Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 4 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), odmówił przyznania T. K. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w pkt 10 złożonego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, określającym ilość osób w gospodarstwie domowym, T. K. wskazała [...] osoby, tj. [...]. Nie uwzględniła jednak dochodów pracującej córki. Pomimo otrzymania wezwania do dostarczenia danych o dochodach córki T. K. tego nie uczyniła w wyznaczonym terminie.
T. K. złożyła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podała, że we wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazała [...] osoby prowadzące gospodarstwo domowe bowiem córka pracuje, studiuje zaocznie i często z tego powodu wyjeżdża mieszkając na opłacanej z własnych dochodów stancji. W kosztach utrzymania mieszkania partycypuje jedynie w [...] części.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że:
- - T. K. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], spełnia więc wymagania z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako osoba uprawniona do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy,
- - posiadany lokal mieszkalny użytkuje wspólnie z [...], którzy prawo do zamieszkiwania w tym lokalu wywodzą z prawa osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy.
- - jedno z dzieci jest pełnoletnie, studiuje zaocznie i pracuje zarobkowo.
Powołując się na art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Kolegium uznało, że członkowie rodziny T. K. tworzą gospodarstwo domowe dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów strony, że z gospodarstwa domowego można wykluczyć małżonka wnioskodawczyni, który deklaruje, że mieszka w wydzielonym pokoju i nie ponosi kosztów związanych z zajmowanym lokalem i nie wywiązuje się z ciążących na nim obowiązków alimentacyjnych wobec dzieci oraz córki, która jest pełnoletnia, studiuje zaocznie poza miejscem zamieszkania i zarobione pieniądze przeznacza w większości na swoje utrzymanie. Według organu, podjęcie przez dziecko studiów w miejscowości innej niż miejsce zamieszkania nie oznacza utraty uprawnienia do korzystania z mieszkania rodziców w trakcie trwania nauki, a co za tym idzie dziecka będącego w takiej sytuacji nie można wykluczyć z gospodarstwa prowadzonego przez rodzinę.
Ponadto, organ zauważył, że małżonkowie nie posiadają prawomocnego wyroku sądu o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód lub separację jak i rozdzielności majątkowej. Stosownie zaś do art. 11 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2002 r., Nr 71, poz. 733) wnioskodawczyni będąc najemcą mieszkania z zasobów gminy, nie może decydować o podnajmie albo oddaniu do bezpłatnego użytkowania lokalu lub jego części osobom stale z nią zamieszkującymi i innym osobom, bez zgody właściciela.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wykładnia art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych daje podstawy do zajęcia stanowiska, jakie w sprawie przyjął organ I instancji. Powyższy przepis ustawy upoważnia organ do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego w przypadku odmowy złożenia oświadczeń o stanie majątkowym wszystkich członków gospodarstwa domowego. Dane te są niezbędne do ustalenia wysokości dochodów gospodarstwa domowego, a co za tym idzie wysokości należnego dodatku mieszkaniowego.
T. K. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o rozstrzygnięcie, czy córka S. K. oraz mąż S. K. mają obowiązek wykazywać dochody w sprawie ubiegania się przez skarżącą o przedmiotowy dodatek mieszkaniowy w sytuacji, gdy przy obliczaniu zasiłku okresowego byli traktowani jako osoby prowadzące odrębne gospodarstwo domowe.
Uzasadniając skargę T. K. podniosła, że wyrokiem sądu z dnia [...] zniesiona została ustawowa wspólność małżeńska łącząca ją ze S. K.. Ponadto, uzyskała orzeczenie przyznające na rzecz dzieci alimenty od męża, z którym od dawna prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
Skarżąca wyjaśniła, że również córka S. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe – podjęła pracę, celem kontynuowania studiów w systemie zaocznym. Jako osoba dorosła partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, ale tylko w części.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że z gospodarstwa domowego skarżącej nie można wykluczyć małżonka oraz pełnoletniej pracującej córki. Podstawy do wyłączenia męża z gospodarstwa domowego strony nie stanowi wyrok sądu o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.) uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje, od kryterium dochodowego (art.
- 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).
Generalną zasadą jest, że ustalenie dochodu przypadającego na członka rodziny osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego następuje poprzez złożenie w urzędzie gminy deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) → art. 7 ust. 1 ustawy i §5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
U podstaw argumentacji uzasadniających podjęcie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stało uznanie, że T. K. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podała nieprawidłową ilość osób tworzących gospodarstwo domowe, tj. nie obejmującą córki i męża skarżącej, wbrew regulującym tą kwestię postanowieniom art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz fakt, iż skarżąca pomimo wezwania nie podała dochodów wszystkich członków gospodarstwa domowego (córki), w związku z tym zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej przyznanie wnioskowanego dodatku w oparciu o art. 7 ust. 4 w/w ustawy.
Zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.
Treść przywołanego przepisu wskazuje, że aby uwzględnić osobę w skład gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, muszą zaistnieć łącznie trzy stany faktyczne. Osoba taka musi:
- - zamieszkiwać stale z wnioskodawcą,
- - stale z nią gospodarować,
- - prawo do zamieszkiwania w lokalu wywodzić z prawa osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy.
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie wskazuje rodzaju dowodów, które mogą posłużyć do wykazania wystąpienia przesłanek opisanych w art.
4. Zatem do uznania, że dana osoba nie prowadzi gospodarstwa domowego wspólnie z osobą wnoszącą o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie jest z mocy ustawy konieczne wykazanie się tylko takimi dokumentami jak prawomocny wyrok orzekający o rozwiązaniu małżeństwa lub prawidłowo zawarta umowa podnajmu części lokalu mieszkalnego. Nawet bowiem wyrok orzekający o rozwiązaniu małżeństwa nie przesądza o tym, czy byli małżonkowie dalej wspólnie nie zamieszkują i wspólnie nie gospodarują. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie determinuje sposobu dowodzenia określonych faktów. W sytuacjach wątpliwych daje organom także prawo przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z której to możliwości w rozpoznawanej sprawie nie skorzystano.
Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, postanowienia art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie uzasadniają wyprowadzenia tezy, że pełnoletniego dziecka, które pracuje, podjęło studia zaoczne poza miejscem zamieszkania i nie utraciło uprawnień do korzystania z mieszkania rodziców w trakcie trwania nauki, nie można wykluczyć z gospodarstwa prowadzonego przez rodzinę.
Możliwość uznania osoby studiującej i przebywającej poza miejscem stałego zamieszkania stała się przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w składzie 5 sędziów w dniu 20 maja 2002 r. podjął uchwałę (sygn. OPK 21/02, ONSA 2003/1/12), w której uznał, że "osoba studiująca i przebywająca poza miejscem stałego zamieszkania może być zaliczona do osób stale zamieszkujących i gospodarujących wspólnie z wnioskodawcą ubiegającym się o przyznanie dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych". Stwierdzenie to nie oznacza, że osobę taką należy zaliczać do osób tworzących gospodarstwo domowe, a jedynie, że może być ona do takiej kategorii osób zaliczona, co nie wyklucza sytuacji odmiennej.
To, czy córka skarżącej zamieszkuje i wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe z T. K. winno być ustalone w trakcie postępowania administracyjnego. Skoro skarżąca jak i S. K. oraz S. K. składają przed organami prowadzącymi postępowanie zgodne oświadczenia, iż nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego to negacja tego stanu rzeczy tylko w oparciu o niewłaściwie zinterpretowany przepis art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, musiała być uznana przez Sąd za prawnie nieuzasadnioną.
Wobec tego należało uznać, że kwestionowane decyzję podjęte zostały w wyniku błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, konsekwencją czego organy nie podjęły, niezbędnych w ocenie Sądu, kroków umożliwiających zweryfikowanie złożonych w sprawie oświadczeń, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).