Uzasadnienie
Rada Powiatu w dniu [...]r., na podstawie art. 12 pkt 8 lit. i ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm., dalej zwanej u.s.p.), art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust 5a, art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm, dalej zwanej u.s.o.) oraz § 1 ust. 1 załącznika nr 5a - Ramowy statut publicznego technikum do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624, ze zm., dalej zwanego rozp.), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie połączenia techników wchodzących w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w jedną szkołę [...].
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Nr [...], Wojewoda stwierdził nieważność powyższej uchwały.
W uzasadnieniu zaznaczył, iż na gruncie przepisów ustawy o systemie oświaty ustawodawca nie przewidział sytuacji połączenia szkół wchodzących w skład zespołu w jedną szkołę, wobec czego Rada Powiatu podejmując przedmiotową uchwałę działała bez podstawy prawnej. Organ nadzoru powołując się na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 1994 r. (sygn. akt W 7/94) oraz wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 marca 1998 r. (sygn. akt II SAB/Łd 57/96) wskazał, że naruszona została wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności.
Ponadto organ podniósł, że z § 1 przedmiotowej uchwały Rady Powiatu wynikało, że połączenie techników wchodzących w skład zespołu szkół miało doprowadzić do powstania jednej szkoły ponadgimnazjalnej o nazwie [...], jak również skutkować rozwiązaniem istniejącego dotychczas Zespołu Szkół. Powstanie szkoły wymaga natomiast aktu założycielskiego, nadania pierwszego statutu, a rozwiązanie zespołu szkół -uzyskanie zgody kuratora oświaty, których to warunków Rada Powiatu nie dopełniła.
W dniu [...] r. Rada Powiatu wniosła na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że zarzut podjęcia przedmiotowej uchwały bez podstawy prawnej nie jest zasadny. Stosowna podstawa prawna istniała. Nie wynikała ona wprost z przepisów ustawy o systemie oświaty, jednakże możliwość przekształcenia szkół dopuszczalna była na podstawie przepisu ogólnego art. 12 pkt 8 lit i u.s.p., który miał szerszy charakter niż wskazane przez Wojewodę w zaskarżonym rozstrzygnięciu art. 62 ust. 1 i art. 62 ust. 5 u.s.o. Jednocześnie nie zachodziła okoliczność pozostawania w sprzeczności lub wzajemnego wykluczania się tychże przepisów. W przedmiotowym stanie faktycznym nie miała miejsca również sytuacja, w której przepis szczególny wyłączałby zastosowanie przepisu o charakterze ogólnym. Błędny był również wniosek organu nadzoru, że powstanie Technikum Nr [...] skutkowałby rozwiązaniem istniejącego zespołu szkół. Wskutek jego powstania w ramach dotychczasowego Zespołu Szkół oprócz wzmiankowanego technikum w dalszym ciągu funkcjonowałyby trzy inne szkoły.
Ponadto bezzasadne było podniesione w rozstrzygnięciu nadzorczym twierdzenie, że Technikum Nr [...], które miało funkcjonować w ramach Zespołu Szkół powinno posiadać odrębny akt założycielski oraz winien być mu nadany pierwszy statut. W przypadku przedmiotowego zespołu szkół czynności te zostały już wykonane, a wynikające z uchwały zobowiązanie do zmiany statutu związane było z tym, że powołane dokumenty sporządzone zostały wspólnie dla całego Zespołu oraz szkół funkcjonujących w jego ramach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują przekształcenia zespołu szkół, jak również nie regulują trybu, w jakim przekształcenie takie miałoby nastąpić. Z uwagi jednak, iż przy likwidacji zespołu szkół zastosowanie znajduje art. 59 u.s.o. to przekształcenie dokonywane powinno być także z uwzględnieniem powyższego artykułu. Zgodnie z powołanym przepisem dla przeprowadzenia likwidacji szkoły wymagana jest opinia kuratora oświaty, której zasięgnięcia Rada Powiatu zaniechała, uznając że w rozpatrywanej sprawie przekształcenie nie miało miejsca. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przewidziane w przedmiotowej uchwale połączenie techników nie miało jedynie porządkowego charakteru 1 skutkowałoby likwidacją techników wchodzących w skład Zespołu Szkół i powstaniem nowej szkoły - Technikum Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Sądowa kontrola prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do wniosku, że skarga jest zasadna.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14.01.2004r. sygn.akt Ml Sa/Łd 1518/03, że rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody (art. 79 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym - Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.) musi wskazywać konkretny przepis naruszony uchwałą organu powiatu, naruszenie prawa nie może być dorozumiane, nie może też być wyprowadzone w drodze analogii czy też oceny racjonalności rozwiązań prawnych.
W myśl art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności.
Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku powiatu - w ustawie z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 76 ust. 2 tej ustawy organy nadzoru mogą wkraczać w działalność powiatu tylko w przypadkach określonych ustawą.
Nadzór nad wykonywaniem zadań powiatu jest sprawowany na podstawie kryterium zgodności z prawem.
Oznacza to, że tylko sprzeczność z prawem może prowadzić do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwały organu powiatu.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w istocie nie wymienia przepisu prawa, który byłby naruszony uchwałą Rady Powiatu.
Wojewoda w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazuje, że połączenie techników wchodzących w skład zespołu szkół skutkuje rozwiązaniem istniejącego zespołu.
Jest to twierdzenie nie poparte żadnymi dowodami a organ nadzoru zmienia w tej sprawie stanowisko w odpowiedzi na skargę.
Sąd nie podziela też zdania Wojewody, że Rada Powiatu działała bez podstawy prawnej co naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda nie przeprowadził analizy przepisów dotyczących zespołu szkół (art. 62 ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty) i stąd wyraził nietrafny pogląd, że Rada Powiatu działała bez podstawy prawnej.
Zgodnie z art. 62 tej ustawy organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół.
Dyrektor zespołu szkół jest traktowany tak jak dyrektor szkoły lub placówki w rozumieniu ustawy o systemie oświaty.
Łączenie szkół w zespół ma uzasadnienie ekonomiczne, ale wiąże się też z lepszą organizacją, a także z efektami merytorycznymi.
Zespół Szkół jest też pracodawcą dla zatrudnionych w poszczególnych szkołach nauczycieli co potwierdził Sąd Najwyższy.
Szkoły, które wchodzą w skład zespołu mają więc bez wątpienia bardzo ograniczoną samodzielność, a z postanowień statutu zespołu szkół może też wynikać, że rady pedagogiczne, rady rodziców i rady szkół mogą działać tylko na szczeblu zespołu szkół.
Szkoły działają pod wspólnym kierownictwem dyrektora zespołu, który sprawuje też nadzór pedagogiczny.
Zdaniem Sądu z treści art. 62 ust. 5 ustawy z 7 września 1991r, o systemie oświaty wynika, że tylko rozwiązanie zespołu wymaga zgody kuratora oświaty natomiast inne przekształcenia w tym połączenie dotychczasowych szkół w jedną szkołę - organ prowadzący może podejmować samodzielnie.
Jest to zrozumiała sytuacja, będąca konsekwencją utworzenia zespołu szkół, w którym jak już Sąd zaznaczył, samodzielność poszczególnych szkół jest bardzo ograniczona.
Sąd nie podziela też poglądu Wojewody przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że połączenie szkół - techników w jedną szkołę - Technikum NR [...] wiązało się z koniecznością wszczęcia i przeprowadzenia procedury likwidacyjnej szkoły w oparciu o art. 58 i 59 ustawy o systemie oświaty.
Wojewoda nie przeprowadził w tej materii żadnego postępowania i wobec tego brak jakichkolwiek materiałów w sprawie które wskazywałyby, że w istocie doszło do likwidacji szkoły, a co się z tym wiąże do wystąpienia negatywnych ze społecznego punktu widzenia konsekwencji dotyczących zatrudnienia nauczycieli i możliwości dalszego kształcenia w wybranych zawodach uczniów poszczególnych techników.
Jak wynika ze skargi Powiatu Technikum nr [...] będzie kształcić młodzież w zawodach: technik ekonomista, technik mechanik, technik żywienia i gospodarstwa domowego, technik handlowiec, technik informatyk, a więc obejmie swoim zakresem kształcenia to co dotychczas było zakresem 5 Techników w [...].
Nie sposób w tym miejscu nie zauważyć, że połączenie ma charakter porządkowy i co ważne nie doprowadziło do likwidacji etatów nauczycielskich.
W ocenie Sądu brak było podstaw, aby w ustalonym stanie prawnym i faktycznym zastosować środek nadzoru w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Powiatu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 148 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony akt nadzoru oraz rozstrzygnął o wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy.
Ponadto Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.