Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sprawie ze skargi M. D., wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 66/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
M. D. w dniu 23 maja 2014 r. wniosła do Sądu pismo zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika.
W związku z tym, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, Sąd wezwał skarżącą do jego uzupełnienia poprzez wypełnienie formularza PPF, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec tego, że M. D. nie uzupełniła braku formalnego wniosku zarządzeniem z dnia 29 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Odpis zarządzenia wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącej w dniu 6 sierpnia 2014 r.
W dniu 9 sierpnia 2014 r. (data nadania pisma) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, załączając jednocześnie wypełniony wniosek PPF.
M. D. podała, że sprawuje opiekę prawną nad mężem przebywającym w Domu Pomocy Społecznej. Ona sama ma 80 lat i jest osobą przewlekle chorą. Miesięczny dochód jej rodziny stanowi kwota w wysokości [...] zł, na którą składa się emerytura męża w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Z kwoty tej opłaca pobyt męża w Domu Pomocy Społecznej, dodatkowo przekazuje mężowi kieszonkowe, ponosi koszty jego leków i zabiegów pielęgnacyjnych. M. D. oświadczyła ponadto, że posiada jedynie podstawowe wykształcenie i dlatego gubi się w natłoku decyzji i terminów, których z uwagi na stan zdrowia trudno jest jej dotrzymać. Wnioskodawczyni nie posiada majątku, ani oszczędności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że prawo pomocy może być stronie przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.).
Wnioski o przyznanie prawa pomocy można więc składać w toku postępowania, także wielokrotnie, przepisy nie ograniczają możliwości wystąpienia z wnioskiem do jednokrotnego jego wniesienia. Warunkiem skutecznego wniesienia wniosku jest złożenie go przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, przy czym nie został określony żaden termin ustawowy na wniesienie takiego wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest więc dopuszczalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 497/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że dotyczyć on może jedynie takich czynności, dla których dokonania właściwe przepisy przewidują konkretny termin. Do takich czynności z pewnością nie należy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w pojęciu którego zawiera się wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Przepisy mające zastosowanie w procedurze sądowoadministracyjnej terminu do dokonania wymienionej czynności procesowej nie przewidują.
W rozpoznawanej sprawie nie ma więc przeszkód procesowych, aby wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF z dnia 7 sierpnia 2014 r. został rozpoznany. W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 w związku z art. 86 § 2 P.p.s.a., o czym Sąd postanowił jak w pkt I postanowienia.
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza informacji podanych przez skarżącą, dokonana z uwzględnieniem powołanych wyżej przepisów pozwoliła stwierdzić, że sytuacja materialna M. D. uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku.
Przedstawione przez skarżącą okoliczności, w tym wysokość miesięcznego dochodu (stanowiącego kwotę [...] zł) w zestawieniu z miesięcznymi stałymi wydatkami w sposób dostateczny potwierdzają tezę o jej trudnym położeniu materialnym i braku możliwości zdobycia środków pozwalających na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Nie bez znaczenia pozostaje również wiek i stan zdrowia skarżącej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w pkt II postanowienia.