Uzasadnienie
Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia [...] w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 24f ust.1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r.,Nr 142, poz. 1591 ze zm./ i art. 190 ust.1 pkt 2a i ust.2 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw /Dz.U. z 2003r. Nr 159, poz. 1547 ze zm./ stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w Okręgu Wyborczym Nr [...] radnego S. U..
Powyższa uchwała została podjęta na wniosek Wojewody, który pismem z dnia [...] Nr [...], wezwał Radę Miejską do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego S. U.. Wojewoda wskazał, że radny jako prezes [...] prowadzącej działalność gospodarczą na gruntach stanowiących własność gminy będących w użytkowaniu wieczystym spółdzielni narusza zakaz wynikający z art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
S. U. pismem z dnia [...] wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa powyższą uchwałą. Rada ta uchwałą Nr [...] z dnia [...] podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uchwale z dnia [...] o wygaśnięciu mandatu radnego S. U..
S. U., po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezesem Zarządu [...] jest od [...], a radnym został wybrany w [...]. Spółdzielnia ta nabyła od gminy grunty w wieczyste użytkowanie w [...]. W okresie sprawowania mandatu radnego gminy [...], [...] nie osiągnęła żadnych korzyści w prowadzonej działalności w formie zwolnień i umorzeń podatkowych, a skarżący nie naruszył obowiązującego prawa.
Prawo wieczystego użytkowana zbliżone jest do prawa własności. Zgodnie z art. 233 kc korzystanie przez wieczystego użytkownika gruntu należącego do jednostki samorządu terytorialnego ograniczone jest tylko przez ustawę, zasady współżycia społecznego i umowę zawartą z tą jednostką. Wieczysty użytkownik może w tych granicach korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób, również właściciela.
Celem regulacji zawartej w art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym jest zapobieganie wykorzystaniu funkcji radnego do osiągnięcia korzyści z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skoro radny nabył użytkowanie wieczyste przed wyborami do rady gminy, nie zachodzi przesłanka z art.24 f ust.1 tej ustawy. Użytkowanie wieczyste stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, tak więc nie jest to korzystanie z mienia komunalnego w rozumieniu powyższego przepisu.
Przepis art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania w przypadku użytkowania wieczystego /por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2030r. w sprawie SA/Rz 1169/03/.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie podnosząc, że S. U. w dacie objęcia mandatu radnego Rady Miejskiej był Prezesem [...]. Z posiadanych dokumentów wynika, że Spółdzielnia ta prowadzi działalność gospodarczą na mieniu gminnym w formie użytkowania wieczystego. W związku z powyższym S. U. nie może być radnym stosownie do przepisu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego S. U., Rada Miejska została zobowiązania przez Wojewodę w trybie art. 98a ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie Rada Miejska uznała, że radny S. U. będąc Prezesem [...], która prowadzi działalność gospodarczą na gruntach należących do gminy [...] oddanych spółdzielni w użytkowanie wieczyste, naruszył zakaz wynikający z przepisu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zdaniem Sądu radny S. U. nie naruszył zakazu wynikającego z tego przepisu, dlatego brak było podstaw do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego na podstawie art. 190 ust.1 pkt 2a i ust.2 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin rad powiatów i sejmików województw /Dz.U. z 2003r. Nr 159, poz. 1547 ze zm./.
Zgodnie z at. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. z 2010r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
W ocenie Sądu, nieruchomość stanowiąca własność gminy oddana w użytkowanie wieczyste, nie jest objęta hipotezą art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
Istotę użytkowania wieczystego określa art. 233 kc, który stanowi, że w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach może swoim prawem rozporządzać.
Użytkowanie wieczyste jest więc prawem zbliżonym do prawa własności i stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w zakresie przewidzianym umową z wyłączeniem uprawnień właściciela. Korzystanie z mienia oddanego spółdzielni w użytkowanie wieczyste nie jest więc równoznaczne z korzystaniem z mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż właściciel /gmina/ oddając swe mienie w użytkowanie innej osobie, pozbawia się władztwa nad tym mieniem i nie może ingerować w sposób jego wykorzystania przez użytkownika, jeśli ten nie narusza przepisów prawa lub warunków umowy /por. wyroku w podobnych sprawach/.
Przepis art. 24f ust.1 cyt. ustawy, dotyczy radnych, którzy bezpośrednio korzystają z mienia komunalnego, w postaci np. dzierżawy czy jako ajenci.
Należy więc uznać, że Prezes [...] prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającej w użytkowaniu wieczystym grunty należące do gminy, nie prowadzi działalności gospodarczej wspólnie z innymi osobami na gruntach komunalnych w rozumieniu cytowanego przepisu.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 147 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.