt II OSK 228/16).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.