Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2021 r. nr [...], Prezydent Miasta S., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania w związku ze składowaniem odpadów niezgodnie z przeznaczeniem na nieruchomości gruntowej o numerze geodezyjnym [...], obręb [...] miasta S., przy ulicy [...] orzekł o konieczności usunięcia odpadów o wyszczególnionych kodach. Na mocy powyższej decyzji nałożył też na [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółkę Akcyjną z siedzibą w S., obowiązek usunięcia powyższych odpadów oraz określił termin ich usunięcia na 60 dni licząc od dnia, w którym przedmiotowa decyzja albo decyzja organu wyższego stopnia stanie się ostateczna.
Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w S.. Natomiast w dniu w dniu 3 stycznia 2022 r. Spółka [...] wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że organ I instancji podejmował w nieprawidłowy sposób próby doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, bowiem pracownicy spółki mieli stwierdzić, że we wskazanych datach prób doręczenia decyzji, w siedzibie Spółki nie było żadnego gońca z Urzędu Miasta S.. Jako dowód wskazano we wniosku na możliwość zapoznania się z monitoringiem firmy. Wraz z powyższym wnioskiem Spółka wniosła także odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S..
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z [...] maja 2022 roku nr [...], na podstawie art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. - Dz. U. z 2021 roku, poz. 735) w związku z art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (j. t. - Dz. U. z 2021 roku, poz. 2095 ze zm.) orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Kolegium wskazało, iż o ewentualnym przywróceniu terminu decyduje uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie uprawdopodabniają, aby uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Strona wskazała, że w okresie, w którym przesyłka zawierająca decyzję miała być awizowana w siedzibie spółki cały czas był obecny któryś z pracowników i żaden z nich nie potwierdził, aby w siedzibie spółki był goniec z Urzędu Miasta S.. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w siedzibie spółki było dwukrotnie pozostawione zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki i o możliwości jej odbioru w siedzibie organu, zaś niemożność odbioru przesyłki wynikała z faktu braku osoby upoważnionej do odbioru przesyłki.
Z akt sprawy wynika również, że także przy doręczaniu wcześniejszych przesyłek były problemy z ich odbiorem i konieczne było pozostawianie zawiadomienia (awiza) o możliwości odbioru przesyłki w siedzibie organu. Z drugiej strony wskazany przez skarżącą dowód w postaci monitoringu siedziby firmy, bez jego załączenia do wniosku, nie świadczy o tym, że faktycznie nie istnieje dowód na okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do sądu administracyjnego zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- 1) art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, w której Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego,
- 2) art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie przez organ wadliwej oceny dowodów i przyjęcie, że skutek doręczenia decyzji Prezydenta Miasta S. nastąpił w dniu [...] listopada 2021 r., a zatem termin na wniesienie odwołania upłynął z końcem 1 grudnia 2021r., podczas gdy Skarżący powziął wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji z odwołania Prokuratury Okręgowej w S., a następnie z dniem [...] grudnia 2021 r. powziął wiedzę o niedoręczeniu mu tej decyzji przez organ.
Wskazując na powyższe Skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zapisu monitoringu, który z dnia [...] i [...] listopada 2021r., na okoliczność wykazania braku podjęcia przez pracowników Urzędu Miasta w S. próby doręczenia do siedziby Spółki jakiejkolwiek przesyłki.
Organ administracji odpowiadając na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z [...] sierpnia 2022 roku Prokurator Okręgowy w S. wniósł o oddalenie skargi wskakując, iż zapis z monitoringu nie stanowi ciągłości a składa się z licznych odrębnych zapisów nie przekraczających niekiedy 1 minuty. Nie stanowi więc dowodu na potwierdzanie twierdzeń skarżącej Spółki.
Natomiast w piśmie z [...] września 2022 r. pełnomocnik Spółki wskazał, że jej monitoring działa w ten sposób, że nagrywa wyłącznie ruch. W sytuacji, w której w obszarze działania kamer nie zarejestrowano ruchu, wówczas urządzenie nie nagrywa. Nagrywanie rozpoczyna się w momencie zarejestrowania ruchu. Załączone do skargi nagrania zostały wykonane w czasie, gdy kamera zarejestrowała ruch - w pozostałym okresie nagrywanie nie uruchomiło się z uwagi na brak osób bądź pojazdów w obrębie działania kamer.
Pismem z [...] września 2022 r. Kolegium uzupełniło akta sprawy o odpis decyzji tego organu z [...] maja 2022 roku, na mocy której, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w S. uchylono decyzję organu I instancji oraz przekazano mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapadłe po stwierdzeniu przez organ odwoławczy, że wnioskującą Spółka nie uprawdopodobniła, iż do uchybienia terminu doszło bez jej winy.
Matrialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – k.p.a.), który przewiduje możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania konkretnej czynności przed organem administracji publicznej, w tym do wniesienia odwołania. Strona zwracająca się z takim wnioskiem musi jednak uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Przy czym co do zasady wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej wcześniejsze dokonanie danej czynności i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać czynność. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (t.j.
Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) stanowiąc, iż w przypadku uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia między innymi odwołania, organ administracji informuje o tym stronę, aby umożliwić jej złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Aby móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło (por. np. Wyrok NSA z 7 maja 2020 r. sygn. akt. I OSK 1696/19). Tym samym punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie. Wniosek o przywrócenie terminu złożony mimo braku uchybienia terminowi jest bowiem niedopuszczalny. W sytuacji, gdy termin do dokonania czynności (wniesienia odwołania) w ogóle nie rozpoczął swojego biegu nie może być mowy o jego uchybieniu. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymaga prawidłowość doręczenia skarżącej decyzji z dnia 22 października 2021 roku.
W ocenie Sądu zwrócić należy uwagę, że warunkiem przyjęcia przez organ fikcji doręczenia pisma jego adresatowi (art. 44 § 4 k.p.a.) jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi istnieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym lub właściwym urzędzie właściwej gminy przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza lub doręczyciela.
Organ odwoławczy weryfikując doręczenie decyzji Spółce ustalił, iż pracownik Urzędu Miasta S. (goniec) podejmował dwukrotne próbę doręczenia decyzji w siedzibie spółki, każdorazowo pozostawiając informację o miejscu i terminie odbioru awizowanej przesyłki zawierającej decyzję. W aktach sprawy na potwierdzenie dokonywania tych czynności znajdują się kopie awiz oraz notatka służbowa. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przesyłki zawierającej decyzję skutek doręczenia nastąpił dnia [...] listopada 2021 r. To zaś oznacza, że w stosunku do spółki termin na wniesienie odwołania upłynął z końcem [...] grudnia 2021 r.
W aktach sprawy administracyjnej znajduje się kopia awizo, w którego treści wskazano, że z powodu braku możliwości doręczenia pisma zostało ono złożone w Urzędzie Miejskim w S. na okres 7 dni, licząc od dnia [...] listopada.
W kolejnym awizo poinformowano natomiast adresata, iż z powodu braku możliwości doręczenia, pismo zostało złożone w Urzędzie Miejskim w S. na okres 14 dni licząc od dnia [...] listopada 2021 r. a odbiór pisma ma nastąpić do dnia [...] listopada 2021 r. W przypadku nieodebrania przez adresata pisma w wyznaczonym terminie, doręczenie będzie uważane za dokonane.
Jak wynika z notatki służbowej z [...] listopada 2021 r. sporządzonej przez intendenta z zespole do doręczenia, pismo adresowane do spółki z powodu braku możliwości doręczenia pisma adresatowi, zostało złożone na okres 14 dni, licząc od dnia [...] listopada 2021 r. w Urzędzie Miejskim w S.. Adresat nie podjął pisma w wyznaczonym terminie. W związku z tym doręczenie uważane jest za dokonane z dniem [...] listopada 2021 r.
Natomiast z pisemnego wyjaśnienia sporządzonego w dniu [...] grudnia 2021 r. przez doręczyciela wynika, że działania mające na celu dostarczenie korespondencji podjął on w dniu [...] listopada 2021 r. pomiędzy godziną 11:00 a 12:00 podjął. Taką datę powyższej czynności potwierdza też adnotacja przy podpisie doręczyciela na awizo.
Skoro próbę doręczenia przesyłki podjęto w dniu [...] listopada 2021 r., adnotacje na awizo dotyczące daty, od której należy liczyć terminu w toku doręczania ([...] listopada) należy uznać za wadliwe i wprowadzające w błąd.
Organ odwoławczy dokonując weryfikacji prawidłowości doręczenia decyzji nie ocenił także prawidłowości dokonanej czynności pod kątem zachowania innych zasad, wynikających z art. 44 § 2 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
Jak wskazuje się w orzecznictwie fakt pozostawienia takiego zawiadomienia musi wynikać w bezsporny sposób z potwierdzenia odbioru sporządzonego przez osobę dokonującą doręczenia. (zob. np. wyrok NSA z 28 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 23/97). Ma to szczególnie istotne znaczenie ze względów dowodowych i skutków prawnych doręczenia w sytuacji, gdy strona twierdzi, że doręczyciel przesyłki zawierającej decyzję administracyjną, nie doręczył jej awizo.
Nie można uznać, iż przesyłkę z decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2021 roku skutecznie doręczono Spółce w trybie zastępczym, skoro organ nie dysponuje dowodem zachowania wymogów doręczenia określonych w art. 44 § 2 k.p.a. Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strona takiemu domniemaniu przeczy, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela (tak. np. wyrok NSA z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 2983/18).
W aktach badanej sprawy brak jest dowodu pozwalającego stwierdzić, gdzie pozostawiono awizo. Taka informacja powinna wynikać z treści zawiadomienia o złożeniu pisma i być odnotowana (sporządzona) bezpośrednio w dacie doręczenia przesyłki. Przy czym z treści znajdujących się w aktach sprawy kopii awizo nie wynika, aby w ogóle miejsce dla takiej informacji przewidziano. Powyższego nie mogło zastąpić przywołane powyżej oświadczenie doręczyciela z dnia [...] grudnia 2021 r. (tj. dokument powstały przeszło dwa miesiące po podejmowanych próbach doręczenia), w którym oświadczył on, iż nie został wpuszczony do budynku a z uwagi na, że na budynku nie ma skrzynki pocztowej awizo pozostawił zabezpieczone w koszulce biurowej i gumką recepturką zawieszone na klamce. Tym bardziej takiego warunku nie spełnia notatka służbowa intendenta w zespole do spraw doręczeń z dnia [...] listopada 2021 r., w której wskazuje się, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszczono w skrzynce na korespondencję /na drzwiach mieszkania/ adresata.
A także, iż powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki umieszczono w skrzynce na korespondencję /na drzwiach mieszkania/ adresata. Po pierwsze nie jest jasne na jakiej podstawie intendent powyższe ustalił. Po wtóre czym innym jest pozostawienie korespondencji w skrzynce a czym innym na drzwiach.
W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Kolegium jawi się jako przedwczesne, albowiem organ winien był w pierwszej kolejności należycie wnikliwie ocenić prawidłowość doręczenia. Przy czym ustalenia powyższe nie powinny następować w oparciu o kopie jedynie pierwszych stron zawiadomień o złożeniu pisma (a tylko takie znajdują się w aktach sprawy), albowiem nie jest wykluczone, iż na ich odwrocie znajdują się dodatkowe adnotacje. Dopiero ocena zawiadomień w kompletnym (pełnym) stanie daje możliwość oceny opisanych powyżej wyjaśnień doręczyciela. Rozpatrując ponownie wniosek o przywrócenie terminu organ winien też uwzględnić skutki dla takiego postepowania wynikające z jego decyzji kasacyjnej z [...] maja 2022 r., która zapadła po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w S..
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 tej ustawy.
Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.